Ông Viên Viết Hùng, Phó Cục trưởng Cục Thuế TP Hà Nội. Ảnh: Nguyệt Giang

+ Hiện tượng gian lận hóa đơn, khấu trừ thuế giá trị gia tăng (GTGT) diễn ra phức tạp, tinh vi hơn  ở nhiều nơi trong cả nước. Cục Thuế TP Hà Nội đã có những giải pháp gì mang tính đột phá?

- Hành vi gian lận thuế thông qua việc mua bán sử dụng hóa đơn trái phép vẫn diễn ra với thủ đoạn ngày một phức tạp, tinh vi, gây thất thu ngân sách Nhà nước và gây bất bình trong xã hội. Trước tình hình đó, Cục Thuế TP Hà Nội đã triển khai nhiều giải pháp kịp thời phòng ngừa, ngăn chặn các hành vi gian lận thuế thông qua rà soát hóa đơn.

Cụ thể, Cục Thuế TP Hà Nội đã triển khai sử dụng công nghệ thông tin trong đối chiếu hóa đơn. Từ năm 2013 Cục thuế TP Hà Nội đã phối hợp với Cục Công nghệ Thông tin - Tổng cục Thuế xây dựng ứng dụng đối chiếu hóa đơn, ứng dụng cho phép kiểm tra đối chiếu hóa đơn của các DN để thực hiện quản lý và cảnh báo cho DN; xây dựng một hệ thống công cụ tra cứu hóa đơn, thường xuyên tổng hợp danh sách các hóa đơn do các DN đã bỏ địa chỉ kinh doanh  phát hành ra (hóa đơn bất hợp pháp) để cập nhật vào công cụ này nhằm phục vụ cho công tác thanh tra, kiểm tra thuế.

Cục Thuế TP Hà Nội đã thành lập Tổ chống hành vi vi phạm hóa đơn nhằm nghiên cứu các hành vi vi phạm và giải pháp; tổ chức tập huấn triển khai nội dung kiểm soát hóa đơn có dấu hiệu vi phạm đến cán bộ chủ chốt trong khối thanh tra, kiểm tra thuế, xây dựng nguyên tắc, quy trình xử lý hóa đơn nhằm thống nhất cách xử lý các trường hợp sử dụng hóa đơn bất hợp pháp và quán triệt trong toàn ngành.

Để phòng ngừa ngăn chặn các hành vi vi phạm hóa đơn nói riêng và các vi phạm về thuế nói chung, Cục thuế TP Hà Nội đã tăng cường phối hợp chặt chẽ với các cơ quan điều tra để tiến hành điều tra xác minh làm rõ các hành vi vi phạm.

Điều quan trọng, Cục Thuế TP Hà Nội tích cực triển khai công tác tuyên truyền hỗ trợ DN để DN hiểu, thực hiện các biện pháp tăng cường quản trị DN đảm bảo hạn chế những sai sót  dẫn đến vi phạm pháp luật và thậm chí bị chiếm đoạt tiền mà không biết. Cục Thuế cũng đã thực hiện chương trình “Thư trao đổi thông tin với người nộp thuế (NNT)” tới các DN định kỳ hàng tháng qua thư điện tử nhằm trao đổi thông tin về chính sách thuế, về nợ thuế, về tình hình sử dụng hóa đơn góp phần ngăn chặn hiệu quả tình trạng mua bán hóa đơn, đặc biệt chống thất thu thuế cho ngân sách Nhà nước (NSNN), hỗ trợ DN, nâng cao hiệu quả công tác thuế.

+ Là đơn vị đi đầu trong chống gian lận thuế, ông có thể cho biết những kết quả chính trong thời gian qua?

- Triển khai những giải pháp đồng bộ, Cục Thuế Hà Nội đã đạt nhiều kết quả quan trọng. Bằng ứng dụng đối chiếu hóa đơn, Cục Thuế đã phát hiện và thông báo cảnh báo đến trên 20.000 lượt DN với trên 130 ngàn số hóa hơn được xác định là có dấu hiệu bất hợp pháp, với số tiền thuế GTGT là trên 400 tỷ đồng và theo đó đến nay các DN được thông báo đã tự điều chỉnh trên 200 tỷ đồng tiền thuế GTGT vào NSNN.

Sử dụng công nghệ thông tin trong đối chiếu hóa đơn đã hỗ trợ cung cấp ứng dụng tra cứu hóa đơn của đơn vị bỏ khỏi địa chỉ kinh doanh cho cán bộ thuế, cho các DN nhằm ngăn chặn hành vi sử dụng hóa đơn bất hợp pháp hiệu quả nhất.

Cũng thông qua ứng dụng này, Cục Thuế TP Hà Nội đã phát hiện chuyển cơ quan điều tra và phối hợp cung cấp thông tin điều tra những ổ nhóm lớn chuyên thành lập DN để bán hóa đơn trái phép như vụ Nguyễn Trường cầm đầu đã thành lập 16 DN, vụ Đinh Thị Văn thành lập 6 DN hay gần nhất là vụ Lê Văn La và Nguyễn Thị Dậu thành lập 8 công ty để mua bán hóa đơn trái phép… Cơ quan thuế đang phối hợp chặt chẽ với cơ quan công an Hà Nội tiếp tục điều tra xử lý đối với các đơn vị đã mua, sử dụng hóa đơn trái phép.

Quan trọng hơn, những kết quả của ứng dụng là một hồi chuông cảnh báo đến các DN về việc sử dụng hóa đơn bất hợp pháp, đồng thời hỗ trợ các nhà quản lý DN tăng cường quản trị kinh doanh, chủ động ngăn ngừa việc mua bán hóa đơn không đúng quy định, hỗ trợ DN quản trị kinh doanh, hạn chế vi phạm pháp luật mà không biết.

+ Thưa ông, những vụ gian lận thuế GTGT vừa qua là cơ sở để cơ quan Thuế kiểm tra chặt chẽ hơn nhưng có thể khiến việc hoàn thuế của DN khác gặp khó khăn. Ông có lời khuyên nào dành cho DN trong vấn đề hoàn thuế GTGT để tránh những rắc rối không đáng có?

- Trong thời gian vừa qua, với việc quy định về hóa đơn chứng từ được sửa đổi theo hướng thông thoáng hơn, tạo điều kiện cho DN chủ động hơn, thì tình trạng xuất hóa đơn khống, hoặc gian lận để chiếm đoạt tiền thuế của Nhà nước cũng xảy ra phức tạp hơn. Chính vì vậy, Cục Thuế TP Hà Nội đã đưa các giải pháp để phòng ngừa và ngăn chặn dựa trên phân tích dữ liệu tại cơ quan thuế được sàng lọc một cách cẩn thận và chi tiết đến từng số hóa đơn.

Chúng tôi cũng đề nghị các chủ DN một số nội dung cụ thể để hạn chế tối đa rủi ro, đó là, tuyệt đối không vì lợi ích kinh tế trước mắt mà mua hàng hóa trôi nổi, mua hóa đơn bất hợp pháp để hợp thức. Các DN cần tổ chức quản trị DN chặt chẽ đảm bảo việc mua bán hàng hóa kèm hóa đơn minh bạch rõ ràng.

Tiếp đó, các DN cần có quy trình rõ ràng minh bạch, có cơ chế kiểm soát việc mua bán vật tư hàng hóa và thanh toán các chi phí, không để những cán bộ lợi dụng tình trạng có thể mua hóa đơn bất hợp pháp để thanh toán các chi phí, việc này có thể dẫn đến tình trạng chính DN bị chiếm đoạt tiền do các cá nhân đã đẩy tăng chi phí lên trên hóa đơn bất hợp pháp, đồng thời có thể DN sẽ bị cơ quan thuế kiểm tra kiểm soát xử lý vi phạm do sử dụng hóa đơn bất hợp pháp.

+ Công tác thanh tra, kiểm tra của Cục Thuế trong thời gian tới có tiếp tục được đẩy mạnh, thưa ông?

- Thực hiện Nghị quyết số 19/NQ-CP ngày 12/3/2015 của Chính phủ về những nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu tiếp tục cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia hai năm 2015 - 2016, Cục Thuế TP Hà Nội đã và đang triển khai quyết liệt những nội dung đảm bảo vừa thực hiện tốt công tác cải cách hành chính tạo điều kiện cho DN và người nộp thuế xong vừa kiểm soát chặt chẽ tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra để đảm bảo ngăn chặn, phòng ngừa các hành vi gian lận thuế với một số chương trình.

Cụ thể, Cục Thuế TP Hà Nội triển khai đẩy mạnh chương trình thanh tra, kiểm tra trong đó thực hiện thanh tra, kiểm tra theo kế hoạch đánh giá rủi ro và chú trọng thanh tra, kiểm tra theo chuyên đề như chuyên đề chống chuyển giá, chuyên đề sử dụng hóa đơn… Cục Thuế TP Hà Nội sẽ kiểm tra xử lý các trường hợp đã sử dụng hóa đơn bất hợp pháp đã được Cục Thuế TP Hà Nội phối hợp với cơ quan công an phát hiện và kết luận, để thu hồi thuế và nếu vi phạm luật hình sự thì tiếp tục phối hợp với cơ quan điều tra để xử lý nghiêm.

Cục Thuế TP Hà Nội tiếp tục rà soát phát hiện các ổ nhóm, các đơn vị phát hành hóa đơn trái phép để ngăn chặn xử lý và phối hợp chặt chẽ với cơ quan điều tra thực hiện điều tra kết luận và xử lý.

Để ngăn chặn gian lận về hoàn thuế GTGT, Cục Thuế chủ động đổi mới hình thức kiểm tra hoàn thuế theo hướng cơ quan thuế sẽ xác minh hóa đơn mua vào đề nghị hoàn đến tận đơn vị bán đầu tiên trong chuỗi cung ứng cho DN.

Đồng thời, Cục Thuế TP Hà Nội đang tích cực triển khai đề án thí điểm sử dụng hóa đơn điện tử có mã xác thực của cơ quan thuế theo Quyết định số 1209/QĐ-BTC ngày 23/6/2015 của Bộ Tài chính. Quy định này được áp dụng đối với DN bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ được cơ quan thuế lựa chọn tạo và phát hành hóa đơn điện tử có mã xác thực của cơ quan thuế và kêu gọi các DN sử dụng hình thức này tạo thuận lợi cho NNT, giảm thiểu thủ tục hành chính và  góp phần  hiệu quả trong công tác ngăn chặn hành vi mua bán, sử dụng hóa đơn trái phép.

Bên cạnh đó là nâng cao hiệu lực, hiệu quả công tác Thanh tra nhằm phát hiện, ngăn chặn được các hành vi mới về trốn thuế của NNT trong các lĩnh vực kinh doanh mới, đặc biệt ngăn chặn tình trạng gian lận về sử dụng hóa đơn GTGT…

+ Xin cảm ơn ông!

Nguyệt Giang