* Thủ tướng chỉ đạo kiểm điểm 8 chủ tịch tỉnh.

Hỗ trợ ít, vẫn thừa

Việc đánh giá, tổng hợp về thiệt hại do thiên tai, dịch bệnh của một số địa phương để kiến nghị T.Ư hỗ trợ kinh phí khắc phục hậu quả chưa thật chính xác cả về khối lượng và giá trị cần khắc phục, cụ thể: Các tỉnh Quảng Nam, Bình Định, Quảng Ngãi báo cáo tình trạng hư hỏng nhà ở do các cơn bão số 9 và số 11 gây ra là 185.916 nhà, thực tế chỉ hư hỏng 18.718 nhà; tỉnh Lai Châu báo cáo thiệt hại về nhà ở tại huyện Phong Thổ là 5.481 triệu đồng, thực tế thiệt hại là 951 triệu đồng. Tỉnh Thanh Hóa đề nghị hỗ trợ kinh phí nạo vét kênh mương để phục vụ chống hạn năm 2009 là 99.800 triệu đồng, thực tế thực hiện là 12.100 triệu đồng...

Kinh phí mà ngân sách T.Ư hỗ trợ chưa đáp ứng đủ so với đề nghị của các tỉnh để khắc phục hậu quả thiên tai nhưng thực tế ở một số địa phương vẫn không sử dụng hết. Năm 2009 tỉnh Quảng Nam đề nghị hỗ trợ 500 tỷ đồng để khắc phục hậu quả cơn bão số 9, đã được hỗ trợ 170 tỷ đồng, đến tháng 9/2010 còn dư chưa phân bổ 8,1 tỷ đồng. Tỉnh Phú Yên đề nghị hỗ trợ 450 tỷ đồng để khắc phục hậu quả cơn bão số 11, đã được hỗ trợ 170 tỷ đồng, đến tháng 9/2010 còn dư chưa phân bổ 8,6 tỷ đồng.

Một số địa phương, khi tổng hợp kinh phí phòng, chống dịch bệnh gia súc, gia cầm để quyết toán với ngân sách T.Ư đã đưa vào cả những đối tượng không thuộc diện ngân sách T.Ư hỗ trợ theo quy định, cụ thể: Tỉnh Nghệ An là 2.158,9 triệu đồng. Tỉnh Quảng Nam tổng hợp quyết toán kinh phí theo số liệu phân bổ cho các đơn vị, không theo số thực chi, đề nghị cấp tạm ứng cao hơn nhu cầu thực tế dẫn đến số kinh phí cấp tạm ứng còn dư là 4.312,3 triệu đồng.

Đề xuất hỗ trợ ngay rồi… “ngâm”

Có những địa phương khi báo cáo đề xuất với Thủ tướng Chính phủ là cần được hỗ trợ ngay nhưng khi được hỗ trợ thì không triển khai thực hiện ngay, kịp thời, thậm chí phân bổ chậm trễ so với yêu cầu, không đúng mục đích và sai đối tượng hỗ trợ, cụ thể: Tỉnh Phú Yên chưa phân bổ 5 tỷ đồng, tỉnh Quảng Nam chưa phân bổ 8,1 tỷ đồng; các tỉnh: Hà Giang, Lai Châu, Nghệ An, Quảng Nam, Quảng Ngãi, Bình Định, Phú Yên phân bổ không đúng mục đích, sai đối tượng với tổng kinh phí là: 115.969 triệu đồng. Tỷ lệ giải ngân kinh phí được hỗ trợ đạt thấp, đến ngày 30/6/2010, kinh phí hỗ trợ khắc phục hậu quả lũ lụt năm 2009 của 8 tỉnh được thanh tra mới giải ngân được 55,38%.

Việc sử dụng và quyết toán kinh phí tại một số địa phương không đúng quy định như: Chi hỗ trợ các hộ thiệt hại về nhà ở không đúng đối tượng (tỉnh Quảng Nam 9.718 triệu đồng, tỉnh Phú Yên 137 triệu đồng, tỉnh Bình Định 12 triệu đồng); phê duyệt dự toán sửa chữa khắc phục cơ sở hạ tầng không đúng đơn giá như: Tỉnh Hà Giang 8.843 triệu đồng, tỉnh Phú Yên 330 triệu đồng. Có địa phương cấp kinh phí để khắc phục hậu quả bão lũ cho những nơi không còn nhiệm vụ chi nên đến nay vẫn còn chưa xử lý được như: Tỉnh Phú Yên 2.785 triệu đồng, tỉnh Thanh Hóa 345 triệu đồng, tỉnh Bình Định 53 triệu đồng.

Kiểm điểm 8 chủ tịch tỉnh

Để kịp thời chấn chỉnh và tăng trách nhiệm của các cấp chính quyền địa phương trong việc tổng hợp báo cáo Chính phủ về thiệt hại do thiên tai, dịch bệnh, bảo đảm góp phần nâng cao hiệu quả việc phân bổ và sử dụng kinh phí ngân sách T.Ư hỗ trợ các địa phương khắc phục  hậu quả thiên tai, dịch bệnh, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn chủ trì, phối hợp với các bộ, cơ quan liên quan khẩn trương xây dựng quy định về tiêu chí đánh giá thiệt hại do thiên tai gây ra, trong đó xác định rõ: Những thiệt hại phải sử dụng nguồn lực của địa phương để chủ động khắc phục trong thời gian sớm nhất; những thiệt hại vượt quá khả năng của địa phương đề nghị T.Ư hỗ trợ, trong đó cần xác định các nhiệm vụ cấp thiết cần phải được hỗ trợ ngay để có nguồn xử lý khắc phục kịp thời ổn định sản xuất và đời sống nhân dân, thiệt hại về cơ sở hạ tầng việc sửa chữa cần có nhiều thời gian và kinh phí để khôi phục; trách nhiệm của chủ tịch UBND cấp tỉnh, trưởng ban chỉ huy phòng, chống lụt bão cấp tỉnh trong việc báo cáo, đánh giá thiệt hại; quy định cụ thể về khắc phục hậu quả thiên tai, báo cáo Ban Chỉ đạo Phòng, chống lụt bão T.Ư cho ý kiến chỉ đạo để trình Thủ tướng Chính phủ xem xét, quyết định.

Chủ tịch UBND các tỉnh: Bình Định, Hà Giang, Lai Châu, Nghệ An, Phú Yên, Quảng Nam, Quảng Ngãi, Thanh Hóa nghiêm túc kiểm điểm rút kinh nghiệm trong việc báo cáo không đúng những thiệt hại do thiên tai, dịch bệnh gây ra; phân bổ kinh phí chậm; sử dụng kinh phí được hỗ trợ sai mục đích, không đúng đối tượng và không theo đúng quy định. Chỉ đạo các ngành, các cấp trực thuộc chấn chỉnh công tác báo cáo đánh giá tình hình thiệt hại do thiên tại, dịch bệnh gây ra để báo cáo T.Ư kịp thời.

Thủ tướng yêu cầu chủ tịch UBND 8 tỉnh trên chỉ đạo và yêu cầu các tổ chức, cá nhân có liên quan kiểm điểm nghiêm túc, làm rõ trách nhiệm trong việc: Báo cáo không đúng tình hình thiệt hại; bố trí kinh phí khắc phục thiên tai không đúng mục tiêu, không có cơ sở; chậm phân bổ kinh phí; phân bổ, sử dụng không đúng đối tượng, mục tiêu so với các quy định hỗ trợ kinh phí của Thủ tướng Chính phủ. Chấn chỉnh, khắc phục ngay việc phân bổ kinh phí hỗ trợ khắc phục hậu quả thiên tai gây ra không kịp thời trong thời gian qua để từ nay trở đi việc phân bổ, sử dụng kinh phí hỗ trợ đảm bảo đúng đối tượng, kịp thời, có hiệu quả, góp phần giúp nhân dân vùng bị thiên tai ổn định sản xuất và đời sống, chỉ đạo đẩy nhanh tiến độ thi công xây dựng các dự án, công trình bị thiệt hại do thiên tai để sớm đưa các công trình vào phục vụ đời sống và sản xuất.

Thu hồi kinh phí sử dụng không đúng mục đích

Thủ tướng Chính phủ lưu ý: Đối với khoản kinh phí được ngân sách T.Ư hỗ trợ khắc phục hậu quả thiên tai, phòng, chống dịch bệnh các địa phương đã bố trí, phân bổ, sử dụng không đúng mục đích, không đúng đối tượng theo nội dung từng quyết định của Thủ tướng Chính phủ thực hiện thu hồi về ngân sách T.Ư. Đối với khoản kinh phí dự phòng ngân sách T.Ư đã hỗ trợ để khắc phục hậu quả thiên tai, dịch bệnh còn dư tại địa phương chưa phân bổ nhưng còn nhiệm vụ chi cho các đối tượng được hỗ trợ theo các quyết định của Thủ tướng Chính phủ: Giao Bộ Tài chính làm thủ tục cho các địa phương chuyển nguồn sang năm sau để tiếp tục thực hiện chi hỗ trợ cho các nhiệm vụ chi, đối tượng đủ điều kiện theo quy định.

Thủ tướng Chính phủ yêu cầu Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc T.Ư chỉ đạo các ngành, các cấp trực thuộc kiểm tra, rà soát lại: Công tác báo cáo đánh giá tình hình thiệt hại do thiên tai, dịch bệnh gây ra; việc phân bổ và sử dụng kinh phí được hỗ trợ từ ngân sách T.Ư, việc bố trí dự phòng ngân sách địa phương và sử dụng các nguồn hợp pháp khác để khắc phục hậu quả thiên tai, dịch bệnh theo quy định. Trường hợp xảy ra sai phạm hoặc thực hiện không đúng quy định thì phải thực hiện ngay các biện pháp theo quy định tại điểm 2 trên đây và báo cáo các bộ, cơ quan liên quan để tổng hợp, báo cáo Thủ tướng Chính phủ trong trường hợp có vướng mắc.

Thủ tướng Chính phủ giao Bộ Tài chính chủ trì, phối hợp với các bộ, cơ quan liên quan kiểm tra, giám sát các địa phương trong việc: Phân bổ, sử dụng kinh phí hỗ trợ từ ngân sách T.Ư; bố trí nguồn dự phòng ngân sách các địa phương và nguồn hợp pháp khác để khắc phục hậu quả thiên tai, dịch bệnh theo quy định; tổng hợp báo cáo Thủ tướng Chính phủ tình hình thực hiện các quyết định hỗ trợ từ ngân sách T.Ư của Thủ tướng Chính phủ để khắc phục hậu quả thiên tai, dịch bệnh ở các địa phương.

Thủ tướng cũng chỉ đạo Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn chủ trì, phối hợp với các bộ, cơ quan liên quan theo dõi, kiểm tra, giám sát các địa phương trong việc báo cáo thiệt hại do thiên tai, dịch bệnh gây ra, bảo đảm kịp thời, sát tình hình thực tế thiệt hại; kịp thời tổng hợp, đánh giá, báo cáo và đề xuất biện pháp xử lý với Thủ tướng Chính phủ.

Trần Ngọc