Ông Đinh Văn Khánh (trái ảnh), Phó trưởng Ban Quản lý D.A Công trình Giao thông Nghệ An trao đổi với PV. Ảnh: Văn Thanh

D.A nâng cấp, mở rộng QL1A là công trình trọng điểm, có ý nghĩa quan trọng, Chính phủ yêu cầu Bộ Giao thông Vận tải (GTVT) tập trung chỉ đạo thực hiện để hoàn thành vào năm 2016. Riêng đoạn qua địa bàn tỉnh Nghệ An có tổng chiều dài 73,8km đi qua địa bàn 5 huyện, thị xã, thành phố, phải hoàn thành, bàn giao đưa vào sử dụng cuối năm 2014.

Xác định tính chất quan trọng, cấp bách về tiến độ của D.A, ngay sau khi triển khai, Thường trực Tỉnh ủy, UBND tỉnh đã có những chỉ đạo, điều hành sát sao, các địa phương, tổ chức đoàn thể đã vào cuộc quyết liệt. Tại các huyện, thị xã, thành phố, nội dung GPMB QL1A được đưa vào chương trình làm việc tại các cuộc giao ban hàng tháng và là nhiệm vụ trọng tâm trong công tác chỉ đạo. Trưởng Ban Chỉ đạo của tỉnh thường xuyên đi hiện trường để kiểm tra, đôn đốc, đưa ra các biện pháp tháo gỡ khó khăn một cách kịp thời, cử cán bộ thường xuyên tại các huyện, thị xã, thành phố, phối hợp với hội đồng huyện, các chủ đầu tư để nhanh chóng tháo gỡ dứt điểm các vướng mắc.

Đến cuối tháng 3/2014 vẫn còn tồn tại 13km (chủ yếu là vị trí khó khăn) liên quan đến quan điểm xử lý chế độ, chính sách và các đòi hỏi không chính đáng của một số hộ dân. Thế nhưng, với tinh thần tất cả vì tuyến đường huyết mạch, Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An cũng đã trực tiếp tổ chức họp bàn, tháo gỡ những vướng mắc. Do đó, đến nay, đã giải phóng và bàn giao xong mặt bằng cho các chủ đầu tư trên toàn tuyến QL1A đoạn qua địa bàn tỉnh. Cụ thể: Thị xã Hoàng Mai 14km, huyện Quỳnh Lưu 12,25km, huyện Diễn Châu 28,05km, huyện Nghi Lộc 13,96km, TP Vinh 5,54km. Phê duyệt phương án bồi thường và chi trả tiền cho 4.897 hộ dân bị ảnh hưởng, với tổng kinh phí 910 tỷ đồng. Bố trí nơi ở mới cho 131 hộ phải di dời toàn bộ, trong đó bố trí tái định cư phân tán, xen dắm, hỗ trợ kinh phí đầu tư hạ tầng để giảm kinh phí đầu tư khoảng 50 tỷ đồng, rút ngắn thời gian bàn giao mặt bằng của 75 hộ. Di dời các công trình hạ tầng kỹ thuật trong phạm vi thi công dự án gồm: Đường điện 40km, đường ống nước 11,5km, đường dây viễn thông, cáp quang 67km, dây thông tin tín hiệu đường sắt 12km...

Mặt bằng được giải phóng, các nhà thầu đẩy nhanh tiến độ thi công QL1A đoạn qua địa bàn tỉnh Nghệ An. Ảnh: Văn Thanh

Trao đổi với PV Báo Thanh tra, ông Đinh Văn Khánh, Phó trưởng Ban Quản lý D.A Công trình Giao thông Nghệ An cho biết: QL1A là D.A vừa khai thác vừa thi công mở rộng, có quy mô lớn, mật độ dân cư sống hai bên đường khá dày đặc, các công trình hạ tầng kỹ thuật hầu hết bám dọc hai bên đường nên công tác GPMB gặp rất nhiều khó khăn, phức tạp, khối lượng công việc lớn. Số hộ dân bị ảnh hưởng phải lập phương án bồi thường là 4.897 hộ, số hộ phải di dời, tái định cư 131 hộ; diện tích đất phải thu hồi để GPMB 144 ha (đất nông nghiệp 63ha, đất ở 46 ha, đất khác 35ha); các công trình hạ tầng phải di dời gồm hệ thống đường điện sinh hoạt, đường điện chiếu sáng, đường thông tin tín hiệu đường sắt, cáp viễn thông, đường nước sinh hoạt phục vụ các hộ dân…

Đứng trước những khó khăn chồng chất, chính quyền, các đoàn thể đã đồng hành cùng cán bộ, người dân, vận động, tuyên truyền, nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của tuyến QL1A nên công tác GPMB đã cơ bản được người dân đồng tình, ủng hộ. Sau một thời gian nỗ lực, đến nay, mặt bằng đã cơ bản được giải phóng bàn giao cho các nhà thầu thi công.

Tuy nhiên, trong quá trình GPMB cũng gặp không ít khó khăn là nguồn vốn GPMB giai đoạn đầu triển khai chưa kịp thời, chưa đầy đủ dẫn đến một số tiểu D.A mới triển khai cuối năm 2013. Trong quá trình thi công, một số đoạn phải điều chỉnh giảm quy mô (đoạn Hoàng Mai, Cầu Giát, Diễn Châu, Quán Hành, Quán Bánh và cầu vượt đường sắt) dẫn đến phải tổ chức GPMB lại từ đầu, làm ảnh hưởng đến tiến độ. Quá trình cấp đất của các huyện, xã cho các hộ dân hai bên đường QL1A trước đây chưa đúng quy định dẫn đến nhiều khiếu kiện. Việc quản lý hành lang giao thông của chính quyền địa phương chưa kiên quyết để tình trạng xây dựng trong phạm vi hành lang xảy ra khó khăn trong công tác giải tỏa...

Nhiều đoạn QL1A đã được các nhà thầu thảm nhựa phẳng lỳ. Ảnh: Văn Thanh

“Bài học kinh nghiệm trong việc thành công GPMB là phải thực hiện công khai, minh bạch chính sách GPMB, giải đáp tất cả các vấn đề vướng mắc cho nhân dân biết. Các vị trí vướng mắc cần kiểm tra cụ thể các nguyên nhân và có giải pháp xử lý kịp thời. Đối với các hộ dân cố ý chống đối, chây ỳ, không chấp hành phải có biện pháp cứng rắn, phù hợp với các quy định pháp luật như bảo vệ thi công, cưỡng chế để không làm dao động tư tưởng các hộ chấp hành chính sách GPMB, tranh thủ các cơ quan báo chí, truyền hình để tuyên truyền, vận động”, ông Khánh nói.

Văn Thanh