Nội quy mới làm rõ trách nhiệm của cán bộ tiếp công dân trong tiếp nhận, hướng dẫn và xử lý khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh. Đồ họa: Dương Nguyễn

Cán bộ tiếp công dân có thái độ đúng mực, tôn trọng người dân

Theo Nội quy Trụ sở Tiếp công dân Trung ương vừa được Tổng Thanh tra Chính phủ ban hành, cơ quan, tổ chức tham gia tiếp công dân thường xuyên tại Trụ sở có trách nhiệm tiếp công dân đến khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh theo quy định của pháp luật.

Hoạt động tiếp công dân được thực hiện bằng hình thức trực tiếp tại Trụ sở và trực tuyến theo quy định.

Đối với cán bộ làm công tác tiếp công dân, Nội quy quy định cụ thể yêu cầu về trang phục, tác phong và cách thức thực hiện nhiệm vụ. Khi tiếp công dân, cán bộ phải bảo đảm trang phục chỉnh tề, đeo thẻ công chức, viên chức hoặc phù hiệu theo quy định.

Cùng với yêu cầu về tác phong, cán bộ tiếp công dân phải thực hiện việc kiểm tra, xác minh thông tin cần thiết của người đến khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh.

Cán bộ có trách nhiệm yêu cầu người dân nêu rõ họ tên, địa chỉ, số căn cước hoặc giấy chứng nhận căn cước, số định danh cá nhân hoặc số hộ chiếu. Trường hợp người đến làm việc được người khiếu nại ủy quyền thì phải kiểm tra văn bản ủy quyền hợp pháp.

Một trong những yêu cầu được quy định rõ đối với cán bộ tiếp công dân là phải có thái độ đúng mực, tôn trọng công dân, lắng nghe, tiếp nhận đơn khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh hoặc ghi chép đầy đủ, chính xác nội dung người dân trình bày.

Việc tiếp công dân không chỉ dừng ở tiếp nhận đơn mà còn bao gồm lắng nghe, ghi chép đầy đủ nội dung trình bày và hướng dẫn người dân thực hiện quyền khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh theo quy định.

Đồ họa: Dương Nguyễn

Giải thích, hướng dẫn công dân đến đúng cơ quan có thẩm quyền

Theo Nội quy, cán bộ tiếp công dân có trách nhiệm giải thích, hướng dẫn người đến khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh chấp hành chủ trương, đường lối, chính sách, pháp luật, cũng như các kết luận, quyết định giải quyết đã có hiệu lực pháp luật của cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền.

Trường hợp vụ việc thuộc thẩm quyền giải quyết của cơ quan, tổ chức hoặc người có thẩm quyền khác, cán bộ có trách nhiệm hướng dẫn người khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh đến đúng nơi có thẩm quyền giải quyết.

Trong phạm vi trách nhiệm được giao, cán bộ tiếp công dân phải trực tiếp xử lý hoặc phân loại, chuyển đơn, trình người có thẩm quyền xử lý khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh. Đồng thời, kết quả xử lý phải được thông báo cho công dân theo quy định.

Đối với người tố cáo, cán bộ tiếp công dân có trách nhiệm giữ bí mật họ tên, địa chỉ, bút tích và những thông tin cá nhân khác của người tố cáo, cùng các thông tin thuộc phạm vi bảo mật theo quy định của pháp luật.

Nội quy cũng quy định trách nhiệm của cán bộ trong việc bảo đảm trật tự tại nơi tiếp công dân. Khi phát hiện người vi phạm nội quy, cán bộ có trách nhiệm yêu cầu chấm dứt hành vi vi phạm. Trường hợp cần thiết, cán bộ lập biên bản về việc vi phạm và yêu cầu cơ quan chức năng xử lý theo quy định của pháp luật.

Bốn trường hợp từ chối tiếp công dân

Nội quy Trụ sở Tiếp công dân Trung ương quy định riêng các trường hợp từ chối tiếp và lập biên bản yêu cầu xử lý theo quy định của pháp luật. Việc từ chối tiếp được đặt trong những trường hợp cụ thể, gắn với tình trạng của người đến làm việc, tính chất vụ việc hoặc hành vi xảy ra tại Trụ sở.

Trường hợp thứ nhất là công dân trong tình trạng không làm chủ được hành vi của mình do dùng chất kích thích; người đã được cơ quan có thẩm quyền xác định mắc bệnh tâm thần hoặc một số bệnh khác dẫn tới mất khả năng nhận thức hoặc hạn chế năng lực hành vi dân sự theo quy định của pháp luật dân sự.

Trường hợp thứ hai là công dân khiếu nại, tố cáo về vụ việc đã được giải quyết đúng chính sách, pháp luật, đã được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền kiểm tra, rà soát, thông báo bằng văn bản và đã được tiếp, giải thích, hướng dẫn nhưng vẫn cố tình khiếu nại, tố cáo kéo dài.

Trường hợp thứ ba là người có hành vi đe dọa, xúc phạm cơ quan, tổ chức, đơn vị, người tiếp công dân, người thi hành công vụ; có hành vi cản trở hoạt động bình thường của Trụ sở Tiếp công dân, của người thi hành công vụ hoặc vi phạm Nội quy nơi tiếp công dân.

Trường hợp thứ tư là việc lợi dụng quyền tự do dân chủ, tự do tín ngưỡng để lôi kéo, xúi giục, kích động người khác nhằm gây rối, xuyên tạc, nói xấu đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân.

Công dân phải tuân thủ nội quy trong quá trình làm việc

Song song với trách nhiệm của cán bộ, Nội quy cũng quy định các yêu cầu đối với công dân đến Trụ sở Tiếp công dân Trung ương.

Nội quy nghiêm cấm việc mang vũ khí, hung khí, chất gây cháy, nổ, băng rôn, khẩu hiệu hoặc các vật phẩm khác không bảo đảm an toàn, ảnh hưởng đến an ninh, trật tự vào Trụ sở.

Công dân không được gây rối an ninh, trật tự; xuyên tạc, vu khống, xúc phạm uy tín, danh dự của cơ quan Nhà nước, người thi hành công vụ hoặc cản trở, gây phiền hà cho công dân khác.

Đối với trường hợp có từ 5 người trở lên cùng khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh về một nội dung, những người này phải cử đại diện để trình bày với cán bộ tiếp công dân.

Việc ghi âm, ghi hình, phát trực tiếp tại Trụ sở cũng phải tuân thủ quy định. Công dân không được tự ý thực hiện các hoạt động này trong trường hợp người chủ trì tiếp công dân yêu cầu không ghi âm, ghi hình, phát trực tiếp để bảo vệ bí mật Nhà nước, bí mật đời tư, dữ liệu cá nhân, bảo vệ người tố cáo theo quy định của pháp luật hoặc khi việc ghi âm, ghi hình, phát trực tiếp gây ảnh hưởng đến an ninh, trật tự tại Trụ sở.

Hết giờ làm việc, công dân phải ra khỏi Trụ sở và không được lưu lại dưới bất kỳ hình thức nào. Tổ chức, cá nhân vi phạm Nội quy, tùy theo tính chất, mức độ, có thể bị xử lý vi phạm hành chính hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của pháp luật; trường hợp gây thiệt hại phải bồi thường theo quy định.