Đại biểu Trần Du Lịch. Ảnh: Thảo Nguyên

+ Việc xử lý nợ xấu của hệ thống Ngân hàng còn thấp, khoảng 17% so với kế hoạch. Đáng lo ngại, tỷ lệ nợ xấu này đang có xu hướng tăng trở lại. Ông đánh giá vấn đề này như thế nào?

- Trong 3 năm trở lại đây khi xuất hiện vấn đề nợ xấu, Ngân hàng Nhà nước đã tập trung các giải pháp trong khả năng của mình tự hệ thống xử lý. 

Tôi cho rằng các giải pháp này là tích cực và có kết quả, tuy nhiên để giải quyết được vấn đề này nó đòi hỏi có những giải pháp hỗ trợ lớn hơn từ phía Chính phủ chứ không phải việc riêng của các ngân hàng thương mại. 

Như tôi đã nói nợ xấu về bản chất không có gì xấu vì nó là chuyện bình thường của tổ chức tín dụng nhưng khi thành vấn đề của kinh tế vĩ mô thì nó đã vượt sức của tổ chức tín dụng.

+ Cụ thể, những khó khăn hiện nay là gì, thưa ông?

- Thời gian qua, chúng ta dùng biện pháp thiết lập đề phòng rủi ro bằng lợi nhuận. Những năm đầu khi ngân hàng có lợi nhuận tốt, khả năng thiết lập tốt, nhưng dần dần khi bị áp lực lớn ảnh hưởng đến lợi nhuận, đặc biệt các ngân hàng thương mại cổ phần chịu áp lực từ phía các cổ đông về lợi tức, giá trị cổ phiếu… thì không tránh khỏi hiện tượng người ta giấu bớt nợ xấu, nếu còn giấu được. Rõ ràng, chúng ta không thể nào tiếp tục giải quyết bằng biện pháp thiết lập dự phòng không được và đấy là lý do tại sao người ta phải giấu. 

Thứ hai, là biện pháp xử lý đòi nợ và bán tài sản hiện nay đang bị nghẽn toàn bộ thủ tục hành chính, đấu giá bán tài sản. Ví dụ như khi con nợ không hợp tác thì chuyện thủ tục để xử lý là cực kỳ nhiêu khê.                                                                  

+ Nhiều ý kiến cho rằng, việc xử lý nợ xấu ngay cả với công cụ VAMC vẫn là một vòng luẩn quẩn?

- Tôi cho rằng về nguyên tắc nợ xấu là một sản phẩm của thị trường thì chúng ta phải dùng thị trường để giải quyết nó và vai trò của Nhà nước chỉ là tác động chứ không làm thay được. 

Chúng ta phải khai thông thị trường mua bán nợ để làm sao VAMC, các doanh nghiệp, các công ty mua bán nợ có thể tham gia vào và giải quyết dứt khoát các tài sản thế chấp theo thị trường. Nói một cách nôm na, ta có 100 đồng, cho vay 70 đồng thì bây giờ ta bán 40,5 đồng thì khi bán được nó có giá trị thực . 

Nếu như hiện nay, chúng ta không thể làm sạch được và nếu kéo dài sự dây dưa thì giống như bệnh không uống thuốc đúng liều dẫn đến tình trạng nhờn thuốc và biến chứng.

+ Chính phủ vừa đề xuất dùng một phần ngân sách để xử lý nợ xấu của doanh nghiệp Nhà nước. Quan điểm của ông về vấn đề này?

- Không nên dùng ngân sách vì chúng ta còn nhiều nguồn để giải quyết vấn đề này, ví dụ như quỹ cổ phần hóa, các quỹ tập trung. Tiền là nằm ở Trung tâm Thông tin tín dụng (CIC). Tại sao chúng ta không mượn những nguồn này để thực hiện trong khi ngân sách đang bội chi, trừ khi Chính phủ không còn nguồn? Vấn đề ở đây là chủ trương có cho làm hay không? 

+ Vậy với tình hình kinh tế hiện nay theo ông liệu nợ xấu có gia tăng nữa không?

- Điều này còn tùy thuộc vào nhiều vấn đề. Nếu xác lập tính toán nợ xấu theo chuẩn quốc tế như Thông tư số 02/2013/TT-NHNN ngày 21/1/2013 của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước quy định về phân loại nợ và trích lập dự phòng rủi ro thì chuẩn nợ xấu tiếp tục phát sinh những khoản nợ tiếp theo. Theo tôi đây là phương thức quản lý tốt nhưng điều kiện hiện nay không cho phép.

+ Xin trân trọng cảm ơn ông!

Thảo Nguyên (Ghi)