(Thanh tra)- Đang trong thời gian chờ đợi chính quyền cấp phép, nhiều doanh nghiệp (DN) khai thác cát trên địa bàn huyện Krông Ana, tỉnh Đắk Lắk, vẫn cho tàu ra hút cát trái phép. Đáng nói là, việc làm ngang nhiên này không hề bị cơ quan chức năng nào… sờ gáy!
>>Kỳ IV: “Cát tặc” bức tử sông Krông Nô
>> Kỳ III: Tan hoang hồ Lắk
>>Kỳ II: Rỗng “ruột” rừng biên giới Ia Jlơi
>>Kỳ I: Man rợ với thiên nhiên
4 doanh nghiệp chung 1 giấy phép
Mặc dù giấy phép khai thác cát đã hết hạn từ năm 2006, nhưng đến nay, DN Tư nhân Đức Tài và DN Tư nhân Quyết Thắng vẫn ngang nhiên cho tàu khai thác cát trên sông Krông Nô.
Thành lập từ năm 2004, đến ngày 24/9/2010, DN Đức Tài được UBND tỉnh cho phép thăm dò cát xây dựng trên sông Krông Nô tại Quyết định số 2471 với chiều dài dọc sông Krông Nô là 3,47km. Đến thời điểm hiện tại, DN vẫn chưa có giấy phép khai thác cát. Vậy nhưng, từ năm 2010 đến tháng 4/2014, DN Đức Tài đã khai thác đến 78.886m3 cát. Theo ghi nhận của phóng viên, DN này có 3 tàu hoạt động khai thác cát với công suất 15m3, 17m3 và 20m3. Bình quân mỗi ngày, DN không phép này thu lợi khoảng 100m3 cát.
Giống DN Đức Tài, với 4 tàu có công suất từ 15 - 30m3 và 2 chuyến/ngày, mỗi ngày DN Quyết Thắng khai thác được khoảng 100m3.
Mặc dù chưa có giấy phép, nhưng cả 2 DN này đều ngang nhiên hoạt động bất hợp pháp trên sông với đội ngũ nhân viên và máy móc hết sức hùng hậu.
Giải thích về sự việc vô lý này, ông Lưu Thanh Vương, chủ DN Tư nhân Đức Tài cho biết: Năm 2009, các đơn vị khai thác cát trên sông Krông Nô diễn ra tranh chấp địa bàn. Đỉnh điểm của sự xích mích ấy là vụ nổ súng vào nhau… Trước tình hình đó, chính quyền huyện đã gọi các đơn vị lên làm việc, đồng thời tiến hành thỏa thuận. Lúc này, 4 đơn vị là: Quyết Thắng, Đức Tài, Đoàn Kết và Trung Thiện kí vào văn bản thỏa thuận cùng chung nhau khai thác. Tuy nhiên, năm 2010, chỉ có Trung Thiện và Đoàn Kết được chính quyền cấp phép khai thác cát. Từ đó, theo văn bản thỏa thuận, trong thời gian chờ được cấp phép, 2 DN còn lại đã tiếp tục khai thác bằng cách “nương nhờ” giấy phép của DN khác.
Tàu không phép của DN Đức Tài hút cát trên sông. Ảnh:Tùng Anh
Ông Lưu Văn Thành, chủ DN Tư nhân Trung Thiện, cho hay: “Năm 2009, chúng tôi có làm văn bản thỏa thuận việc khai thác chung và dùng chung giấy phép. Để được khai thác là do có sự đồng ý của Phòng Tài nguyên - Môi trường (TN&MT) huyện Krông Ana nên chúng tôi mới thực hiện”!
Cơ quan chức năng kêu khó
Theo tìm hiểu của PV, mặc dù tình trạng trên xảy ra trong nhiều năm liền, nhưng chính quyền sở tại dường như không hề có động thái nào, ngược lại còn có dấu hiệu làm ngơ cho các đơn vị trên ra sức bức tử sông Krông Nô.
Xung quanh vấn đề “có hay không việc làm ngơ của cơ quan chức năng”, ông Nguyễn Văn Cương, Trưởng phòng TN&MT huyện Krông Ana khẳng định: Đúng là trong văn bản có 4 DN thỏa thuận khai thác cát và chỉ có 2 đơn vị được cấp giấy phép… Năm 2013, chúng tôi đã ra Văn bản số 118 yêu cầu các đơn vị trên chấm dứt hoạt động tình trạng khai thác chung giấy phép… nhưng đến nay, 2 DN không phép vẫn tiếp tục cho tàu ra sông hút cát.
Cũng theo ông Cương, sở dĩ DN Quyết Thắng và Đức Tài không chịu chấm dứt tình trạng khai thác cát trái phép là vì “họ đang trong thời gian… xin gia hạn giấy phép”. “Dù chúng tôi đã ra văn bản yêu cầu chấm dứt, nhưng họ không chấp hành vì có sự đồng thuận giữa đơn vị có phép và không phép”. “Điều này phải nói tỉnh, tỉnh phải giải quyết dứt điểm, cấp hay không cấp cũng phải trả lời chứ suốt mấy năm 2 đơn vị này cứ chờ gia hạn… vì thế rất khó cho chúng tôi trong việc quản lý”, ông Cương nói.
Theo tìm hiểu, thời gian xin gia hạn giấy phép khai thác cát của 2 đơn vị trên đã hết hạn. Không có bất kỳ lý do nào để biện minh cho việc khai thác không phép như Trưởng phòng TN&MT đã trình bày. Rõ ràng, vai trò quản lý của các cơ quan chức năng liên quan đang bị thờ ơ, buông lỏng. Và, đây là nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng sông Krông Nô bị bức tử.
Trước sự phản ứng gay gắt của dư luận và người dân sinh sống hai bên dòng sông Krông Nô, ngày 29/5/2014, Sở TN&MT Đắk Lắk đã ra Văn bản số 74 quyết định thành lập đoàn kiểm tra việc chấp hành pháp luật về đất đai, môi trường và khoáng sản đối với 8 đơn vị khai thác cát trên địa bàn huyện Krông Ana… Trước đó, Sở TN&MT, lực lượng cảnh sát môi trường, chính quyền xã, huyện và các cơ quan chức năng sở tại cũng đã tiến hành nhiều đợt truy quét, xử lý các đối tượng liên quan đến khai thác tài nguyên trái phép. Thế nhưng, cũng không rõ vì lý do gì, sau đợt truy quét ấy, “cát tặc” vẫn ngang nhiên lộng hành…
Kỳ VI:Sao không xử lý dứt điểm?
Kiên Tùng - Quỳnh Anh
