Tập thể cán bộ, công chức Thanh tra TP Cần Thơ quyết tâm xây dựng văn hóa ngành Thanh tra gắn với kỷ cương, liêm chính và trách nhiệm trong thực thi công vụ. Ảnh: Thanh tra Cần Thơ cung cấp

Thanh tra Cần Thơ đưa chuẩn mực vào từng nhiệm vụ cụ thể

Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 7/1/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam xác định văn hóa, con người là nền tảng, nguồn lực nội sinh quan trọng, động lực và hệ điều tiết cho phát triển nhanh, bền vững đất nước. Đặt trong hoạt động của Thanh tra TP Cần Thơ, yêu cầu đó trước hết phải được cụ thể hóa bằng chất lượng công vụ và trách nhiệm của mỗi cán bộ.

Thanh tra, tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo và phòng, chống tham nhũng, tiêu cực đều là những lĩnh vực thường xuyên tiếp xúc với sai phạm, quyền và lợi ích của tổ chức, cá nhân. Vì vậy, văn hóa công vụ không chỉ thể hiện qua thái độ giao tiếp mà quan trọng hơn là cách cán bộ sử dụng quyền lực được giao đúng giới hạn, đúng pháp luật và đúng trách nhiệm.

Phương châm “Đoàn kết - Kỷ cương - Bản lĩnh - Đổi mới - Phát triển” vì thế chỉ thực sự có giá trị khi được chuyển hóa thành hành vi công vụ. Kỷ cương phải thể hiện trong tuân thủ quy trình, thời hạn, bảo mật tài liệu và kỷ luật phát ngôn; bản lĩnh là bảo vệ cái đúng, không né tránh vấn đề khó; liêm chính là không để lợi ích tác động đến việc đánh giá và xử lý công việc.

Trao đổi về vấn đề này, ông Lê Trọng Nguyên, Chánh Thanh tra TP Cần Thơ, cho rằng điều quan trọng nhất là phải đưa chuẩn mực vào từng công việc cụ thể. Với cán bộ Thanh tra, kỷ cương phải thể hiện từ việc chấp hành quy trình, thời hạn, bảo mật thông tin đến thái độ khi làm việc với đối tượng thanh tra và công dân; bản lĩnh phải thể hiện ở việc bảo vệ cái đúng, đánh giá vụ việc khách quan, không né tránh và không để bất kỳ tác động nào ảnh hưởng đến kết quả thực hiện nhiệm vụ.

Theo ông Lê Trọng Nguyên, uy tín của cơ quan được tạo nên từ chính cách mỗi cán bộ thực hiện nhiệm vụ hằng ngày. Quy định dù đầy đủ nhưng người thực hiện thiếu trách nhiệm thì chuẩn mực vẫn khó đi vào thực tế. Do đó, cùng với giáo dục, rèn luyện, cần tăng cường kiểm tra, giám sát và đề cao trách nhiệm cá nhân.

Thực tiễn tại Thanh tra TP Cần Thơ cũng đặt ra yêu cầu cán bộ phải hướng tới tiêu chuẩn “liêm chính, bản lĩnh, trí tuệ, tinh thông”; không trục lợi, không đùn đẩy trách nhiệm, đồng thời tôn trọng quyền, lợi ích hợp pháp của đối tượng thanh tra.

Đó chính là ranh giới giữa chuẩn mực được quy định với văn hóa thực sự hiện diện trong công vụ. Nếu những yêu cầu về đạo đức, trách nhiệm không đi vào từng quyết định, từng hành vi của cán bộ thì văn hóa vẫn khó trở thành sức mạnh của tổ chức.

Kỷ cương phải gắn với trách nhiệm và bảo vệ người làm đúng

Nghị quyết số 80-NQ/TW đặt ra yêu cầu xử lý hiệu quả mối quan hệ giữa “xây” và “chống”. Với Thanh tra TP Cần Thơ, “xây” phải hướng tới môi trường công vụ đề cao trách nhiệm, minh bạch, liêm chính; “chống” là không để chủ nghĩa cá nhân, lợi ích nhóm và những biểu hiện lệch chuẩn có khoảng trống tồn tại.

Ông Lê Trọng Nguyên, Chánh Thanh tra TP Cần Thơ, nhấn mạnh việc đưa các chuẩn mực văn hóa vào từng nhiệm vụ công vụ cụ thể. Ảnh: Phú Đức

Trách nhiệm trước hết thuộc về người đứng đầu. Theo Chánh Thanh tra TP Cần Thơ Lê Trọng Nguyên, lãnh đạo phải nêu gương về kỷ luật, sự công tâm và trách nhiệm. Nếu người đứng đầu dễ dãi với biểu hiện lệch chuẩn thì rất khó yêu cầu cấp dưới giữ nghiêm kỷ cương. Ngược lại, khi đúng - sai được phân định rõ, trách nhiệm được xác định minh bạch, cán bộ sẽ có cơ sở để yên tâm thực hiện nhiệm vụ.

Tuy nhiên, giữ kỷ cương không đồng nghĩa với tạo tâm lý sợ trách nhiệm. Môi trường công vụ tốt phải kiểm soát hành vi sai nhưng đồng thời bảo vệ người làm đúng. Cán bộ thực hiện nhiệm vụ đúng quy định, khách quan, vì lợi ích chung cần được ghi nhận; trường hợp lợi dụng nhiệm vụ, thiếu trách nhiệm hoặc để lợi ích cá nhân tác động đến công vụ phải được xem xét nghiêm túc.

Tại Thanh tra TP Cần Thơ, yêu cầu này được cụ thể hóa bằng phân công “rõ người, rõ việc”, xác định thời hạn và trách nhiệm gắn với kết quả. Cùng với siết chặt kỷ cương, bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám đổi mới vì lợi ích chung theo tinh thần Nghị quyết số 30/NQ-CP là cơ sở để cán bộ chủ động đề xuất sáng kiến, cải tiến phương pháp và nâng cao chất lượng thực hiện nhiệm vụ.

Xây dựng văn hóa công vụ tại Thanh tra TP Cần Thơ, vì thế, cuối cùng phải được đo bằng hành động của từng cán bộ. Một kết luận thanh tra khách quan, một vụ việc khiếu nại được xem xét thấu đáo hay một buổi tiếp công dân đúng trách nhiệm đều góp phần tạo dựng uy tín của cơ quan.

Khi kỷ cương trở thành ý thức tự thân, liêm chính trở thành giới hạn không thể vượt qua và trách nhiệm hiện diện trong từng nhiệm vụ, văn hóa công vụ sẽ không còn nằm trên quy định hay khẩu hiệu. Đó mới là nền tảng để Thanh tra TP Cần Thơ củng cố chất lượng công vụ và niềm tin vào sự nghiêm minh của pháp luật.

Bài 2: Thanh tra Cần Thơ: Nâng cao năng lực cán bộ để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ mới