Ban Tiếp công dân Trung ương siết chặt kỷ luật hành chính, tăng cường kiểm tra nội bộ để phòng ngừa biểu hiện nhũng nhiễu, né tránh trách nhiệm. Đồ họa: Dương Nguyễn

Trong giai đoạn 2023-2026, Ban Tiếp công dân Trung ương đã lồng ghép công tác phòng, chống tham nhũng, tiêu cực vào từng khâu công tác chuyên môn. Mặc dù không phải cơ quan chuyên trách về phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, đơn vị đã tích cực triển khai công khai quy trình, tăng cường kiểm soát nghiệp vụ, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ và tiếp nhận thông tin phản ánh từ Nhân dân.

Những kết quả đạt được trong giai đoạn 2023–2026 khẳng định công tác tiếp công dân và xử lý đơn đóng vai trò là giải pháp quan trọng nhằm tăng cường kỷ luật công vụ, nâng cao trách nhiệm giải trình và phòng ngừa hiệu quả nguy cơ nhũng nhiễu, tiêu cực.

Gắn phòng, chống tham nhũng, tiêu cực với nhiệm vụ tiếp công dân

Thực hiện Chiến lược quốc gia phòng, chống tham nhũng, tiêu cực đến năm 2030 giai đoạn thứ nhất (2023-2026), Ban Tiếp công dân Trung ương đã lồng ghép trực tiếp các giải pháp phòng ngừa tiêu cực vào từng khâu công tác chuyên môn.

Bám sát sự lãnh đạo của Đảng ủy, Lãnh đạo Thanh tra Chính phủ và Kế hoạch số 1212/KH-TTCP ngày 10/6/2024, công tác phòng, chống tham nhũng, tiêu cực được lồng ghép với thực hiện nhiệm vụ chuyên môn về tiếp công dân, xử lý đơn, theo dõi, đôn đốc giải quyết khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh.

Công tác quán triệt, tuyên truyền các chủ trương của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước về phòng, chống tham nhũng, tiêu cực được tổ chức gắn liền với các buổi sinh hoạt chi bộ, giao ban định kỳ, phổ biến văn bản pháp luật và triển khai nhiệm vụ chuyên môn hằng ngày.

Trọng tâm của nội dung tuyên truyền tập trung vào việc nâng cao trách nhiệm công vụ, chuẩn mực ứng xử, đạo đức công vụ, thực hiện công khai, minh bạch, tăng cường trách nhiệm giải trình và bảo vệ người tố cáo. Thông qua việc lồng ghép, đội ngũ cán bộ, công chức nhận thức rõ hơn về yêu cầu phục vụ Nhân dân, trách nhiệm giải thích, hướng dẫn đúng pháp luật, không gây phiền hà, không để phát sinh lợi ích cá nhân trong quá trình xử lý công việc.

Đồng thời, công chức cũng được nâng cao trách nhiệm trong việc chủ động phát hiện, báo cáo và xử lý kịp thời các nguồn thông tin có dấu hiệu vi phạm theo đúng thẩm quyền được giao.

Đồ họa: Dương Nguyễn

Công khai, minh bạch và nâng cao trách nhiệm giải trình

Một trong những biện pháp phòng ngừa trực tiếp đối với nguy cơ nhũng nhiễu, tùy tiện, thiếu trách nhiệm là việc công khai quy trình và giải thích rõ căn cứ xử lý. Tại Trụ sở, Ban thực hiện niêm yết công khai nội quy, quy trình, lịch tiếp công dân và hướng dẫn chi tiết về thẩm quyền, trình tự thực hiện quyền khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh. Người dân đến làm việc được giải thích rõ căn cứ pháp luật và xác định đúng cơ quan có thẩm quyền giải quyết, hạn chế tình trạng hướng dẫn lòng vòng hoặc ngoài quy định.

Đối với công tác xử lý đơn, việc phân loại, đề xuất và chuyển đơn được thực hiện nghiêm ngặt theo quy định nghiệp vụ, có hồ sơ lưu trữ và đầu mối chịu trách nhiệm rõ ràng. Quá trình xử lý hồ sơ, văn bản được gắn với yêu cầu kiểm tra tiến độ, cho phép truy xuất lịch sử xử lý và xác định trách nhiệm của từng cá nhân, đơn vị tham mưu. Điều này góp phần tăng cường trách nhiệm giải trình của cán bộ, công chức trong thực thi nhiệm vụ.

Công tác kiểm soát nội bộ và tăng cường kỷ luật, kỷ cương hành chính tại Ban Tiếp công dân Trung ương được thực hiện dựa trên việc phân công nhiệm vụ cụ thể theo vị trí việc làm. Căn cứ Quy chế làm việc được ban hành theo Quyết định số 224/QĐ-TTCP ngày 01/6/2025 của Tổng Thanh tra Chính phủ, trách nhiệm của Lãnh đạo Ban, lãnh đạo các phòng chuyên môn và từng công chức được cụ thể hóa trong từng khâu công việc. Quy chế làm việc và phân công nhiệm vụ được sử dụng làm căn cứ kiểm soát trách nhiệm giữa lãnh đạo Ban, lãnh đạo phòng và công chức.

Lãnh đạo Ban tăng cường công tác kiểm tra định kỳ và đột xuất đối với tiến độ, chất lượng xử lý công việc và việc chấp hành các quy định nghiệp vụ của công chức. Mọi hoạt động từ tiếp công dân, phân loại đơn đến trình ký văn bản đều được kiểm soát chặt chẽ nhằm bảo đảm thực hiện đúng thẩm quyền, đúng trình tự và đúng thời hạn quy định.

Thái độ phục vụ, chuẩn mực giao tiếp và trách nhiệm giải thích pháp luật của cán bộ tại nơi tiếp công dân cũng được theo dõi sát sao để ngăn chặn từ sớm các biểu hiện né tránh, đùn đẩy hoặc hứa hẹn ngoài quy định.

Đối với các vụ việc khiếu nại, tố cáo phức tạp, đông người hoặc các nội dung phát sinh vượt quá thẩm quyền, Ban thực hiện nguyên tắc xử lý kịp thời, báo cáo Lãnh đạo Thanh tra Chính phủ và cấp có thẩm quyền để xin ý kiến chỉ đạo giải quyết.

Việc gắn kết quả thực hiện nhiệm vụ, mức độ tuân thủ quy trình và thời hạn xử lý hồ sơ với công tác đánh giá, xếp loại cán bộ hằng năm đã tạo động lực nâng cao đạo đức công vụ và kiểm soát hiệu quả nguy cơ lợi dụng vị trí công tác để trục lợi hay gây phiền hà hoặc làm sai lệch quá trình xử lý hồ sơ, vụ việc.

Đồ họa: Dương Nguyễn

Kênh tiếp nhận thông tin và phát huy vai trò giám sát của Nhân dân

Hoạt động tiếp công dân và xử lý đơn đóng vai trò là kênh thông tin thực tiễn quan trọng giúp phát hiện các sơ hở trong quản lý cũng như biểu hiện thiếu trách nhiệm, nhũng nhiễu, tiêu cực của cán bộ, công chức. Qua tiếp nhận và phân loại thông tin phản ánh, tố cáo liên quan đến hành vi vi phạm hoặc tham nhũng, Ban thực hiện chuyển thông tin đến đúng cơ quan có thẩm quyền theo quy định.

Đồng thời, công tác tiếp công dân gắn liền với yêu cầu bảo vệ bí mật thông tin của người tố cáo theo quy định về tố cáo, phòng, chống tham nhũng cùng các quy định có liên quan. Thông qua việc tổng hợp tình hình khiếu nại, tố cáo, Ban cung cấp dữ liệu phục vụ công tác quản lý nhà nước, giúp nhận diện các lĩnh vực, địa bàn hoặc vụ việc tiềm ẩn nguy cơ phát sinh bức xúc, khiếu kiện kéo dài để kiến nghị cấp có thẩm quyền kiểm tra, chấn chỉnh kịp thời.

Bên cạnh đó, Ban duy trì sự phối hợp chặt chẽ với các cơ quan Trung ương thường trực tại Trụ sở Tiếp công dân Trung ương, các đơn vị thuộc Thanh tra Chính phủ và các địa phương. Việc phối hợp trao đổi thông tin và theo dõi kết quả giải quyết giúp làm rõ trách nhiệm của cơ quan có thẩm quyền, hạn chế tình trạng chuyển đơn lòng vòng hoặc đùn đẩy trách nhiệm.

Thông qua việc thực hiện quyền khiếu nại, tố cáo, Nhân dân đã phát huy vai trò giám sát trực tiếp đối với hoạt động của cơ quan hành chính và quá trình thực thi công vụ.

Kết quả sơ kết giai đoạn 2023–2026 khẳng định, việc gắn lồng ghép yêu cầu phòng, chống tham nhũng, tiêu cực vào từng khâu của quy trình tiếp công dân, xử lý đơn và quản lý dữ liệu là hướng đi mang lại hiệu quả thực chất trong công tác xây dựng bộ máy hành chính liêm chính. Hướng tới giai đoạn 2026–2030, Ban Tiếp công dân Trung ương xác định tiếp tục coi đây là một trong những nhiệm vụ giải pháp trọng tâm hàng đầu.