Sản xuất gạch không nung trên địa bàn tỉnh Kon Tum gặp nhiều khó khăn.

Theo thống kê của Bộ Xây dựng, để sản xuất 1 tỷ viên gạch đất sét có kích thước theo tiêu chuẩn sẽ tốn khoảng 1,5 triệu m3 đất sét, tương đương với khoảng 75ha đất nông nghiệp bị mất và tiêu tốn khoảng 150.000 tấn than, thải ra 0,57 triệu tấn khí, gây hiệu ứng nhà kính và ô nhiễm môi trường. Do vậy, trong điều kiện nguồn đất sét ngày càng cạn kiệt và những ưu điểm vượt trội của vật liệu xây không nung, Thủ tướng Chính phủ đã quyết định phê duyệt chương trình phát triển vật liệu xây không nung đến năm 2020. Theo đó, đến năm 2015, tất cả địa phương trong cả nước sẽ phát triển sản xuất và sử dụng vật liệu không nung thay thế gạch đất sét nung (đạt tỷ lệ từ 20 -25%) và đến năm 2020, đạt từ 30 - 40%. Thủ tướng Chính phủ cũng đã ban hành Chỉ thị 10 về việc tăng cường sử dụng vật liệu xây dựng không nung và hạn chế sản xuất, sử dụng gạch đất sét nung.

Ở khu vực Tây Nguyên, UBND tỉnh Kon Tum cũng đã ban hành kế hoạch phát triển vật liệu xây không nung đến năm 2020 và lộ trình giảm dần, chấm dứt sản xuất gạch xây đất sét nung bằng lò gạch thủ công trên địa bàn, với mục tiêu phấn đấu phát triển sản xuất và sử dụng vật liệu xây không nung thay thế gạch đất sét nung đạt tỷ lệ 50% vào năm 2015; và đạt mức 100% vào năm 2020, tiến tới xoá bỏ hoàn toàn sản xuất gạch đất sét nung bằng lò gạch thủ công…

Tuy nhiên, để thực hiện được mục tiêu này thì Kon Tum đã và đang gặp phải muôn vàn khó khăn. Bởi lẽ, từ bao đời nay, người dân vốn quen sử dụng gạch thủ công và gạch tuynel nên gạch không nung vẫn còn khá xa lạ đối với họ. Hơn nữa, cho đến nay, trên địa bàn tỉnh chỉ có duy nhất một đơn vị tiến hành sản xuất gạch không nung, vẫn chưa tìm được chỗ đứng trên thị trường do thói quen sử dụng của người dân cũng như các chủ đầu tư. 

Được biết, để đầu tư xây dựng một lò gạch tuynel hay đầu tư dây chuyền sản xuất gạch không nung cũng phải mất một số tiền không nhỏ. Trong khi đó, đa số hộ gia đình sản xuất gạch thủ công đều ít vốn, khó có thể chuyển đổi sang phương pháp sản xuất gạch hiện đại. Một chủ lò gạch ở xã Hoà Bình (TP Kon Tum) cho biết: "Bây giờ có muốn chuyển đổi phương pháp sản xuất hay đầu tư dây truyền sản xuất gạch không nung thì cần lượng vốn khá lớn, gia đình không biết lấy vốn ở đâu mà đầu tư. Muốn làm được, Nhà nước cần có chính sách hỗ trợ cho vay vốn ưu đãi, lãi suất thấp và dài hạn thì chúng tôi mới có thể thực hiện được".

Ông Đỗ Hoàng Liên Sơn, Giám đốc Sở Xây dựng Kon Tum cho biết: Muốn đầu tư dây chuyền sản xuất gạch không nung với số lượng 10 triệu viên/năm thì ước cũng cần số vốn khoảng 1,5 - 2 tỷ đồng. Với số tiền trên không phải cá nhân nào cũng có thể đầu tư được, nếu không có các chính sách hỗ trợ của Nhà nước. 

“Thời gian qua, có mấy doanh nghiệp trong và ngoài tỉnh xin đăng ký sản xuất vật liệu xây dựng không nung, nhưng cho đến nay vẫn chưa triển khai. Chúng tôi cũng đang tính toán để quy hoạch các nhà máy sản xuất này cho phù hợp theo quy hoạch và thực tế địa phương. Theo đó, các chủ đầu tư có thể tiến hành xây dựng trải đều trong các huyện, phải ở xa khu dân cư để không gây ảnh hưởng tới cuộc sống người dân. Một điều kiện thuận lợi là việc xây dựng nhà máy sản xuất gạch không nung chỉ cần bố trí được mặt bằng, không phụ thuộc vào nguồn nguyên liệu, vì nguồn nguyên liệu sản xuất gạch không nung có ở nhiều nơi, tận dụng các loại phế liệu và chủ yếu là cát, đá sỏi, xi măng…".

Để gạch không nung phát triển, được sử dụng phổ biến trong tương lai, ngoài chính sách hỗ trợ, khuyến khích thì cơ quan chức năng tỉnh Kon Tum cần đẩy mạnh công tác tuyên truyền, quảng bá những mặt tích cực của gạch không nung để người dân tiếp cận và dân hình thành thói quen sử dụng. Đồng thời, cần có chế tài xử lý đối với các công trình xây dựng đã có trong quy định mà không sử dụng loại vật liệu thân thiện với môi trường này. Có như vậy mới có thể đẩy nhanh được kế hoạch phát triển gạch xây không nung trên địa bàn tỉnh Kon Tum đúng theo kế hoạch.

Bài và ảnh: Trung Đức