Đắk Lắk sẽ sớm tháo gỡ "nút thắt" hạ tầng giao thông, khơi thông nguồn lực. Ảnh: N.Giàu

Ngày 12/7, Tỉnh ủy - UBND tỉnh Đắk Lắk phối hợp Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh tổ chức Hội thảo khoa học "Đắk Lắk trong kỷ nguyên mới: Định vị chiến lược - Kiến tạo động lực - Bứt phá phát triển".

Với sự tham gia của nhiều chuyên gia đầu ngành trong các lĩnh vực kinh tế, quy hoạch, khoa học - công nghệ và quản trị phát triển, Hội thảo khoa học "Đắk Lắk trong kỷ nguyên mới" đã ghi nhận nhiều đề xuất mang tầm chiến lược. Những hiến kế này không chỉ giúp nhận diện rõ dư địa và các "điểm nghẽn" phát triển, mà còn gợi mở các giải pháp đột phá để Đắk Lắk nâng cao năng lực cạnh tranh, tạo động lực tăng trưởng mới và khẳng định vai trò trung tâm phát triển của vùng trong giai đoạn tới.

Hội thảo thu hút đông đảo chuyên gia, nhà khoa học, doanh nghiệp. Ảnh: N.Giàu

Định vị lại Đắk Lắk trong không gian phát triển mới

Phát biểu đề dẫn Hội thảo, PGS.TS Đoàn Minh Huấn, Ủy viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh nhấn mạnh, Việt Nam đang bước vào kỷ nguyên phát triển mới, trong đó khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và chất lượng thể chế là những động lực quyết định năng suất, năng lực cạnh tranh.

Theo ông, sự bứt phá của mỗi địa phương không chỉ dựa vào tiềm năng sẵn có mà phụ thuộc vào chất lượng quản trị, năng lực tổ chức thực hiện và khả năng huy động nguồn lực.

PGS.TS Đoàn Minh Huấn cho biết, việc hợp nhất mở ra cho Đắk Lắk không gian phát triển rộng lớn hơn, tạo điều kiện để tỉnh phát huy vai trò kết nối Tây Nguyên với duyên hải Nam Trung Bộ, hành lang kinh tế Đông – Tây và tam giác phát triển Việt Nam – Lào – Campuchia. Đắk Lắk cần được định vị là cực kết nối chiến lược của khu vực, gắn phát triển kinh tế với bảo đảm quốc phòng, an ninh và gìn giữ bản sắc văn hóa Tây Nguyên.

PGS.TS Đoàn Minh Huấn phát biểu đề dẫn hội thảo. Ảnh: N.Giàu

PGS.TS Đoàn Minh Huấn cho rằng, Đắk Lắk cần chuyển từ tư duy quản lý theo địa giới hành chính sang tư duy kiến tạo phát triển dựa trên không gian kinh tế, chuỗi giá trị và năng lực cạnh tranh. Tỉnh cần lựa chọn các ngành kinh tế mũi nhọn, đẩy mạnh chế biến sâu, ứng dụng công nghệ, xây dựng thương hiệu, chuyển từ khai thác và xuất thô sang nâng cao giá trị gia tăng.

Những lợi thế như cà phê, sầu riêng, hồ tiêu, cao su, du lịch, năng lượng tái tạo, văn hóa cồng chiêng, hệ sinh thái rừng, hồ, thác chỉ có thể trở thành động lực tăng trưởng khi được tổ chức theo chuỗi giá trị hiện đại, có doanh nghiệp dẫn dắt và ứng dụng khoa học công nghệ.

Đặc biệt, PGS.TS Đoàn Minh Huấn nhấn mạnh cần định vị Buôn Ma Thuột trở thành đô thị hạt nhân, cực tăng trưởng của Đắk Lắk mới và toàn vùng Tây Nguyên; đồng thời thúc đẩy phân cấp, phân quyền, đổi mới quản trị, phát triển các mô hình kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, kinh tế số, kinh tế carbon và lấy dữ liệu làm nền tảng cho tăng trưởng bền vững.

Khoa học, công nghệ và chuyển đổi số mở đường cho tăng trưởng

Đồng quan điểm, PGS.TS Bùi Thế Duy, Ủy viên dự khuyết Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Giám đốc Đại học Quốc gia Hà Nội cho rằng, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số chỉ thực sự trở thành động lực tăng trưởng khi được ứng dụng hiệu quả vào thực tiễn, tạo giá trị gia tăng cho người dân, doanh nghiệp và các ngành kinh tế chủ lực. Mục tiêu cuối cùng không chỉ là phát triển công nghệ mà là nâng cao năng suất, sức cạnh tranh của nền kinh tế và chất lượng cuộc sống.

PGS.TS Bùi Thế Duy thông tin tại hội thảo. Ảnh: N.Giàu

Theo PGS.TS Bùi Thế Duy, Đắk Lắk cần đổi mới tư duy đầu tư cho khoa học, công nghệ và chuyển đổi số, lấy hiệu quả làm thước đo, không chạy theo số lượng cơ sở dữ liệu hay phần mềm, mà tập trung giải quyết các bài toán phát triển, thúc đẩy tăng trưởng và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Ông nhấn mạnh, chuyển đổi số không chỉ là số hóa dữ liệu mà phải tạo ra thay đổi trong quản trị, sản xuất và vận hành. Đắk Lắk cần ứng dụng công nghệ để kết nối các lợi thế chiến lược, hình thành chuỗi giá trị liên kết giữa nông nghiệp, du lịch và công nghiệp chế biến; đồng thời đẩy mạnh truy xuất nguồn gốc, xây dựng thương hiệu, mở rộng thị trường cho các sản phẩm chủ lực như cà phê, sầu riêng và nông sản thế mạnh.

Các chương trình chuyển đổi số cũng cần xuất phát từ nhu cầu thực tế của người dân, doanh nghiệp, tạo ra lợi ích cụ thể để thúc đẩy sự tham gia, qua đó hình thành hệ sinh thái số bền vững, trở thành động lực lâu dài cho phát triển kinh tế.

Doanh nghiệp cần dữ liệu số để nâng giá trị nông sản

Chia sẻ từ góc độ doanh nghiệp, ông Lê Đức Huy, Chủ tịch HĐQT Simexco Đắk Lắk cho rằng, giá trị của hội thảo không chỉ ở các giải pháp tăng trưởng trước mắt mà còn góp phần định hình tầm nhìn, chiến lược phát triển Đắk Lắk trong thời gian tới, tạo cơ sở để doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư, đồng hành cùng địa phương xây dựng chuỗi giá trị mới.

Ông Huy cho biết, với mạng lưới liên kết khoảng 65.000 hộ nông dân và kim ngạch xuất khẩu gần 900 triệu USD mỗi năm, Simexco đang từng bước chuyển đổi phương thức quản trị theo hướng số hóa. Theo ông, để nâng cao năng lực cạnh tranh của nông sản Đắk Lắk trên thị trường quốc tế, địa phương cần ưu tiên xây dựng hệ thống dữ liệu số về vùng nguyên liệu, quy trình canh tác và chuỗi cung ứng, qua đó tăng khả năng truy xuất nguồn gốc, đáp ứng các tiêu chuẩn của thị trường nhập khẩu và nâng cao giá trị gia tăng cho sản phẩm.

Ông Lê Đức Huy, Chủ tịch HĐQT Simexco chia sẻ tại hội thảo. Ảnh: N.Giàu

Theo ông Huy, để phát huy lợi thế của nền nông nghiệp quy mô lớn, Đắk Lắk cần sớm xây dựng một hệ thống dữ liệu số thống nhất, kết nối xuyên suốt từ vùng nguyên liệu, hợp tác xã, doanh nghiệp đến thị trường tiêu thụ. Song song với đó là hoàn thiện hệ thống truy xuất nguồn gốc, tạo nền tảng hình thành hệ sinh thái nông nghiệp số hiện đại. Ông cho rằng, khi dữ liệu được chuẩn hóa và liên thông, không chỉ hiệu quả quản trị sản xuất được nâng cao mà uy tín của nông sản Đắk Lắk trên thị trường quốc tế cũng sẽ được củng cố, mở ra dư địa lớn hơn cho xuất khẩu và nâng cao giá trị gia tăng.

Chủ tịch HĐQT Simexco Đắk Lắk cho rằng, trong bối cảnh cạnh tranh thu hút đầu tư ngày càng gay gắt, lợi thế của một địa phương không chỉ được đo bằng quỹ đất hay quy mô vùng nguyên liệu, mà còn ở khả năng cung cấp hệ thống dữ liệu minh bạch, đầy đủ và kết nối đồng bộ. Theo ông, dữ liệu số sẽ trở thành "hạ tầng mềm" quan trọng, giúp nhà đầu tư đánh giá chính xác tiềm năng, giảm chi phí tiếp cận thông tin và nâng cao hiệu quả ra quyết định. Đây cũng là nền tảng để Đắk Lắk phát triển công nghiệp chế biến sâu, logistics nông nghiệp và từng bước hình thành các trung tâm chế biến, xuất khẩu ngay tại địa phương.

Cà phê Đắk Lắk hiện được xuất khẩu sang hơn 100 quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới. Ảnh: SMC

Biến khuyến nghị thành hành động, tạo động lực tăng trưởng mới

Phát biểu bế mạc hội thảo, ông Lương Nguyễn Minh Triết, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Đắk Lắk khẳng định, hội thảo đã hoàn thành mục tiêu đề ra, góp phần làm rõ tiềm năng, lợi thế, nhận diện điểm nghẽn và gợi mở các động lực phát triển mới cho địa phương.

Theo Bí thư Tỉnh ủy, Đắk Lắk đang đứng trước cơ hội tái định hình không gian phát triển trong liên kết Tây Nguyên - duyên hải Nam Trung Bộ, phát huy các lợi thế về nông nghiệp, kinh tế biển, năng lượng tái tạo, du lịch và văn hóa để hình thành các cực tăng trưởng mới.

Ông nhấn mạnh, tiềm năng chỉ trở thành nguồn lực khi được khai thác bằng tư duy đổi mới, quy hoạch dài hạn, hạ tầng đồng bộ, nguồn nhân lực chất lượng cao, thể chế thông thoáng và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Địa phương cần chuyển từ mô hình tăng trưởng dựa vào khai thác nguồn lực sang nâng cao năng suất, chất lượng, ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số.

Ông Lương Nguyễn Minh Triết, Bí thư Tỉnh ủy Đắk Lắk phát biểu kết thúc hội thảo. Ảnh: N.Giàu

Ngay sau hội thảo, Bí thư Tỉnh ủy yêu cầu các sở, ngành khẩn trương tổng hợp, phân loại các kiến nghị để cụ thể hóa thành chương trình hành động, kế hoạch phát triển và đề án chuyên ngành. “Tinh thần của tỉnh là không dừng lại ở việc ghi nhận các ý kiến mà phải chuyển hóa thành hành động cụ thể, có sản phẩm, có lộ trình và có cơ quan chịu trách nhiệm”, ông Lương Nguyễn Minh Triết nhấn mạnh.

Theo ông Triết, chỉ khi các khuyến nghị được hiện thực hóa bằng chương trình, dự án cụ thể, hội thảo mới tạo ra giá trị, góp phần đưa Đắk Lắk trở thành cực tăng trưởng mới của Tây Nguyên và duyên hải Nam Trung Bộ trong giai đoạn phát triển mới.