Quyết định được Philippines đưa ra hai ngày sau khi Trung Quốc bắt đầu tiến hành xây dựng trường học trên hòn đảo Phú Lâm, thuộc quần đảo Trường Sa.

Theo Ngoại trưởng Philippines, Trung Quốc đang cố gắng hiện thực hóa điều mà Bắc Kinh gọi là “chủ quyền không thể tranh cãi” trên Biển Đông, bằng các hoạt động mở rộng xâm chiếm như cải tạo bãi ngầm thành đảo và xây dựng cơ sở hạ tầng đưa người dân vào ở.

Ông cho rằng, các hoạt động của Trung Quốc trên các đảo, bãi ngầm gần đây thể hiện nỗ lực đẩy nhanh và tìm cách thực hiện xong các hoạt động này trước khi Tòa án Trọng tài Liên hợp quốc có phán quyết đối với vụ kiện “đường lưỡi bò” của Philippines.

Ông Del Rosario cho biết, cuối cùng ông đã tìm thấy lối đi hợp lý và đúng đắn được gợi ý từ nhà ngoại giao hàng đầu của Mỹ ở châu Á - Danny Russel, là quyết định cho "đóng băng" các hoạt động của tất cả các bên tranh chấp lãnh thổ tại Biển Đông leo thang căng thẳng trong khi bộ quy tắc ứng xử được các nước xem xét và thông qua.

"Chúng tôi đang tìm kiếm một sự đồng thuận và sau đó thiết lập một cuộc họp", ông Del Rosario nói.

Tuy nhiên, kịch bản xấu là rất có thể Trung Quốc sẽ bỏ ngoài tai các cuộc kêu gọi "đóng băng" từ Philippines cũng như ASEAN.

Trung Quốc đơn phương tuyên bố chủ quyền đối với hầu hết Biển Đông, ngang nhiên bác bỏ tuyên bố chủ quyền của Philippines, Việt Nam, Malaysia, Brunei và đảo Đài Loan.

Hiện tại, Philippines đang cố gắng đẩy nhanh vụ kiện với Trung Quốc tại Tòa án Liên hợp quốc. Trung Quốc đã từ chối tham gia tố tụng với lý do tồn tại “chủ quyền không thể tranh cãi của Trung Quốc trên Biển Đông”. Tuy nhiên, Tòa án đã ra lệnh cho Trung Quốc chuẩn bị hồ sơ theo kiến nghị của Philippines và dự kiến phiên tòa sẽ diễn ra vào ngày 15/12 tới.

Minh Việt