(Thanh tra) - Tại Hội nghị cấp cao Nhóm các cơ quan chống tham nhũng ASEAN (ASEAN-PAC) lần thứ 22 diễn ra tại Myanmar, Đoàn công tác Thanh tra Chính phủ Việt Nam đã chia sẻ kết quả triển khai Chương trình hành động ASEAN-PAC và kinh nghiệm thúc đẩy giáo dục liêm chính trong giới trẻ, nhấn mạnh vai trò của giáo dục trong phòng ngừa tham nhũng từ sớm.
Nhận lời mời của Ủy ban Chống tham nhũng Cộng hòa Liên bang Myanmar, Thanh tra Chính phủ thành lập Đoàn công tác tham dự Hội nghị ASEAN-PAC lần thứ 22, diễn ra từ ngày 8 - 12/11/2026 tại Nay Pyi Taw, Myanmar. Đoàn do ông Trần Trung Sơn, Phó Vụ trưởng Vụ Hợp tác quốc tế làm Trưởng đoàn.
Hội nghị tập trung đánh giá kết quả hoạt động nhiệm kỳ 2025 - 2026, thảo luận Kế hoạch hành động giai đoạn 2026 - 2028 và vai trò của Chính phủ các nước ASEAN trong thúc đẩy sự tham gia của giới trẻ vào công tác phòng, chống tham nhũng, hướng tới một tương lai không tham nhũng.
Tại Hội nghị, Đoàn Thanh tra Chính phủ Việt Nam trình bày tham luận về kết quả triển khai Chương trình hành động ASEAN-PAC và kinh nghiệm thúc đẩy liêm chính trong giới trẻ. Theo Đoàn Việt Nam, nếu phát hiện, xử lý nghiêm minh góp phần ngăn chặn các hành vi tham nhũng đang diễn ra thì giáo dục liêm chính cho thế hệ trẻ là giải pháp phòng ngừa có tính căn cơ, lâu dài và bền vững.
Việc hình thành ý thức trung thực, trách nhiệm, tôn trọng pháp luật và không thỏa hiệp với những hành vi thiếu chuẩn mực ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường có ý nghĩa quan trọng đối với quá trình hình thành nhân cách mỗi cá nhân. Đây cũng là nền tảng góp phần xây dựng nền công vụ minh bạch, xã hội liêm chính.
Đưa giáo dục liêm chính vào hệ thống giáo dục quốc dân
Theo chia sẻ của Đoàn Việt Nam, sau khi phê chuẩn Công ước Liên hợp quốc về chống tham nhũng (UNCAC) năm 2009, Chính phủ Việt Nam đã chú trọng tích hợp nội dung phòng, chống tham nhũng vào hệ thống giáo dục quốc dân. Từ quá trình thí điểm đến triển khai chính thức, năm 2018, yêu cầu giáo dục nhân cách, đạo đức, lối sống đã được luật hóa thành nghĩa vụ pháp lý.
Chương trình giáo dục phổ thông mới xác định trung thực là một trong năm phẩm chất cốt lõi của học sinh, được triển khai xuyên suốt ở tất cả các cấp học. Tháng 9/2026, Bộ Giáo dục và Đào tạo tiếp tục ban hành Chương trình hành động chuyên biệt nhằm xây dựng văn hóa trung thực, liêm chính trong môi trường giáo dục.
Việc đưa các giá trị trung thực, liêm chính vào giáo dục từ phổ thông đến đại học và giáo dục nghề nghiệp hướng tới hình thành ý thức tôn trọng chuẩn mực, khả năng phân biệt đúng - sai, không chấp nhận hành vi gian dối, vụ lợi và vi phạm pháp luật. Qua đó, từng bước xây dựng nền tảng đạo đức và trách nhiệm của mỗi cá nhân đối với bản thân, gia đình và xã hội.
Một kinh nghiệm quan trọng được Đoàn Việt Nam chia sẻ là giáo dục liêm chính không thể chỉ dừng lại ở những bài giảng lý thuyết mà cần được thể hiện ngay trong môi trường học đường. Sự minh bạch, công bằng trong hoạt động giáo dục có vai trò quan trọng trong việc hình thành và củng cố các giá trị liêm chính ở người học.
Cùng với việc đưa nội dung giáo dục vào chương trình đào tạo, Việt Nam chú trọng thực hiện quy tắc đạo đức nhà giáo, kiểm soát xung đột lợi ích trong giảng dạy, minh bạch công tác tuyển sinh và đánh giá năng lực, giảm thiểu bệnh thành tích. Việc hướng dẫn người học sử dụng trí tuệ nhân tạo có trách nhiệm cũng được quan tâm, hướng tới xây dựng môi trường giáo dục công bằng.
Đoàn Việt Nam cũng nhấn mạnh thanh niên không chỉ là đối tượng tiếp nhận giáo dục mà còn là lực lượng tích cực tham gia thúc đẩy liêm chính. Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh giữ vai trò nòng cốt trong tổ chức các hoạt động về pháp luật và liêm chính trong nhà trường. Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam, trong đó có Hội Sinh viên Việt Nam, góp phần lan tỏa thông điệp liêm chính đến người trẻ ngoài nhà trường, khuyến khích thanh niên tham gia giám sát thực hiện pháp luật, kiến nghị chính sách và phản ánh các vấn đề về tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.
Tăng cường hợp tác, thúc đẩy sáng kiến giáo dục liêm chính
Bên cạnh những kết quả đạt được, Đoàn Việt Nam cũng chỉ ra một số thách thức trong công tác giáo dục liêm chính. Phương pháp truyền tải ở một số nội dung còn mang tính một chiều, chưa theo kịp xu hướng tiếp nhận thông tin của giới trẻ trên các nền tảng số. Nhận thức của một bộ phận thanh niên về vai trò, trách nhiệm cá nhân trong phòng, chống tham nhũng còn hạn chế.
Trước thực tế đó, Việt Nam định hướng đổi mới phương thức truyền thông, khuyến khích thanh niên sáng tạo nội dung trên nền tảng số; gắn giáo dục liêm chính với từng cấp học, nhóm lứa tuổi; tăng cường phối hợp giữa các cơ quan bảo vệ pháp luật và cơ sở đào tạo, đưa tình huống thực tiễn vào chương trình giảng dạy. Qua đó, giúp học sinh, sinh viên hiểu rõ hơn trách nhiệm xã hội và hậu quả pháp lý của hành vi tham nhũng.
Để thúc đẩy hiệu quả Kế hoạch hành động ASEAN-PAC, Việt Nam đề xuất tăng cường chia sẻ học liệu, tình huống thực tiễn và mô hình giáo dục liêm chính thông qua Cổng thông tin ASEAN-PAC; phối hợp với Văn phòng Liên hợp quốc về chống ma túy và tội phạm (UNODC) tổ chức các khóa đào tạo nâng cao năng lực cho cán bộ thực thi pháp luật, giáo viên và học sinh, sinh viên tiêu biểu.
Việt Nam cũng đề xuất xem xét đưa nội dung thúc đẩy liêm chính trong giới trẻ trở thành một trụ cột hợp tác của Kế hoạch hành động ASEAN-PAC giai đoạn tới, đồng thời mong muốn học hỏi kinh nghiệm các quốc gia thành viên về phương thức truyền tải thông điệp liêm chính trên nền tảng số.
Thông qua Hội nghị, Việt Nam khẳng định sẵn sàng phối hợp chặt chẽ với Chủ tịch ASEAN-PAC và các cơ quan thành viên trong chia sẻ kinh nghiệm, thúc đẩy các sáng kiến giáo dục liêm chính.
Giáo dục liêm chính cho thế hệ trẻ không chỉ góp phần hình thành nhân cách, lối sống trung thực, trách nhiệm mà còn tạo nền tảng phòng ngừa tham nhũng từ sớm, từ xa. Đây là hướng tiếp cận có ý nghĩa lâu dài, góp phần xây dựng nền công vụ minh bạch, xã hội công bằng và Cộng đồng ASEAN không tham nhũng trong tương lai.
