Một trong những nội dung đáng chú ý là đề xuất bổ sung cơ chế chưa xem xét, miễn hoặc giảm nhẹ kỷ luật về vi phạm đất đai xảy ra trước khi Luật Đất đai 2024 có hiệu lực.

Đề xuất chưa xem xét hoặc giảm nhẹ kỷ luật với một số vi phạm đất đai cũ. Ảnh minh họa: VGP

Bổ sung trường hợp được miễn trách nhiệm kỷ luật

Cụ thể, Bộ Nội vụ đang lấy ý kiến dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 172/2025 của Chính phủ quy định về xử lý kỷ luật cán bộ, công chức (được sửa đổi, bổ sung tại Nghị định số 251/2025).

Theo tờ trình của Bộ Nội vụ, việc xây dựng nghị định nhằm triển khai nhiệm vụ Chính phủ giao về rà soát, sửa đổi quy định xử lý cán bộ, công chức, viên chức có vi phạm đất đai nhưng không tham nhũng, xảy ra trước khi Luật Đất đai 2024 có hiệu lực.

Một trong những nội dung đáng chú ý là bổ sung quy định xử lý trách nhiệm đối với các vi phạm pháp luật về đất đai xảy ra trước khi Luật Đất đai 2024 có hiệu lực.

Dự thảo Nghị định nêu rõ cán bộ, công chức thuộc trường hợp quy định tại Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc thù để xử lý vi phạm đất đai cũ và tháo gỡ khó khăn cho các dự án tồn đọng, kéo dài có thể chưa bị xem xét kỷ luật.

Bên cạnh đó, Bộ Nội vụ đề xuất bổ sung quy định mở, cho phép chưa xem xét xử lý kỷ luật đối với các trường hợp khác nếu pháp luật có quy định.

Dự thảo Nghị định cũng bổ sung trường hợp được miễn trách nhiệm kỷ luật theo Nghị quyết của Quốc hội về xử lý vi phạm đất đai của tổ chức, cá nhân xảy ra trước khi Luật Đất đai 2024 có hiệu lực.

Như vậy, tùy tính chất vụ việc và các điều kiện được cơ quan có thẩm quyền xác định, cán bộ, công chức liên quan đến vi phạm đất đai cũ có thể thuộc diện chưa xem xét hoặc được miễn trách nhiệm kỷ luật.

Những trường hợp cụ thể phải căn cứ vào cơ chế, chính sách đặc thù do Quốc hội quy định, không áp dụng chung cho mọi hành vi vi phạm đất đai xảy ra trước thời điểm luật mới có hiệu lực.

Tự giác nộp lại tài sản tham nhũng được xác định là tình tiết giảm nhẹ

Ngoài chính sách đối với vi phạm đất đai, cơ quan soạn thảo đề xuất miễn trách nhiệm kỷ luật cho cán bộ, công chức thực hiện đề xuất về nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ, đổi mới sáng tạo đã được cấp có thẩm quyền cho phép.

Điều kiện là người thực hiện được xác định làm đúng chủ trương; không tham nhũng, tiêu cực, gian lận hoặc cố ý vi phạm pháp luật; có động cơ trong sáng, vì lợi ích chung nhưng vẫn để xảy ra thiệt hại.

Cán bộ, công chức đã thực hiện đúng thẩm quyền, trình tự và thủ tục, không vụ lợi nhưng gây thiệt hại do nguyên nhân khách quan cũng được đề xuất miễn trách nhiệm kỷ luật. Người có hành vi vi phạm đến mức phải xử lý kỷ luật nhưng đã qua đời thuộc nhóm này.

Dự thảo Nghị định đề xuất cán bộ, công chức thuộc trường hợp quy định tại nghị quyết của Quốc hội về xử lý vi phạm đất đai cũ có thể được giảm nhẹ mức kỷ luật.

Các tình tiết giảm nhẹ khác tiếp tục được quy định, gồm: Chủ động báo cáo vi phạm; tự giác nhận trách nhiệm cá nhân và tự nhận hình thức kỷ luật tương xứng trước hoặc trong quá trình kiểm tra, giám sát.

Người vi phạm cũng có thể được xem xét giảm nhẹ nếu chủ động cung cấp đầy đủ, trung thực thông tin, hồ sơ, tài liệu về những người cùng vi phạm; chủ động chấm dứt hoặc tích cực ngăn chặn hành vi vi phạm.

Việc tự giác nộp lại tài sản tham nhũng, bồi thường thiệt hại và khắc phục hậu quả do mình gây ra cũng được xác định là tình tiết giảm nhẹ.

Dự thảo Nghị định đồng thời bổ sung quy định áp dụng các trường hợp giảm nhẹ khác theo pháp luật.

Việc sửa đổi các quy định về xử lý kỷ luật được kỳ vọng sẽ góp phần hoàn thiện cơ chế quản lý đội ngũ cán bộ, công chức theo hướng vừa bảo đảm tính nghiêm minh của pháp luật, vừa tạo cơ sở pháp lý để xem xét toàn diện từng vụ việc, tránh xử lý cứng nhắc đối với những trường hợp có nguyên nhân khách quan hoặc thuộc diện được áp dụng chính sách đặc thù.

Đồng thời, đây cũng là bước cụ thể hóa chủ trương khuyến khích cán bộ chủ động, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung nhưng vẫn gắn với yêu cầu minh bạch, trách nhiệm và phòng, chống tham nhũng, tiêu cực.