Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh Cao Bằng Phan Thăng An phát biểu tại hội nghị sơ kết 1 năm vận hành mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Ảnh: caobang.gov.vn

Thực hiện các nghị quyết, kết luận của Trung ương về đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy hệ thống chính trị tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả, tỉnh Cao Bằng đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp (cấp tỉnh và cấp xã) với tinh thần quyết liệt, đồng bộ và bài bản. 

Là một tỉnh miền núi, biên giới còn nhiều khó khăn, song qua 1 năm vận hành, mô hình mới đã bước đầu chứng minh tính phù hợp, tạo chuyển biến rõ nét từ tư duy đến hành động, đưa chính quyền gần dân hơn, sát cơ sở hơn.

Điểm nhấn đầu tiên nằm ở kết quả tinh gọn bộ máy một cách triệt để. Ở khối Đảng, đoàn thể, số lượng tổ chức bên trong đã giảm mạnh từ 54 xuống còn 40 tổ chức (giảm 25,93%). Cấp huyện chính thức kết thúc hoạt động của các cơ quan tham mưu, trung tâm chính trị và Mặt trận Tổ quốc (MTTQ). Thay vào đó, cấp xã được củng cố toàn diện khi thành lập các cơ quan tham mưu và mô hình cơ quan MTTQ tại 56 xã, phường.

Ở khối chính quyền, tỉnh đã chấm dứt hoạt động của 99 phòng thuộc UBND cấp huyện từ ngày 1/7/2025, đồng thời thành lập 168 cơ quan chuyên môn và 56 Trung tâm Phục vụ hành chính công cấp xã, đưa bộ máy quản lý trực tiếp sát cánh cùng người dân và doanh nghiệp.

Song song với tinh gọn bộ máy là bước đột phá trong công tác phân cấp, phân quyền. Đến ngày 15/4/2026, tổng số nhiệm vụ quản lý Nhà nước toàn tỉnh tăng lên 2.214 nhiệm vụ, trong đó cấp tỉnh thực hiện 1.687 nhiệm vụ và cấp xã trực tiếp đảm nhiệm 527 nhiệm vụ. Việc phân cấp, phân quyền về cơ sở đã rút ngắn đáng kể quy trình xử lý công việc. 

Đáng chú ý, UBND tỉnh và Chủ tịch UBND tỉnh đã phân cấp 43 nhiệm vụ cho cấp xã, đồng thời tiếp nhận và vận hành hiệu quả 805 nhiệm vụ từ Trung ương. Qua rà soát thực tế, các nhiệm vụ được phân cấp, ủy quyền đều được đánh giá là khả thi, chưa phát sinh phản ánh hay vướng mắc nào.

Điểm sáng không thể không nhắc đến là công cuộc chuyển đổi số gắn liền với cải cách thủ tục hành chính. Hiện toàn tỉnh có 2.154 thủ tục hành chính thuộc thẩm quyền giải quyết của 2 cấp chính quyền. Trong 5 tháng đầu năm 2026, tỷ lệ khai thác và sử dụng lại dữ liệu số hóa của Cao Bằng tăng vọt lên 79,68%; tỷ lệ thanh toán trực tuyến đạt 61,25%; đặc biệt, tỷ lệ hài lòng của người dân trong xử lý phản ánh, kiến nghị đạt mức tuyệt đối 100%. 

Hạ tầng viễn thông được đầu tư mạnh mẽ với 288 trạm phát sóng 5G, giúp tỷ lệ phủ sóng di động đạt 95,28% số thôn xóm. Số khu vực "trắng sóng" hoặc "lõm sóng" giảm một nửa (từ 138 xuống còn 69 thôn, xóm), tạo nền tảng vững chắc cho việc hình thành một nền hành chính số hiện đại.

Bên cạnh đó, điều kiện làm việc tại cơ sở cũng được chăm lo đồng bộ. Tỉnh đã bố trí 2.098 cơ sở nhà, đất cho UBND các xã, phường quản lý, sử dụng; cấp 59 xe ô tô phục vụ công tác chung (trong đó 54/56 xã, phường đã đạt tiêu chuẩn 2 xe ô tô).

Sự chủ động của cơ sở còn được thể hiện qua công tác tiếp công dân và giải quyết khiếu nại. Trong thời gian qua, toàn tỉnh tiếp 1.203 lượt công dân, phát sinh 1.819 đơn thư khiếu nại, tố cáo và đã giải quyết dứt điểm 1.776 đơn, giữ vững ổn định chính trị ngay từ cơ sở.

Bên cạnh những kết quả đạt được, thực tiễn 1 năm vận hành cũng chỉ ra không ít thách thức mang đặc thù của một tỉnh miền núi. Một số Trung tâm Phục vụ hành chính công cấp xã vẫn chưa bảo đảm diện tích theo quy định; trang thiết bị, máy móc công nghệ thông tin tại nhiều nơi còn cũ kỹ, cấu hình thấp, thiếu máy scan chuyên dụng hay hệ thống lấy số tự động. 

Mặt khác, một số xã, phường sau sáp nhập vẫn phải vận hành phân tán trên các trụ sở cũ, khiến hạ tầng số chưa đồng bộ, phần nào ảnh hưởng đến tốc độ kết nối và giải quyết thủ tục hành chính trực tuyến.

Nhìn lại chặng đường 1 năm, mô hình chính quyền 2 cấp tại Cao Bằng đã thổi một luồng sinh khí mới vào hệ thống chính trị cơ sở. Những nút thắt, rào cản từ thực tiễn vận hành chính là cơ sở quan trọng để tỉnh đúc kết, tổng hợp và kiến nghị Trung ương tiếp tục hoàn thiện, tối ưu hóa mô hình tổ chức hệ thống chính trị trong giai đoạn mới, quyết tâm xây dựng một nền hành chính hiệu năng, kiến tạo và phục vụ Nhân dân ngày một tốt hơn.