Ban Tiếp công dân Trung ương rà soát việc thực hiện Luật Thanh tra và các nghị định hướng dẫn, gắn với chức năng tiếp công dân, xử lý đơn và quản lý dữ liệu. Đồ họa: Dương Nguyễn

Triển khai các quy định gắn liền với đặc thù của đơn vị

Ban Tiếp công dân Trung ương là đơn vị thuộc Thanh tra Chính phủ, thực hiện chức năng tham mưu quản lý nhà nước về tiếp công dân, xử lý đơn thư khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh, đồng thời chủ trì phối hợp tiếp công dân tại Trụ sở Tiếp công dân Trung ương ở Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh.

Ban không phải là cơ quan thanh tra và không có bộ phận thanh tra chuyên trách. Vì vậy, việc triển khai Luật Thanh tra cùng các nghị định hướng dẫn thi hành được thực hiện lồng ghép và gắn liền với phạm vi nhiệm vụ thực tế của đơn vị.

Để cụ thể hóa trách nhiệm và cơ chế phối hợp nội bộ, ngày 16/7/2025, Ban đã ban hành Quy chế làm việc số 3910, trong đó quy định trách nhiệm, phạm vi giải quyết công việc, kỷ luật công vụ và cơ chế phối hợp giữa các phòng, công chức thuộc Ban. Đây là căn cứ nội bộ để tổ chức thực hiện thống nhất nhiệm vụ được giao, bao gồm trách nhiệm của công chức khi tham gia các đoàn, tổ do cấp có thẩm quyền thành lập.

Song song đó, công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật về thanh tra cũng được lồng ghép vào các buổi sinh hoạt chuyên môn, quán triệt giao nhiệm vụ thường xuyên, tập trung vào trách nhiệm của công chức khi được cử tham gia nhiệm vụ thanh tra, kiểm tra, xác minh.

Qua rà soát các văn bản quy định nội bộ và chức năng, nhiệm vụ thường xuyên, Ban chưa phát hiện nội dung nào mâu thuẫn trực tiếp giữa quy định về tổ chức, hoạt động của Ban với Luật Thanh tra và các nghị định hướng dẫn thi hành.

Kiến nghị phân định chế độ báo cáo và liên thông dữ liệu

Qua một năm thi hành Luật Thanh tra và các nghị định quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành, khó khăn chủ yếu trong kỳ đánh giá là việc thu thập dữ liệu thực tế để hoàn thiện các biểu mẫu thống kê theo đề cương chung.

Trong đó, với đơn thư có nội dung liên quan đến hoạt động thanh tra, kết luận thanh tra và việc thực hiện kết luận thanh tra, việc tổng hợp chuyên đề phụ thuộc vào chuẩn dữ liệu, cơ chế chia sẻ và phản hồi của các đơn vị có thẩm quyền.

Đồ họa: Dương Nguyễn

Để giải quyết các bất cập, Ban Tiếp công dân Trung ương đề xuất thống nhất quy định tổng hợp số liệu theo hướng đơn vị chủ trì cuộc thanh tra sẽ tổng hợp toàn bộ số liệu về đoàn thanh tra, còn đơn vị cử công chức tham gia chỉ báo cáo về việc cử người để tránh tình trạng trùng lặp số liệu.

Xuất phát từ thực tiễn tiếp công dân và xử lý đơn, Ban kiến nghị cần hoàn thiện cơ chế chuyển giao, tiếp nhận và phản hồi đối với đơn khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh liên quan đến hoạt động thanh tra, kết luận thanh tra, xác định rõ đầu mối chịu trách nhiệm, thời hạn phản hồi và cập nhật trạng thái xử lý.

Đơn vị cũng đề xuất nghiên cứu phương án kết nối, chia sẻ thông tin có kiểm soát giữa hệ thống thông tin về thanh tra với cơ sở dữ liệu quốc gia về tiếp công dân, xử lý đơn và giải quyết khiếu nại, tố cáo. Việc liên thông này cần hướng tới mục tiêu thống nhất mã vụ việc, trường dữ liệu và nguyên tắc phân quyền, khai thác, bảo vệ dữ liệu.

Đặc biệt, Ban Tiếp công dân Trung ương đã đề xuất một số nội dung trọng tâm nhằm hoàn thiện Luật Thanh tra, tập trung vào ba lĩnh vực cốt lõi gồm khai thác cơ sở dữ liệu, cơ chế chuyển giao vụ việc và tính đồng bộ pháp luật.

Về dữ liệu, đơn vị kiến nghị bổ sung nguyên tắc chia sẻ thông tin giữa hệ thống thông tin thanh tra và cơ sở dữ liệu quốc gia về tiếp công dân, xử lý đơn, giải quyết khiếu nại, tố cáo, xác định rõ cơ quan đang xử lý, tình trạng vụ việc và kết quả thực hiện… mà vẫn bảo mật thông tin theo quy định.

Đối với cơ chế xử lý vụ việc có dấu hiệu vi phạm pháp luật, Ban đề nghị quy định cụ thể thời hạn cơ quan nhận thông tin xác nhận tiếp nhận, thông báo kết quả phân loại và phản hồi kết quả xử lý cho cơ quan chuyển đơn. Cơ chế này cần áp dụng thống nhất đối với thông tin phát hiện qua thanh tra và thông tin được tiếp nhận qua công tác tiếp công dân, xử lý đơn có liên quan đến hoạt động thanh tra.

Ngoài ra, Ban đề xuất tiếp tục rà soát nhằm đảm bảo tính đồng bộ giữa Luật Thanh tra với pháp luật về tiếp công dân, khiếu nại, tố cáo và xử lý vi phạm hành chính, nhất là về thẩm quyền xử lý đơn liên quan đến quyết định, hành vi trong hoạt động thanh tra cùng trách nhiệm cung cấp thông tin, giải thích, hướng dẫn công dân.