Người nông dân trồng RAT vẫn chưa an tâm với đầu ra

Cung ứng nhỏ lẻ, tiêu thụ manh mún

Khó đầu tiên là cơ sở hạ tầng phục vụ sản xuất còn yếu kém trong khi các dự án (D.A) đầu tư sản xuất RAT chậm triển khai.

Huyện Mê Linh, nơi có diện tích trồng RAT khá lớn, với trên 200ha, nhưng theo ông Đoàn Văn Trọng, Phó Chủ tịch UBND huyện, do hạ tầng phục vụ sản xuất như điện, nước, thủy lợi, giao thông nội đồng còn yếu, giá thành sản xuất rau bị đội lên cao khiến việc tiêu thụ gặp nhiều khó khăn.

Theo Chi cục Bảo vệ thực vật Hà Nội, tổng số hộ trồng rau của các quận, huyện, thị xã rất lớn, khoảng 18.000 hộ. Tuy nhiên, bình quân diện tích chỉ đạt 2 sào (720m²)/hộ. Việc sản xuất RAT còn nhỏ lẻ, manh mún. Chính vì vậy, công tác quản lý, chỉ đạo, giám sát sản xuất gặp rất nhiều khó khăn.

Vấn đề mà nhiều nông dân lo lắng là đầu ra cho sản phẩm RAT. Anh Nguyễn Văn Thiệp, thôn Trung Hậu, xã Tiền Phong, huyện Mê Linh chia sẻ: “Rất ít hộ dân trên địa bàn liên kết được với các công ty, doanh nghiệp (DN). Sau khi thu hoạch, người dân chủ yếu vận chuyển rau bằng xe máy sang các chợ đầu mối như Vân Nội (Đông Anh) và chợ Long Biên để tiêu thụ. Giá cả bấp bênh và phụ thuộc vào thương lái cũng như điều kiện thời tiết”.

Ông Chử Đức Nhị, Chủ nhiệm Hợp tác xã Dịch vụ nông nghiệp Văn Đức cho biết, việc tiêu thụ sản phẩm rau vào chính vụ còn nhiều khó khăn. Tiêu thụ qua trung gian tiết kiệm ngày công lao động cho người dân nhưng do nhu cầu và khả năng tiêu thụ có hạn nên nhiều khi rau sản xuất ra không được tiêu thụ hết. Bởi vậy, người nông dân vẫn bị ép giá.

Cũng theo Chi cục Bảo vệ thực vật Hà Nội, hiện nay toàn TP đã định vị được 3.800ha RAT phân bố ở 93 xã trọng điểm với sản lượng 700 tấn/ngày. Tuy nhiên, mới chỉ có 58 cửa hàng, điểm bán RAT được cấp chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh với sản lượng tiêu thụ chỉ đạt 50 - 120kg/cửa hàng/ngày. Ngoài ra, có 35 siêu thị đang tiêu thụ RAT với sản lượng trung bình 80 - 200kg/ngày. Như vậy, số lượng RAT được tiêu thụ qua 2 kênh này chỉ đạt khoảng 1 - 2% tổng sản lượng RAT.

Trong khi đó, các DN đầu tư vào sản xuất, tiêu thụ RAT còn ít do lợi nhuận thấp, rủi ro cao. Toàn TP mới có 15 DN đang tham gia sản xuất, kinh doanh RAT. Sản lượng tiêu thụ trung bình đạt 500 - 700 kg/DN/ngày.

Một điều băn khoăn nữa là, số lượng rau quả Trung Quốc đang chiếm lĩnh thị trường. Đơn cử, tại chợ Long Biên, lượng rau Trung Quốc chiếm tới 67%, chợ Đồng Xa (Cầu Giấy) chiếm 36 - 37%.

Cần đơn giản hóa thủ tục đầu tư

Theo ước tính, nhu cầu tiêu dùng rau xanh của Hà Nội khoảng 75.000 tấn/tháng. Tuy nhiên, hiện nay, lượng rau sản xuất ra trên địa bàn TP chỉ đáp ứng được khoảng 60%, còn lại phải nhập từ các tỉnh lân cận như Vĩnh Phúc, Hải Dương, Hưng Yên, Lào Cai... Chính vì vậy, việc tháo gỡ khó khăn, thúc đẩy sản xuất RAT là việc làm cấp thiết.

Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT) Hà Nội Hoàng Thanh Vân đề nghị, TP cần đơn giản hóa thủ tục đầu tư cho các D.A sản xuất RAT, tạo điều kiện thuận lợi cho DN và người nông dân. “Nếu DN cứ chạy lên chạy xuống mất nhiều thời gian xin thủ tục đầu tư thì đến bao giờ người dân TP mới được ăn rau sạch?”, ông Vân nói.

Cũng theo Giám đốc Sở NN&PTNT, muốn có nguồn RAT ổn định cung cấp cho thị trường Thủ đô, UBND TP cần có cơ chế chính sách liên kết các DN với các huyện, xã trực tiếp sản xuất rau.

Ngoài ra, các ngành cần nghiên cứu phương tiện vận chuyển RAT vào TP có biển hiệu để người dân nhận biết. Đặc biệt, nhiều ý kiến đề xuất, TP cần tích cực triển khai các D.A sản xuất RAT công nghệ cao. Đây là hướng đi mới mà nhiều tỉnh, TP đã triển khai như Bắc Ninh, Bắc Giang, TP Hồ Chí Minh...

Hiện, Sở NN&PTNT Hà Nội đang xây dựng mô hình sản xuất rau công nghệ cao đầu tiên của TP diện tích 31ha ở xã Song Phương, huyện Hoài Đức. Đây hứa hẹn sẽ là đòn bẩy thúc đẩy mạnh mẽ chương trình sản xuất RAT trên địa bàn.