Dự án đường sắt Cát Linh - Hà Đông chậm tiến độ và bị đội vốn, ảnh: T.A

Theo tiến độ ban đầu, thời gian thực hiện Dự án sẽ diễn ra trong 5 năm (từ tháng 11/2008 đến tháng 11/2013). Tuy nhiên, vừa qua, Bộ GTVT đã phải kiến nghị Chính phủ cho phép kéo dài tiến độ, đồng thời bổ sung vốn cho Dự án này.

Theo báo cáo của Cục Đường sắt Việt Nam (đơn vị chủ đầu tư), sau 5 năm thi công, do thay đổi một loạt yếu tố đầu vào, tổng mức đầu tư Dự án không thể dừng ở con số 552 triệu USD như kế hoạch ban đầu. Thay vào đó, để hoàn thành 13,05 km đường sắt đôi, khổ 1.435 mm chạy trên cao với 12 ga, từ Cát Linh đến Bến xe Yên Nghĩa, cùng hệ thống thiết bị khai thác gồm đoàn tàu có khả năng chở được 100.000 lượt khách/ngày sẽ cần thêm 339 triệu USD. Thời gian hoàn thành cũng được xin nới đến cuối Quý I/2015.

Điều đáng nói, trong số các khoản phát sinh tại tuyến đường sắt đô thị Cát Linh - Hà Đông, “nặng” nhất là chi phí xây dựng (tăng 221 triệu USD); chi phí thiết bị (tăng 20 triệu USD)… Theo chủ đầu tư, có 3 nhóm nguyên nhân đẩy chi phí Dự án tăng cao, gồm: điều chỉnh, bổ sung phát sinh so với thiết kế cơ sở (thay đổi phương án nhà ga, thay vật liệu vỏ tàu…); biến động giá nguyên, vật liệu, tỷ giá quy đổi, chế độ chính sách, giải phóng mặt bằng kéo dài…

Chỉ riêng Gói thầu số 1 - gói thầu chính của Dự án bao gồm các phần việc: thiết kế, cung cấp thiết bị, vật tư và xây lắp được trao cho Công ty Hữu hạn Tập đoàn Cục 6 đường sắt Trung Quốc (Tập đoàn Cục 6 Đường sắt Trung Quốc) thực hiện đã phát sinh thêm khoảng 250,8 triệu USD. Trong đó, thay đổi phương án nhà ga từ 2 tầng lên 3 tầng tăng thêm 84,2 triệu USD so với thiết kế ban đầu.

Trong khi đó, chi phí xử lý nền đất yếu khu Depot cũng lên tới 13,54 triệu USD. Theo thiết kế cơ sở cũng đã dự kiến xuất hiện nền đất yếu ở độ sâu 2-3m, song tư vấn lập Dự án là TEDI đã không đề xuất phương án xử lý. Khi triển khai thiết kế kỹ thuật, tư vấn thiết kế đã kiến nghị phải xử lý để bảo đảm chất lượng công trình. Bộ GTVT đã cho phép bổ sung hạng mục xử lý nền đất yếu khu Depot.

Ngoài ra, do các thay đổi biến động giá, chế độ, chính sách cũng như khối lượng đơn giá mà trong thiết kế cơ sở chưa tính chính xác, nên cũng cần bổ sung khoảng 95 triệu USD…

Như vậy, tổng mức đầu tư Dự án theo kiến nghị tăng vốn sẽ vào khoảng 891 triệu USD, tăng 70% so với tổng mức đầu tư được duyệt trước đó, đẩy chi phí bình quân đầu tư 1km đường sắt đô thị của tuyến Cát Linh - Hà Đông lên 68,5 triệu USD.

Ngay sau báo cáo của Bộ GTVT, Bộ Tài Chính, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Xây dựng và UBND TP Hà Nội về việc điều chỉnh Dự án, Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải đã giao Bộ GTVT nghiên cứu, tiếp thu ý kiến các cơ quan liên quan, khẩn trương tổ chức thẩm định, quyết định và chịu trách nhiệm về việc điều chỉnh Dự án.

Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải cũng yêu cầu Bộ GTVT và UBND TP Hà Nội căn cứ chức năng, nhiệm vụ của mình chỉ đạo kiểm điểm nguyên nhân, làm rõ trách nhiệm của tổ chức, cá nhân về việc chất lượng thiết kế cơ sở hạn chế dẫn đến phải điều chỉnh, chậm trễ trong giải phóng mặt bằng, kéo dài thời gian thi công làm tăng tổng mức đầu tư, phải điều chỉnh Dự án.

Thực hiện ý kiến chỉ đạo của Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải, lãnh đạo Bộ GTVT cho biết, trước mắt đang tập trung chỉ đạo đưa Dự án về đúng tiến độ, việc kiểm điểm làm rõ nguyên nhân cũng sẽ được tiến hành trong thời gian tới.

An - Quỳnh