(Thanh tra) - “Cán bộ, công chức, viên chức đưa dữ liệu mật lên công cụ AI để đặt câu hỏi có được phép hay không? Câu trả lời là không”, Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân nêu rõ.
Từ 10h27 ngày 12/11, Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân lần đầu trả lời chất vấn trước Quốc hội về kết quả thực hiện Nghị quyết 57, chuyển đổi số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI).
Đại biểu Quốc hội Ma Thị Thúy (Tuyên Quang) cho rằng trí tuệ nhân tạo (AI) mở ra nhiều cơ hội phát triển kinh tế và nâng cao hiệu quả quản trị quốc gia, nhưng cũng đặt ra thách thức về bảo mật dữ liệu, quyền riêng tư, độ tin cậy của thông tin và trách nhiệm pháp lý.
Bà đề nghị Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ cho biết Việt Nam sẽ xây dựng cơ chế quản trị AI như thế nào để vừa khuyến khích đổi mới sáng tạo, vừa quản lý rủi ro.
“Chính sách phát triển AI cần được triển khai ra sao để những nhóm yếu thế không bị bỏ lại phía sau?”, đại biểu tỉnh Tuyên Quang chất vấn.
Trả lời, Bộ trưởng Vũ Hải Quân cho biết Việt Nam đã ban hành Luật AI và là một trong những quốc gia đầu tiên ban hành luật này.
Theo Bộ trưởng, khi xây dựng Luật AI, vấn đề an toàn luôn được đặt lên hàng đầu. Bộ trưởng đưa ra tình huống một cán bộ, viên chức đưa dữ liệu là tài liệu mật lên để hỏi AI thì có được hay không? “Câu trả lời là không được”, ông nói.
Bộ trưởng cho biết có ba cấp độ rủi ro. Với cấp độ rủi ro cao, những dữ liệu bảo mật tuyệt đối không được đưa lên. Đối với dữ liệu phục vụ nghiên cứu, không phải thương mại hóa, ở chừng mực nào đó có thể được sử dụng.
Ông nhấn mạnh vấn đề an toàn dữ liệu rất quan trọng và Luật AI cùng các nghị định đã ban hành những hướng dẫn để hỗ trợ.
Về bài toán cân bằng giữa phát triển và quản lý AI, Bộ trưởng Vũ Hải Quân dẫn chứng trong lĩnh vực báo chí điện tử, khi một tờ báo điện tử cho phép AI tiếp cận, khai thác dữ liệu, lượng truy cập có thể tăng lên rất nhiều; còn nếu không cho phép AI tiếp cận, lượng truy cập có thể giảm đáng kể.
“Đây là bài toán mà các doanh nghiệp phải cân nhắc để dung hòa giữa việc ứng dụng AI và quản lý những tác động của công nghệ này”, Bộ trưởng nhấn mạnh.
Về vai trò của Bộ Khoa học và Công nghệ, ông cho biết Bộ đã ban hành khung đạo đức AI và đánh giá các mức độ rủi ro của AI, khuyến nghị cho doanh nghiệp, nhà phát triển trong một số trường hợp nên làm gì, khi nào nên làm.
Về chính sách phát triển AI dành cho người cao tuổi và các nhóm yếu thế, theo Bộ trưởng Vũ Hải Quân, trong quá trình xây dựng Luật Chuyển đổi số và Luật Trí tuệ nhân tạo, vấn đề xã hội số, đặc biệt là bảo đảm quyền tiếp cận công nghệ của người yếu thế, đã được quan tâm.
Ông cho biết những người yếu thế ở những vùng sâu vùng xa thì đầu tiên là họ phải có sóng, mang đường truyền tới; thứ hai là phải có thiết bị để họ truy cập; thứ ba là phải có hướng dẫn.
Bộ trưởng cũng đánh giá cao việc Quốc hội triển khai hiệu quả phong trào “Bình dân học vụ số”, qua đó tạo sức lan tỏa trong cộng đồng, giúp người dân từng bước tiếp cận và sử dụng công nghệ số.
Chia lửa cùng Bộ trưởng Vũ Hải Quân, trả lời về việc tích hợp, chia sẻ dữ liệu, Đại tướng Lương Tam Quang, Bộ trưởng Bộ Công an cho biết hiện còn một số nhiệm vụ có tính chất liên ngành gặp khó khăn.
Vì thế, Bộ Công an đang tiếp tục đôn đốc các bộ, ngành, địa phương để xử lý dứt điểm những việc liên quan đến làm sạch dữ liệu với tinh thần “đúng, đủ, sạch, sống”.
Đồng thời, Bộ Công an phải bảo đảm đánh giá được an ninh, an toàn hệ thống của các bộ, ngành, địa phương và kết nối về Trung tâm Dữ liệu quốc gia. Theo Đại tướng, dự kiến trong quý II/2027, toàn bộ hệ thống dữ liệu sẽ hoàn thiện để đưa vào vận hành.
Bộ trưởng Bộ Công an cũng nêu rõ các nguyên tắc trong thực hiện dữ liệu là khai một lần, dùng nhiều lần; đã có dữ liệu thì không được yêu cầu cung cấp thêm; dữ liệu phải được chia sẻ, dùng chung.
Nguyên tắc quản lý dữ liệu là phải chính xác và toàn vẹn dữ liệu; bảo mật và an toàn; minh bạch và kiểm toán. Mọi hoạt động xử lý dữ liệu và thay đổi dữ liệu đều phải được ghi lại; đồng thời phải bảo đảm tiêu chuẩn đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất.
Về cơ chế để buộc các cơ quan chấm dứt yêu cầu người dân kê khai, nộp lại thông tin đã có, Bộ trưởng Bộ Công an cho hay đã đưa nội dung này vào quá trình hoàn thiện thể chế.
Ông khẳng định vai trò cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo 57, Bộ Công an sẽ đôn đốc và quản trị trên tinh thần chuyển từ quản trị tiến độ sang quản trị kết quả, gắn với sản phẩm và hiệu quả thực tế. Trong quá trình phát triển phải đi đôi với bảo đảm an ninh, an toàn.
Thứ nhất, kết quả triển khai Nghị quyết 57; giải pháp tháo gỡ vướng mắc trong phân bổ, giải ngân nguồn lực; phát triển công nghệ chiến lược và thu hút doanh nghiệp đầu tư vào khoa học công nghệ.
Thứ hai, thúc đẩy chuyển đổi số, liên thông dữ liệu quốc gia và địa phương; khắc phục tình trạng phần mềm thiếu đồng bộ, gây khó khăn khi giải quyết thủ tục hành chính cho người dân, doanh nghiệp.
Thứ ba, quản lý, phát triển và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI); bảo đảm an toàn thông tin, nâng cao kỹ năng số cho người dân và doanh nghiệp.
