Hiện đại đội tàu cá là 1 trong những giải pháp bền vững xoay quanh trung tâm là ngư dân.

Theo Thứ trưởng Bộ NN&PTNT Vũ Văn Tám, nguồn lợi khai thác thủy sản (KTTS) đặc biệt trên biển đã đến ngưỡng tối đa và đang có xu hướng giảm nếu không có biện pháp tích cực thì nguồn lợi sẽ cạn kiệt ảnh hưởng đến những chính sách đã hoạch định.

Quy hoạch vùng, dự báo ngư trường thống kê nghề cá đang tiến hành cũng đòi hỏi cần tập trung khắc phục. Tàu cá số lượng lớn chủ yếu là tàu gỗ, công suất nhỏ gây mất cân đối cơ cấu với tàu công suất lớn sẽ khó có thể khai thác xa bờ tốt, ảnh hưởng đến sự phát triển của ngành Thủy sản.

Viện Kinh tế và Quy hoạch Thủy sản (Tổng cục Thủy sản) đang xây dựng phương án quy hoạch phát triển KTTS đến năm 2020 nhằm mục tiêu phát triển ngành nghề khai thác với tổng số 110 nghìn thuyền đánh cá, trong đó tàu thuyền xa bờ chiếm 25 nghìn chiếc. Tập trung vào 7 họ nghề chính như: Lưới kéo, lưới rê, lưới vây, câu, lưới vó, nghề cố định và các nghề khác. Cơ cấu ngành nghề này hy vọng sẽ giải quyết được 750 nghìn lao động đánh cá và hướng tới tổng lượng KTTS đạt 2,4 triệu tấn (sản lượng khai thác hải sản chiếm khoảng 2,2 triệu tấn còn lại là thủy sản nội địa). Trong đó, khoảng 2 triệu tấn cá, 200 nghìn tấn mực; 50 nghìn tấn tôm và 150 nghìn thủy sản khác đến năm 2020.

Tuy nhiên, theo phản biện của các chuyên gia, để giải quyết cơ bản những tồn tại trong KTTS, chuyển đổi cơ cấu về tàu cá chỉ là một trong những nội dung quan trọng. Bản quy hoạch nên xác định phát triển bền vững xoay quanh yếu tố con người. Từ đó, sẽ cho ra các giải pháp liên quan về cơ cấu tàu cá, tập trung ngành nghề khai thác, chuyển đổi cơ cấu lao động, xây dựng cảng cá, dịch vụ nghề cá…

Bên cạnh đó, bản quy hoạch cần xác định các chỉ tiêu một cách chính xác và phù hợp hơn với chiến lược về phát triển ngành Thủy sản đã được phê duyệt. Một điều quan trọng khác là quy hoạch phải được điều tra, thống kê và xây dựng từ những điều kiện đặc thù của từng cộng đồng ngư dân, địa phương lên T.Ư thì mới sát thực, hiệu quả. Nếu làm ngược sẽ gây lúng túng cho địa phương.

Đại diện Cục Khai thác và Bảo vệ Nguồn lợi Thủy sản cho rằng, bản quy hoạch cần rà soát lại và đưa ra định hướng cụ thể cho 5 vùng khai thác. Trong đó, nên đưa vấn đề khai thác nội địa vào các hạng mục quy hoạch bởi nó có giá trị cung cấp thực phẩm thiết yếu cho người dân. Ngoài ra, các giải pháp trong quy hoạch cũng cần tương đối cụ thể hơn và bám vào 5 nhóm giải pháp chính như: Cơ chế chính sách, thể chế; khoa học công nghệ; thị trường; hợp tác quốc tế; tài chính…

Việc xây dựng bản quy hoạch phát triển KTTS đang trong quá trình bàn thảo, hoàn thiện. Tuy nhiên, không ít điểm yếu đặc biệt là các số liệu về điều tra, thống kê còn chưa đầy đủ. Vì vậy, Tổng cục Thủy sản cần khẩn trương sửa đổi, bởi đây là căn cứ quan trọng, quyết định đến việc xác định những giải pháp khả thi trước khi trình Chính phủ vào cuối tháng 6/2012.

P.V