Quần thể Tam Chúc chính thức được xếp hạng Di tích Quốc gia Đặc biệt

Nằm trên địa bàn phường Tam Chúc, tỉnh Ninh Bình, Danh lam thắng cảnh và khảo cổ quần thể Tam Chúc được ví như “Vịnh Hạ Long trên cạn”, với cảnh quan hồ nước mênh mông, núi đá vôi hùng vĩ và hệ sinh thái đa dạng. Đây không chỉ là công trình văn hóa - tâm linh lớn bậc nhất cả nước mà còn ẩn chứa nhiều giá trị khảo cổ, phản ánh dấu tích cư trú và sinh hoạt của con người trong quá khứ. Việc phát hiện các di vật, dấu tích khảo cổ tại đây càng làm sáng rõ hơn bề dày lịch sử văn hóa của vùng đất Hà Nam, vốn là nơi giao thoa của nhiều luồng văn minh đồng bằng châu thổ.

Quyết định số 1959/QĐ-TTg chính thức xếp hạng Danh lam thắng cảnh và khảo cổ quần thể Tam Chúc là Di tích Quốc gia Đặc biệt.

Quần thể chùa Tam Chúc với quy mô rộng lớn trên 5.000 ha, gồm các công trình nổi bật như Điện Tam Thế, Điện Pháp Chủ, Điện Quan Âm, Tháp Ngọc, không chỉ là điểm đến của Phật tử trong nước mà còn vươn tầm quốc tế khi từng đăng cai Đại lễ Vesak Liên Hợp Quốc năm 2019. Kiến trúc đồ sộ kết hợp với cảnh quan thiên nhiên khoáng đạt đã đưa Tam Chúc trở thành trung tâm du lịch tâm linh - sinh thái lớn của miền Bắc.

Cảnh đẹp non nước hữu tình của quần thể Tam Chúc

Nơi đây có quần thể 100 vọoc mông trắng quý hiếm, các loài cá, chim sâm cầm, cò, vạc; là nơi cư trú của người Việt cổ cách nay 10.000 đến 30.000 năm.

Tại quần thể danh thắng Tam Chúc, các nhà khảo cổ đã phát hiện nhiều dấu tích quan trọng, trong đó có di cốt người và ba mộ táng (gồm mộ song táng, mộ cải táng) có niên đại khoảng 10.000 năm - minh chứng rõ ràng cho sự cư trú sớm của con người. Bên cạnh đó, nhiều hiện vật văn hóa được tìm thấy như mảnh gốm vặn thừng thời Đông Sơn, công cụ đá nhỏ thuộc văn hóa Hòa Bình, cùng vỏ nhuyễn thể biển và ốc suối – cho thấy khu vực này từng là nơi sinh sống, khai thác và sử dụng tài nguyên tự nhiên của cư dân cổ.

Đình Tam Chúc thờ Đinh Tiên Hoàng và hoàng hậu Dương Thị Nguyệt. Chùa Tam Chúc cổ thờ thiền sư Nguyễn Minh Không và Phật hoàng Trần Nhân Tông. Vùng đất Ba Sao - Tam Chúc hình thành hàng triệu năm trước, "có giá trị khảo cổ". Quần thể danh thắng này được quy hoạch là khu du lịch trọng điểm quốc gia.

Việc được xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt càng khẳng định Tam Chúc không chỉ là ngôi chùa của hiện tại mà còn là “kho báu văn hóa - khảo cổ”, lưu giữ chứng tích lịch sử lâu dài.