Ảnh chụp cơn bão từ vệ tinh (Nguồn: Internet)

Từ đầu thế kỷ XX, những cơn bão ở quần đảo Caribe đã được đặt theo tên của các vị thánh của ngày mà cơn bão đó đổ bộ. Tuy nhiên, nhà khí tượng người Australia Clement Wragge, người được biết đến đầu tiên trong việc đặt tên bão, đã đặt tên bão theo tên "của những chính trị gia mà ông ghét nhất”.

Đến Thế chiến II, các cơn bão nhiệt đới ở Thái Bình Dương bắt đầu có tên. Ban đầu chúng được mang tên của những người phụ nữ, vì nhiều người đặt tên đã lấy tên vợ hoặc bạn gái của mình đặt cho những cơn bão.

Từ năm 1950 - 1952, các cơn bão ở Bắc Đại Tây Dương được đặt tên theo thứ tự bảng chữ cái (ví dụ như Arlene, Bret, Cindy, Emily, Franknh, Gert…).

Từ năm 1953, Cơ quan Khí tượng Mỹ lại chuyển sang dùng hệ tên phụ nữ.

Năm 1979, WMO - Tổ chức Khí tượng Thế giới và Cơ quan Khí tượng Mỹ (NWS) thống nhất sử dụng cả tên nữ và nam để đặt cho các cơn bão. Cũng trong năm này, ngân hàng dữ liệu tên bão khu vực Đại Tây Dương được hình thành với quy tắc như sau: Tên các cơn bão được sắp xếp theo thứ tự bằng chữ cái, vào năm chẵn cơn bão đầu tiên được đặt theo tên nam bắt đầu từ chữ A (Alen, Alberto, Arthur…), còn năm lẻ là tên nữ (Ana, Alicia, Arlene…).

Tại khu vực Tây Bắc Thái Bình Dương, từ mùa bão năm 2000, 14 quốc gia và vùng lãnh thổ (trong đó có Việt Nam) được quyền cấp tên để đặt cho các cơn bão trong khu vực. Mỗi quốc gia đưa ra 10 tên gọi và tên bão không còn đơn thuần là tên người mà còn có tên động thực vật... Tổng cộng ngân hàng tên bão có 140 tên gọi được sử dụng lần lượt nối đuôi nhau theo từng cột cho đến khi hết 140 tên thì lại quay lại từ đầu bảng, theo trật tự A, B, C bằng tiếng Anh của các quốc gia trong khu vực.

Các cơn bão thường gây ra mưa to và gió lớn (Ảnh: Internet)

Trung tâm Bão Nhiệt đới Tokyo - Cơ quan Khí tượng Nhật Bản sẽ lần lượt dùng những tên trong ngân hàng tên để đặt cho các cơn bão trong khu vực. Thông thường, chu kỳ lặp lại tên các cơn bão là 6 năm. Các tên bão mà Việt Nam đóng góp là Lekima, Hoa Mai, Ba Vì, Côn Sơn, Sơn Ca, Trà Mi, Hạ Long, Vàm Cỏ, Sông Đà, Sao La - song được viết liền và không ghi dấu thanh để tiện phổ biến rộng khắp toàn cầu. 

Bên cạnh đó, người ta có thể đặt tên bão bằng cách ghép tên riêng với hai số cuối của năm và số thứ tự của cơn bão xảy ra trong năm đó: MIKE 9025 - cơn bão thứ 25 ở vịnh Bengale năm 1990 hay BOB 9101 - cơn bão đầu tiên ở Philippines năm 1991… Các cơn bão có thể mang tên do quốc gia đặt. Tại Việt Nam, các cơn bão hình thành và đi vào biển Đông trong một năm được đặt tên theo số thứ tự từ 1 cho đến 12.

Tuy nhiên, những cái tên này sẽ bị thay đổi nếu như cơn bão gây ra những hậu quả nghiêm trọng và làm thiệt hại đến tính mạng con người. Cho đến nay đã có 21 tên bão được “nghỉ hưu”, trong đó phải kể đến như Chanchu, Xangsane, Saomai…

H.Y (Tổng hợp)