Dịch vụ truyền hình trả tiền sẽ đi kèm với nhiều dịch vụ, chi phí trên mức chi tiêu trung bình của người dân

Cùng với sự phát triển của công nghệ, trong tương lai, rất có khả năng sự phân hóa giàu - nghèo trong truyền hình sẽ xảy ra ở 2 khía cạnh: Quyền được thụ hưởng nội dung và thiết bị tiếp nhận nội dung.

Từ thiết bị dành cho người giàu…

Những năm 90 của thế kỷ trước, công nghệ máy thu hình mới có một cải tiến đáng kể là màn hình CRT “siêu phẳng” thay cho màn hình cong bấy lâu. Chất lượng hình ảnh truyền hình ở Việt Nam và trên thế giới không chỉ từ độ phân giải SD (độ nét bình thường) và còn sẽ hướng tới các chuẩn HD (độ nét cao), HD-ready, Full-HD và hơn nữa.

Đối với thiết bị tiếp nhận nội dung là chiếc TV trong mỗi gia đình, khi xuất hiện những công nghệ cao cũng là lúc nhà sản xuất có cơ hội đẩy giá thành lên rất cao so với chi phí thực tế. Các loại hình hoặc sản phẩm cao cấp sẽ mang lại cho người tiêu dùng gánh nặng về chi phí.

Thực tế, tại thời điểm cuối năm 2011, giá một chiếc TV OLED 11 inch là 2.500 USD (tương đương 37 triệu đồng), giá của một chiếc TV LCD màn lớn 40 - 42 inch khoảng 700 USD (tương đương 15 triệu đồng), một bộ giải mã tín hiệu khoảng 4 - 5 triệu đồng. Đó là chưa kể những sản phẩm thiết bị nghe nhìn tân tiến nhất...

Theo số liệu của Tổng cục Thống kê, năm 2010, mức chi tiêu cho đời sống bình quân một nhân khẩu là 584,53 nghìn đồng/tháng, bình quân thu nhập hàng tháng đạt 3.084.000 đồng với mức tăng 7%/năm. Nếu với mức thu nhập bình quân này, mỗi người lao động phải nhịn ăn tiêu trong 4 tháng để mua được 1 chiếc TV LCD có thể thu tín hiệu truyền hình HD. Cộng với mức thu phí xem truyền hình hàng tháng khoảng 100.000 đồng (HTVC hoặc VCTV), mỗi gia đình quy mô 4 người sẽ phải dành ít nhất từ 2 - 5% chi phí chi tiêu để chi trả. Chi phí này tương đương khoảng 30% chi phí dành cho thực phẩm, khoảng 60% dành cho chăm sóc sức khỏe…

… Đến chi phí xem quá cao

Theo số liệu thống kê sơ bộ của Bộ Thông tin và Truyền thông, hiện khoảng 2,5 triệu hộ gia đình đã và đang sử dụng dịch vụ truyền hình trả tiền, chiếm 12% và hầu hết ở các đô thị lớn, trung tâm tỉnh, TP.

Thực tế, khái niệm truyền hình vệ tinh là hình thức dịch vụ phổ biến trên thế giới để xóa đi những “vùng lõm” ở vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo, thì ở Việt Nam lại được mặc định là chỉ dành cho “đại gia”. Bởi với mức chi phí lắp đặt ban đầu tối thiểu từ 2 - 5 triệu đồng, cộng với phí gia hạn thuê bao hàng năm lên tới vài triệu đồng mà cả 4 nhà cung cấp dịch vụ: VTC, K+, VTV và Bình Dương đang đưa ra thì ngay cả hộ có thu nhập trung bình ở TP cũng phải cân nhắc khi sử dụng, huống hồ là hộ gia đình thu nhập thấp.

Dịch vụ truyền hình cáp có mức chi phí hợp lý hơn nhưng chỉ phát triển được ở những nơi đô thị và nơi tập trung nhiều dân cư. Tuy vậy, một ngày rất gần các hộ gia đình sử dụng dịch vụ này sẽ phải đầu tư thêm những khoản phí để sắm màn hình HD cho kịp thời đại và buộc phải sử dụng thêm hàng loạt dịch vụ kết nối đi kèm như thiết bị giải mã HDTV trên 3 triệu đồng, phí thuê bao xem các kênh HD tăng gấp 3 lần so với SD trước đây hoặc khoản phí không thể lường trước khi đăng ký xem các dịch vụ VOD theo yêu cầu.

Trong tương lai, truyền hình sẽ chỉ phát miễn phí những kênh đại chúng, còn hầu hết các kênh chất lượng cao sẽ phải trả tiền. Xu hướng này sẽ phân hóa giàu - nghèo trong lĩnh vực truyền hình. Hiện, 2,5 triệu thuê bao truyền hình trả tiền so với người dân đô thị cả nước chiếm tỷ lệ rất hạn chế. Song tiềm năng của truyền hình trả tiền sẽ tỷ lệ thuận với phát triển kinh tế, đô thị hóa đang diễn ra khá nhanh. Tuy vậy, cũng có một thách thức lớn là với người có thu nhập thấp, ngay ở trong lòng đô thị, người ở vùng sâu, vùng xa, vùng khó khăn thì cơ hội tiếp cận tiện ích của truyền hình trả tiền sẽ là thời gian rất lâu nữa. Bài toán về chi phí và giá thành thiết bị truyền hình số có thể sẽ được đặt ra trong 10 năm tới.

Như vậy, thật đau xót khi phải nói rằng: “Nếu bạn không giàu thì đừng xem truyền hình”.

 Hữu Oanh