Biểu tình chống chính sách thắt lưng buộc bụng tại Lisbon

Hạt cốm thành nghiệp của làng

Chúng tôi về làng Thanh Hương, xã Đồng Thanh, huyện Vũ Thư, tỉnh Thái Bình đúng vào mùa làm cốm. Từng cơn gió len lỏi thoang thoảng quyện mùi hương cốm mới. Tiếng chày, tiếng máy rầm rập khắp các xóm thôn. Từng đoàn xe tấp nập ra vào để chở cốm Thanh Hương ra thị trường, phục vụ mùa lễ hội và Tết Nguyên đán đang đến gần.

Một trong bốn người đầu tiên của làng đã “tìm đất” cho hạt cốm Thanh Hương là ông Lê Văn Thái. Năm 1992, ông Thái khăn gói lên Hà Nội, tìm đến những đại lý lớn của cốm làng Vòng, tìm hiểu và nhận thấy, về chất lượng, cốm làng Vòng chẳng khác gì cốm Thanh Hương, nhưng hạt cốm quê ông còn đẹp hơn về hình thức, cánh cốm nhẵn và tròn hơn. Thế là, ông đem sản phẩm cốm Thanh Hương “trình làng”. Cho đến nay, Hà Nội đã trở thành thị trường chính của hạt cốm Thanh Hương.

Nhờ có đầu ra ổn định nên làng cốm Thanh Hương đã đưa ra thị trường hàng chục tấn cốm mỗi năm, đem lại nguồn thu cho những hộ làm cốm trong làng hàng tỷ đồng. Hạt cốm giờ đây trở thành cái nghiệp của làng, cả làng có tới hơn 40 ông chủ cốm, tạo việc làm cho hàng trăm lao động. Ông Phạm Ngọc Năng, Chủ tịch UBND xã Đồng Thanh cho biết: “Hầu hết các hộ dân đang dần chuyển sang làm cốm. Một số hộ quy mô nhỏ chỉ cần số vốn đầu tư khoảng 10 triệu đồng là có thể mua sắm được đủ máy để làm và sau vài năm sẽ có “của ăn, của để”.

Một nghề cũng lắm công phu

Để làm ra hạt cốm có chất lượng, người làm nghề phải có sự tỉ mỉ trong từng công đoạn. Trước tiên phải chọn thóc nếp, hạt mẩy đều, thóc càng thơm thì cốm càng ngon. Thóc đem ngâm 24 giờ, sau đó vớt ra đãi sạch, lại tiếp tục ngâm 12 giờ nữa trong nước pha theo tỷ lệ thích hợp với từng mùa: mùa đông, tỷ lệ 2 nóng 1 lạnh; mùa hè, 1 nóng 2 lạnh.

Thóc ngâm xong sẽ được vớt ra, đãi sạch để cho ráo nước rồi đem rang. Những người làm cốm lâu năm ở Thanh Hương, khi rang chỉ nghe tiếng kêu ranh rách là biết thóc đã đủ độ chín và có thể đem giã được hay chưa.

Để giữ nhiệt cho bếp, lò rang cốm phải được đắp bằng sỉ than hay bùn non, có bề dày khoảng từ 15 - 20cm trên miệng và 40cm dưới chân. Hạt thóc rang phải được đảo liên tục sao cho nóng thật đều, để không giòn quá mà cũng không sống sổi, vừa đủ bong và vỏ và mép trấu nhưng lại không làm hạt thóc mất đi độ dẻo và vị thơm. Thóc rang xong đem bỏ vào cối giã. Hạt cốm ngon và biết kết hợp nhuần nhuyễn giữa việc rang và giã. Hai quá trình này phải diễn ra liên hoàn; chảo rang xong thì cối cũng phải giã xong, nếu để lệch, thóc sẽ nguội và khô, khi đó