Phiên họp Quốc hội Latvia. Ảnh: Saeima

Trong đại án rửa tiền và gian lận tài chính Russian Laundromat với quy mô 30 tỷ USD, Dự án Chống tham nhũng và tội phạm (OCCRP) phát hiện số tiền trên đã bị đánh cắp và chuyển từ Nga đến châu Âu thông qua các ngân hàng ở Moldova và Latvia. Latvia trở thành nơi lý tưởng cho các doanh nhân Nga và các nước thuộc Liên Xô thâm nhập vào thị trường phương Tây. Reuters cho biết, phần lớn trong số 15 tỷ USD mà các ngân hàng Latvia nắm giữ có nguồn gốc từ các khách hàng Nga.

Kể từ khi gia nhập EU và NATO, Latvia phần nào cải thiện hệ thống tư pháp dù vẫn còn nhiều kẽ hở. Hậu quả là việc Mỹ áp lệnh trừng phạt lên ngân hàng lớn thứ ba Latvia (ABLV) tội rửa tiền với quy mô lên tới hàng tỉ đô la thông qua các quỹ bất hợp pháp. Vụ việc đã buộc ABLV phải đóng cửa vào tháng 2/2018.

Mạng lưới Thi hành Luật Tội phạm Tài chính thuộc Bộ Tài chính Mỹ cho biết: “Hoạt động tài chính phi pháp tại ngân hàng này bao gồm cả việc giao dịch với các quốc gia, tổ chức nằm trong danh sách đen của Liên hiệp quốc”.

Trước đó, Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) lên tiếng chỉ trích Latvia lơ là trong cải thiện tình hình tham nhũng, trong khi Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế cho rằng nước này đã thất bại trong việc xử lý các hành vi rửa tiền và tội phạm tài chính.

Các nhân viên ngân hàng và quan chức Latvia cho rằng hệ thống quy tắc đối phó với tham nhũng cũng như nguồn lực hỗ trợ hệ thống tài chính Latvia còn rất nghèo nàn. Tuy nhiên, giới chuyên gia vẫn hy vọng vào tiến triển tích cực của quốc gia vùng Baltic này.

Lãnh đạo Cơ quan Chống tham nhũng Latvia (KNAB) Jekabs Straume nói: “Nghèo nàn, tham nhũng, trộm cắp và các băng đảng tội phạm xuất hiện từ trước khi Latvia giành độc lập. Tình hình đã được cải thiện rất nhiều nhờ vào các nỗ lực cải cách của giới cầm quyền”.

Thủ tướng Maris Kucinskis cam kết sẽ đẩy mạnh việc giám sát hoạt động của các ngân hàng ngay sau khi Mỹ áp lệnh trừng phạt với ABLV. Chính phủ hiện sửa đổi một số điều luật để siết chặt quản lý đối với việc chuyển tiền ra khỏi biên giới.

Võ Như Uyên