Thủ tướng Ấn Độ Manmohan Singh và phu nhân

Điểm qua một số vụ, đặc phái viên của Les Echos tại New Delhi cho biết, trước hết là việc Bộ trưởng Viễn thông Andimuthu Raja cấp giấy phép khai thác dịch vụ điện thoại di động với giá rẻ mạt cho các công ty thân hữu, làm thiệt hại cho công quỹ từ 14 đến 28 tỉ euro. Vị bộ trưởng này đã phải vào tù, còn chủ nhân các công ty trên thì  đang liên tục bị cảnh sát thẩm vấn.

Một vụ nổi đình nổi đám nữa về một tòa nhà tọa lạc ở một khu phố hết sức đắt đỏ của Bombay, được xây trên đất quân đội dành cho vợ góa của các binh sĩ tử trận; nhưng trên thực tế, thì những người cư ngụ là giới đặc quyền đặc lợi trong quân đội, chính quyền thành phố và các chính khách. Ngoài ra có thể kể các scandal chung quanh việc chuẩn bị Đại hội Thể thao Khối Thịnh vượng chung hồi tháng 10 năm ngoái tại Delhi, với các món tiền hối lộ khổng lồ.

Phe đối lập đã không ngần ngại gây áp lực tại phiên họp mùa đông của Nghị viện, và đảng Quốc Đại đành chấp nhận thành lập một ủy ban điều tra. Còn Thủ tướng Manmohan Singh thì bị mất uy tín nghiêm trọng, không phải vì ăn hối lộ, mà vì tạo ra ấn tượng đã bỏ mặc cho nạn tham nhũng hoành hành ở mức độ chưa từng thấy.

Các scandal trên cũng gây chấn động to lớn trong quần chúng,  nhất là trong tầng lớp trung lưu, vì tất cả mọi người đều phải gánh chịu hậu quả của nạn tham nhũng, từ cấp thấp nhất trở lên.

Trang Ipaidabribe.com là nơi để người dân kể khổ: 2.000 rupi (tương đương 32 euro) để khỏi bị cảnh sát bắt sau khi va chạm với xe người khác, 5.000 để được cấp hộ chiếu sau 5 tháng chờ đợi, 250 rupi để làm giấy đăng ký kết hôn, 10.000 để hải quan khỏi tịch thu máy tính xách tay ở sân bay…

Chính những người dân nghèo khổ nhất lại bị nhũng nhiễu nhiều nhất: Làm bất cứ một thứ giấy tờ gì, nhận được món trợ cấp nào cũng phải chi tiền trà nước. Một cựu giáo sư của đại học Nehru cho biết, nếu bạn có chỉ tiêu được 5 ký gạo trợ cấp, thì bạn chỉ nhận được có 3 ký, 2 ký còn lại được bán ra thị trường chợ đen. Người nghèo bị vòi vĩnh vì họ cô thế, không có khả năng trả đũa. Mallika Sarabhai, vũ công nổi tiếng thường đấu tranh chống tham nhũng nhận định: “Tham nhũng trên những người tuyệt vọng”, như một người phải chi 100 rupi để bà mẹ đau ốm được nhập viện. Nhưng bà cũng nói thêm là, nếu một anh cảnh sát nhận 200 rupi từ người lái xe, thì cũng đừng quên là anh ta nằm trong số những người lương thấp nhất.

Cựu Thủ tướng Rajiv Gahdhi ước tính có đến 85% trợ cấp xã hội, hàng năm lên đến hàng chục tỉ euro, không đến được tay người thụ hưởng. Đó là do Nhà nước thống lĩnh lãnh vực kinh tế, cái gì cũng phải thông qua chính quyền. Một doanh nhân Pháp cho biết, muốn mở khách sạn cần phải có 140 giấy phép. Bên cạnh đó là nhu cầu tài trợ cho chiến dịch tranh cử của các đảng phái. Tất cả khiến cho đại biểu dân cử và các viên chức bắt tay với nhau để ăn hối lộ. Theo nhà xã hội học Dipankar Gupta, thì nếu chi 500 rupi cho một viên chức cấp thấp, có thể ông ta chỉ giữ lại có 50 rupi thôi, số còn lại cống nộp cho cấp trên.

Tờ báo đặt câu hỏi, liệu cuộc đấu tranh chống tham nhũng hiện nay có giúp thay đổi được gì không? Giáo sư Arora đưa ra ba lý do để hy vọng. Trước hết là sự giúp sức của các kỹ thuật mới, chẳng hạn trong việc giúp đưa các món trợ cấp đến tận tay người thụ hưởng không thông qua các cấp trung gian; thứ đến là luật về quyền được thông tin sẽ giúp phơi bày mọi hoạt động của chính quyền; và cuối cùng là sự tích cực của các tổ chức phi chính phủ, các tổ chức này đang quyết liệt đấu tranh, cùng với báo chí cũng như Tòa Thượng thẩm, tăng cường thúc đẩy các nhà điều tra.

Th.My