Thanh tra TP Huế công bố KLTT đối với các dự án có khó khăn, vướng mắc trên địa bàn. Ảnh: Thanh tra TP Huế

Nút thắt giải phóng mặt bằng

Theo Kết luận thanh tra số 1464/KL-TTr của Thanh tra TP Huế, Dự án Trạm dừng nghỉ hai bên đường cao tốc đạt chuẩn loại I được UBND tỉnh Thừa Thiên Huế (nay là UBND TP Huế) chấp thuận chủ trương đầu tư tại Quyết định số 2232/QĐ-UBND ngày 27/9/2017, với tổng vốn đầu tư hơn 115,8 tỷ đồng. Đến năm 2024, dự án được điều chỉnh chủ trương đầu tư, giảm quy mô từ hai bên tuyến xuống còn một bên tuyến cao tốc, tổng vốn đầu tư còn hơn 80,43 tỷ đồng.

Dự án do Công ty Cổ phần Đầu tư Trạm dừng nghỉ Sơn Thái làm chủ đầu tư, có diện tích sử dụng 5,71ha tại Km80+850, phân đoạn Cam Lộ - La Sơn. Theo quy hoạch, công trình được đầu tư đồng bộ các hạng mục như trạm xăng dầu, nhà hàng, khu dịch vụ, bãi đỗ xe, khu sửa chữa, khu trưng bày đặc sản địa phương…, phục vụ khoảng 3.000 lượt khách mỗi ngày.

Mặc dù vậy, đến thời điểm thanh tra, dự án vẫn chỉ đang thực hiện các thủ tục bồi thường, hỗ trợ, thu hồi đất; chưa được giao đất, chưa cho thuê đất và chưa khởi công xây dựng.

Thanh tra TP Huế xác định, giai đoạn thực hiện theo chủ trương đầu tư năm 2017 bị kéo dài do nhiều nguyên nhân khách quan như thay đổi vị trí xây dựng trạm dừng nghỉ, phải điều chỉnh quy hoạch, rà soát mạng lưới trạm dừng nghỉ trên tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông và ảnh hưởng của dịch Covid-19.

Sau khi điều chỉnh chủ trương đầu tư năm 2024, dự án tiếp tục chậm tiến độ trong công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng. Theo KLTT, nguyên nhân xuất phát từ việc sắp xếp tổ chức bộ máy, thay đổi địa giới hành chính; nhiều hộ dân chưa đồng thuận với phương án bồi thường, còn có ý kiến khác nhau về nguồn gốc đất giữa người dân, Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Tiền Phong và chính quyền địa phương.

Bên cạnh đó, vẫn còn hộ dân chưa phối hợp kiểm kê nhưng UBND phường Kim Long chưa phối hợp với Ủy ban MTTQ Việt Nam cấp phường để vận động, thuyết phục trước khi thực hiện kiểm đếm bắt buộc theo quy định.

Đáng chú ý, Thanh tra TP Huế kết luận dự án không có vướng mắc về pháp lý cũng như cơ chế, chính sách, đồng thời không thuộc diện áp dụng cơ chế, chính sách đặc thù đối với các dự án tồn đọng, kéo dài. Việc thanh tra được thực hiện nhằm làm rõ trách nhiệm của các cơ quan, đơn vị liên quan để đẩy nhanh tiến độ dự án.

Nhiều thiếu sót

Qua thanh tra, Thanh tra TP Huế chỉ ra nhiều vi phạm, thiếu sót trong quá trình triển khai dự án.

Đối với việc quyết định chủ trương đầu tư, Thanh tra xác định Công ty Cổ phần Đầu tư Trạm dừng nghỉ Sơn Thái không có hồ sơ, tài liệu chứng minh khả năng huy động vốn để thực hiện dự án theo quy định tại điểm b khoản 2 Điều 14 Nghị định số 43/2014/NĐ-CP.

Tuy nhiên, Sở Kế hoạch và Đầu tư thời điểm đó vẫn tham mưu UBND tỉnh ban hành quyết định chấp thuận chủ trương đầu tư. Trách nhiệm thuộc Sở Kế hoạch và Đầu tư, Phòng Doanh nghiệp, kinh tế tập thể và tư nhân cùng các cá nhân liên quan thời kỳ năm 2017.

Đối với việc xác định giá đất cụ thể phục vụ bồi thường, Thanh tra cho biết đơn vị tư vấn sử dụng các hợp đồng chuyển nhượng không tương đồng về vị trí, điều kiện và đặc điểm thửa đất để làm căn cứ so sánh, đơn vị thẩm định giá áp dụng tỷ lệ, mức điều chỉnh nhằm xác định giá đất rừng sản xuất. Hội đồng thẩm định giá đất cụ thể phường Kim Long đã thống nhất phương án này mặc dù không có căn cứ theo quy định tại các nghị định hướng dẫn thi hành Luật Đất đai; đồng thời chưa xem xét hệ số điều chỉnh giá đất theo quy định hiện hành.

Thanh tra cũng chỉ ra nhiều hạn chế trong công tác bồi thường, hỗ trợ, thu hồi đất. Cụ thể, UBND phường Kim Long chưa rà soát kỹ nguồn gốc đất của một số hộ dân; việc xác định các khoản hỗ trợ khi bồi thường chưa đầy đủ. Đối với bồi thường mồ mả, phương án phê duyệt còn thiếu khoản hỗ trợ chi phí hợp lý phù hợp phong tục địa phương và khoản hỗ trợ tự thu xếp việc di chuyển mồ mả theo quy định.

Trách nhiệm được xác định đối với Sở Kế hoạch và Đầu tư (nay là Sở Tài chính), Phòng Doanh nghiệp, kinh tế tập thể và tư nhân, UBND phường Kim Long, Hội đồng thẩm định giá đất cụ thể phường Kim Long, Phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị phường Kim Long, Ban Quản lý dự án Đầu tư xây dựng khu vực 1 cùng nhiều cá nhân có liên quan trong từng giai đoạn thực hiện dự án.

Từ những thiếu sót trên, Chánh Thanh tra TP Huế kiến nghị Chủ tịch UBND TP Huế chỉ đạo Sở Tài chính, UBND phường Kim Long và Ban Quản lý dự án Đầu tư xây dựng khu vực 1 tổ chức kiểm điểm rút kinh nghiệm; rà soát, xác định lại nguồn gốc đất; xác định lại giá đất cụ thể theo đúng quy định; bổ sung đầy đủ các khoản bồi thường, hỗ trợ đối với cây trồng, mồ mả; đồng thời đẩy nhanh công tác giải phóng mặt bằng. Theo kiến nghị, nhà đầu tư phối hợp chặt chẽ với các cơ quan liên quan và tập trung nguồn lực để sớm đưa dự án vào hoạt động.