Bà Gloria Arroyo. Ảnh (chụp năm 2009): EPA

>Kỳ V: Nỗi lòng bà Gloria Arroyo (phần 1)
>> Kỳ IV: Đường tới song sắt của “nữ hoàng” cách mạng cam
>> Kỳ III: 7 năm tù cho cựu Tổng thống hiếp dâm
>> Kỳ II: Bê bối tình dục chấn động nước Pháp
>> Kỳ I: Thủ tướng với cáo buộc mua dâm vị thành niên

Danh gia vọng tộc

Trước khi làm Trợ lý Bộ trưởng Bộ Thương mại và Công nghiệp vào năm 1987 (và được đề bạt vào chức vụ Thứ trưởng 2 năm sau đó), bà Gloria Arroyo là giáo viên.

Bước chân vào con đường chính trị, bà Gloria Arroyo trở thành người trong Chính phủ của Corazon Aquino, nữ Tổng thống đầu tiên của Philippines - mẹ đương kim Tổng thống Benigno Aquino III - sau khi lật đổ nhà độc tài Ferdinand Marcos.

Ngày càng khao khát tham gia chính trường, bà Gloria Arroyo đã tranh cử chức Thượng Nghị sĩ năm 1992 và nhận được số phiếu kỷ lục nhờ tên tuổi của cha.

Với tư cách một nhà lập pháp, bà Arroyo đã đệ trình hơn 400 dự luật và bảo trợ 55 đạo luật quan trọng về kinh tế suốt trong thời gian phục vụ tại Thượng viện.

Bà Gloria Arroyo trở thành nữ Phó Tổng thống đầu tiên vào năm 1998.

Ngày 20/1/2001, bà tuyên thệ nhậm chức Tổng thống thứ 14 của Philippines trước Chánh án Toà án Tối cao Hilario Davide Jr. sau khi người tiền nhiệm là cựu diễn viên điện ảnh Joseph Estrada bị lật đổ vì cáo buộc tham nhũng và nhiều tuần lễ biểu tình của nhân dân.

Nhưng, rất nhanh chóng, cáo buộc tham nhũng đã nhằm vào bà Gloria Arroyo.

Năm 2003, xảy ra một cuộc bạo loạn nhỏ của các sĩ quan quân đội lấy cớ chống tham nhũng. Cuộc bạo loạn có tên “binh biến Oakwood” do hơn 3 trăm sĩ quan cấp thấp và binh sĩ phản loạn tiến hành, chiếm giữ 1 khách sạn và 1 trung tâm mua sắm trong khu kinh doanh ở TP Makati thuộc vùng đô thị Manila (Metro Manila). Cuối cùng, nhóm quân nhân phiến loạn đồng ý qui hàng khi đạt được một thoả thuận với Chính phủ sau 22 giờ thương thuyết. Các phụ tá của bà Arroyo cho rằng, cuộc binh biến có liên quan đến cựu Tổng thống Estrada và những người ủng hộ ông.

Sau khi hứa sẽ không tranh cử năm 2004, bà Gloria Arroyo đã “nuốt lời” và tiếp tục giành chiến thắng trong hoàn cảnh gây tranh cãi. Bà bị tố cáo gian lận để vượt qua sát nút đối thủ - ngôi sao điện ảnh Ferdinand Poe. Cụ thể, khi đó đã có những cáo buộc xuất hiện trong suốt cuộc vận động tranh cử cho rằng, bà Arroyo sử dụng tiền thuế của người dân cho ngân quỹ vận động tranh cử. Cũng có những cáo buộc về gian lận hay những bất thường không quan trọng được tìm thấy trong kỳ bầu cử. Tuy nhiên, người ta đã không có bằng chứng cho những cáo buộc gian lận và tham nhũng trên qui mô toàn quốc.

Bà Gloria Arroyo đã bị quản thúc từ tháng 11/2011 tại một bệnh viện quân y ở Manila nơi bà đang chữa bệnh về xương. Ảnh: AFP

Năm 2005, bà Arroyo được Tạp chí Forbes bình chọn là nhân vật thứ tư trong danh sách những phụ nữ nhiều quyền lực nhất trên thế giới. Tuy nhiên, tháng 9/2006, bà Arroyo bị rơi xuống vị trí thứ 45 trong danh sách bình chọn này của Tạp chí Forbes.

Tổng thống Philippines Gloria Arroyo được xem là có công cải thiện tình hình tài chính, cắt giảm thâm hụt ngân sách.

Năm 2006, bà đã thoát hiểm trong một cuộc binh biến khác.

Thời gian này, kinh tế Philippines tiếp tục tăng trưởng, nhưng uy tín của người đứng đầu Chính phủ thì lại xuống thấp vì cáo buộc tham nhũng và gian lận bầu cử. Tuy nhiên, Tổng thống Philippines vẫn thoát được 2 cuộc bỏ phiếu phế truất tại Hạ viện vào năm 2005 và năm 2006 nhờ sự ủng hộ của đa số nghị sĩ.

Ngày 10/6/2005, ông Samuel Ong, cựu Phó Giám đốc Văn phòng Điều tra Quốc gia (NBI) cho biết, có không ít cuộn băng gốc về cuộc nói chuyện giữa Tổng thống Arroyo và một viên chức thuộc Ủy ban Bầu cử. Theo ông Samuel Ong, nội dung cuộn băng cho thấy, bà Arroyo đã gian lận trong kỳ bầu cử toàn quốc năm 2004 khoảng 1 triệu phiếu. Với số phiếu này, bà đã đánh bại đối thủ của mình.

Ngày 27/6/2005, bà Arroyo lên tiếng thừa nhận sai lầm khi nói chuyện với một viên chức bầu cử, nhưng cho đó chỉ là một “sai sót trong phán đoán” đồng thời khẳng định “không tìm cách gây ảnh hưởng trên kết quả bầu cử”.

Không chỉ cựu Tổng thống Gloria Arroyo bị cáo buộc tham nhũng, nhận hối lộ, nhiều nhà lãnh đạo một thời của Philippines cũng gắn với những bê bối tương tự.

Chẳng hạn, người tiền nhiệm của bà Gloria Arroyo, Tổng thống Joseph Estrada, đã bị bỏ tù vì tội tham nhũng. Cựu lãnh đạo độc tài Ferdinand Marcos cũng tích lũy được một khối tài sản khổng lồ bằng cách biển thủ công quỹ.

Ngày 8/7/2005, mười thành viên Nội các nộp đơn từ chức và yêu cầu Tổng thống cũng làm như vậy. Cùng ngày, Đảng Tự do và cựu Tổng thống Corazon Aquino - những đồng minh một thời cũng kêu gọi bà Arroyo từ chức. Nhưng, Tổng thống một lần nữa bác bỏ những yêu cầu này.

Trong khi đó, cựu Tổng thống Fidel Ramos tiếp tục ủng hộ bà Arroyo, cương quyết bác bỏ mọi lời yêu cầu Tổng thống từ chức và đề nghị nên tiến hành sửa đổi Hiến pháp để thay đổi thể chế chính quyền Philippines từ Tổng thống chế sang thể chế Đại nghị Liên bang.

Tháng 9/2005, Viện Dân biểu biểu quyết với đa số phủ quyết mọi nỗ lực đưa Tổng thống ra luận tội với lý do “chưa đủ chứng cớ”. Phe đối lập đã không kiếm đủ 79 phiếu cần có để chuyển vụ việc lên Thượng viện.

Ngay sau quyết định của Viện Dân biểu, Social Weather Station (SWS) công bố kết quả một loạt thăm dò cho thấy, công luận vẫn tỏ ra nghi ngờ về vị trí của bà Arroyo trong Chính phủ. 79% người trả lời muốn Tổng thống phải bị luận tội vì đã nói chuyện qua điện thoại với một viên chức bầu cử - hành động được coi là đồng nghĩa với sự gian lận. 64% cho biết, muốn bà Arroyo từ nhiệm. Trong khi đó, 51% tin rằng, cách mạng quyền lực nhân dân là giải pháp giúp loại bỏ Tổng thống khỏi chức vụ.

Kỳ VI: Mất hết vì ngoại tình

Bích Lan - Huy Hoàng (Tổng hợp)