Theo dự báo, tuyến ống sẽ còn nhiều sự cố. Ảnh: QT

Sau sự cố vỡ ống lần thứ 5 vào ngày 1/4, Tổng Công ty Cổ phần Vinaconex đã có báo cáo gửi Bộ Xây dựng với nội dung: Nguyên nhân cơ bản dẫn tới vỡ đường ống dẫn nước sạch sông Đà về Hà Nội là do địa chất công trình và giai đoạn thi công. Cụ thể, đường ống nước sạch thi công cùng thời điểm với dự án đường Láng - Hòa Lạc nên có sự đan xen, chồng chéo về mặt bằng, dẫn đến việc xử lý nền đất yếu, có thể ảnh hưởng đến tuyến ống.

Hàm ý của báo cáo lần này có vẻ rộng hơn vì có đề cập đến sự “có thể” các yếu tố ảnh hưởng đến sự cố vỡ đường ống nước sạch của "ông hàng xóm” là dự án đường Láng - Hòa Lạc.

Tuy nhiên, lý do mà Tổng Công ty Cổ phần Vinaconex đưa ra được phía bên thực hiện dự án đường Láng – Hòa Lạc phủ nhận. Ông Nguyễn Sỹ Trung - Kỹ sư trưởng Dự án Mở rộng và Hoàn thiện đường Láng - Hòa Lạc (Viện Khoa học và Công nghệ Giao thông Vận tải) nhận định, tình trạng vỡ đường ống dẫn nước sạch từ sông Đà về Hà Nội không liên quan gì đến việc thi công dự án đường Láng - Hòa Lạc.

"Đến giờ nền đường cơ bản đã ổn định, không lún nhưng đường ống nước vẫn vỡ. Hơn nữa, đường ống đặt cách xa, không liên quan đến nền đường. Đường ống nước sạch ở độ sâu 10m so với mặt đường nên tải trọng xe cũng không thể tác động đến", ông Trung phân tích.

Theo ông Trung, đường Láng - Hòa Lạc dài 29km, chạy qua nhiều vùng địa chất khác nhau, trong đó có 5,4km nền đất yếu, nằm rải rác tại 29 điểm với độ sâu trung bình từ 5 - 30m. Vì vậy, khi làm đường phải xử lý nền đất yếu rất tốn kém và mất thời gian, chờ đến khi nền đất ổn định mới xây dựng công trình. Những thông tin về vùng đất yếu đó đã được ông chia sẻ với Vinaconex và cảnh báo: "Nếu nền đất yếu không được xử lý kỹ thì đường ống có nguy cơ vỡ bất cứ lúc nào". Tuy nhiên, theo ông Trung, những cảnh báo của ông vào thời điểm đó không được Vinaconex tiếp thu. 

Theo các chuyên gia, để các công trình thi công trên nền đất yếu đảm bảo chất lượng thì phải xử lý nền đất yếu và phải có thời gian để nền đất ổn định thì mới xây dựng công trình. Nếu xử lý nền đất yếu không tốt sẽ gây ra lún sụt, ảnh hưởng đến các công trình được xây dựng trên nền đất yếu. Câu hỏi đặt ra là chủ đầu tư có biết hệ thống ống chạy qua nền đất yếu và nền đất yếu đó đã được xử lý như thế nào? Nếu biết nền đất yếu mà không xử lý theo quy trình để xảy ra sự cố vỡ ống nước thì trách nhiệm thuộc về ai?
 

 Mỗi lúc xảy ra sự cố phải huy động hàng trăm nhân lực và máy móc rất tốn kém. Ảnh: QT

Theo chủ đầu tư, hệ thống đường ống cấp nước được làm bằng cốt sợi thủy tinh, song theo nhận định của một số chuyên gia, hệ thống đường ống cấp nước được làm bằng cốt sợi thủy tinh cũng không phù hợp với nền đất yếu. Vật liệu loại này không chịu được lực trực tiếp uốn cong và biến dạng. Vì vậy, nền đất chỉ cần lún một chút là đường ống bị vỡ.

Một câu hỏi khác cũng được dư luận đặc biệt quan tâm đó là khi công trình đưa vào sử dụng đã được các cơ quan có thẩm quyền nghiệm thu, kiểm định hay chưa, khi mà công trình nước sạch đã đoạt danh hiệu “Cúp Vàng chất lượng xây dựng Việt Nam” năm 2010 lại liên tục xảy ra sự cố? Ngoài việc tốn công sức, tiền của khắc phục sau mỗi lần vỡ ống còn kéo theo mối bất an của khoảng 70.000 hộ dân trong vùng mất nước sạch và sẽ còn có bao nhiêu lần vỡ ống nữa? 

Theo nhận định của ông Nguyễn Sỹ Trung, tuyến đường dẫn nước sạch từ sông Đà về Hà Nội sẽ còn tiếp tục vỡ với cường độ ngày càng dày hơn, đặc biệt sau các đợt mưa kéo dài.

Trước những biến cố khó lường của công trình “chất lượng”, chủ đầu tư kiến nghị, về lâu dài là triển khai dự án giai đoạn II, đặc biệt tuyến ống truyền tải thứ 2. Ngoài ra, đơn vị này còn đề xuất với UBND thành phố Hà Nội giúp đỡ về thủ tục pháp lý để đưa tuyến truyền tải, nước sạch sông Đà - Hà Nội vào loại công trình trọng điểm cấp quốc gia.

Được biết, sau sự cố vỡ ống lần thứ 5 vào ngày 1/4, ngày 3/4, Cục Giám định chất lượng, Bộ Xây dựng đã thành lập đoàn thanh tra, kiểm tra chất lượng đường ống này.