(Thanh tra) - Có những lá đơn khiếu nại kéo dài không xuất phát từ việc chính quyền làm sai pháp luật, mà bắt nguồn từ những ẩn ức cá nhân, mâu thuẫn gia đình. Qua thực tiễn công tác, Thượng tá Phạm Đồng Điện, Chánh Thanh tra Công an tỉnh Ninh Bình cho rằng, nếu cán bộ tiếp dân chỉ bám vào quy chế, thực hiện theo quy trình, thiếu đi cái tâm, cái tầm và tính nhân văn thì công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo sẽ gặp khó khăn, vướng mắc. “Nút thắt” chỉ được tháo gỡ khi người cán bộ thực sự thấu cảm và đi sâu vào bản chất sự việc.
Chia sẻ với góc nhìn nghiệp vụ, Thượng tá Phạm Đồng Điện, Chánh Thanh tra Công an tỉnh Ninh Bình khẳng định, một trong những yếu tố không thể thiếu đối với cán bộ tiếp dân trong giai đoạn hiện nay chính là tính nhân văn và tinh thần vì Nhân dân phục vụ.
Khi người dân có khiếu nại, tố cáo đến với cơ quan chức năng là mang theo mong muốn, nguyện vọng cá nhân sớm được quan tâm xem xét, giải quyết. Do đó, người cán bộ tiếp dân không chỉ vững vàng chuyên môn, nắm chắc chế độ chính sách qua từng thời kỳ mà còn phải am hiểu đời sống, tâm lý của người dân theo từng địa phương sinh sống.
Trước mỗi hoàn cảnh cụ thể, cán bộ làm công tác tiếp dân cần phải đặt mình vào vị trí của người dân. Chỉ khi thực sự lắng nghe từ nhiều phía và thấu hiểu sâu sắc những bức xúc ấy, người cán bộ mới có thể tìm ra nguyên nhân cốt lõi của vấn đề.
Cùng với đó, đối với những trường hợp công dân chưa hiểu, cán bộ tiếp dân phải nghiên cứu kỹ nội dung đơn, chuẩn bị hồ sơ đầy đủ và kiên trì giải thích để người có đơn hiểu và chấp hành chính sách, pháp luật của Đảng, Nhà nước.
Đánh giá bức tranh chung về công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo của lực lượng Công an trong tỉnh thời gian gần đây, đặc biệt sau thời điểm sáp nhập các đơn vị hành chính, Thượng tá Phạm Đồng Điện chia sẻ, ban đầu số lượng đơn và số công dân đến Địa điểm tiếp công dân của Công an tỉnh tăng, tuy nhiên, đã và đang giảm dần ở thời điểm hiện tại.
Sự chuyển biến này không chỉ đến từ yếu tố khách quan mà phần lớn nhờ sự vào cuộc quyết liệt của các cơ quan chức năng, dưới sự chỉ đạo sát sao của Đảng ủy, Giám đốc Công an tỉnh, công tác tham mưu đắc lực từ cơ quan Thanh tra Công an tỉnh và sự tận tâm, tận tụy của cán bộ làm công tác tiếp công dân, giải quyết đơn của đơn vị.
Thực tế cho thấy, có khoảng 80 - 85% số vụ việc xuất phát từ vấn đề đất đai, đền bù giải phóng mặt bằng hoặc những mâu thuẫn, tranh chấp nội bộ giữa các thành viên trong gia đình. Rất nhiều người dân khi đến làm việc luôn mong mỏi nguyện vọng cá nhân được giải quyết dứt điểm để không phải đi lại, đơn thư nhiều lần và thực tế, cơ quan Công an đã nỗ lực đáp ứng niềm mong mỏi đó.
Nhắc đến một câu chuyện điển hình về sự lắng nghe và chia sẻ, Chánh Thanh tra Công an tỉnh Ninh Bình nhớ lại khoảng thời gian đầu tiếp nhận công tác mới. Khi đó, có một công dân nguyên là cán bộ công chức Nhà nước đã nghỉ hưu trên địa bàn liên tục gửi đơn khiếu nại các quyết định hành chính qua nhiều cấp, thậm chí tố cáo cả quá trình giải quyết của cán bộ thực thi nhiệm vụ.
Vụ việc bắt nguồn từ tranh chấp đất trong nội bộ gia đình. Người khiếu nại đưa ra những yêu cầu vô cùng nan giải đối với chính quyền cấp xã, như đòi giữ phần đất nghĩa trang cho riêng bản thân và bố mẹ đẻ, không cho anh em ruột sử dụng. Thậm chí, công dân này còn yêu cầu nếu anh, em ruột sai thì phải xin lỗi cả thôn…
Dù hồ sơ thể hiện các cơ quan chức năng đã giải quyết đúng thẩm quyền, tình trạng khiếu nại vẫn kéo dài. Thấm nhuần lời dạy của Tổng Bí thư Tô Lâm “Lúc dân cần, lúc dân khó, có Công an”, Chánh Thanh tra Công an tỉnh đã trực tiếp cùng cán bộ phụ trách địa bàn xuống tận nhà công dân.
Thay vì đi sâu vào tranh luận các nội dung khiếu nại pháp lý khô khan, người đứng đầu Thanh tra Công an tỉnh Ninh Bình chọn cách tiếp cận mềm mỏng, tôn trọng người có tuổi.
Thượng tá Phạm Đồng Điện đã đi sâu vào phân tích khía cạnh tình cảm gia đình, chỉ rõ những nỗ lực mà chính quyền và lực lượng Công an xã đã thực hiện trong thời gian qua, từ đó, tác động đến tâm lý và nhận thức để công dân hiểu được lẽ đúng, sai của vấn đề. Bằng sự chân thành, “nút thắt” đã được tháo gỡ. Suốt nửa năm qua, kể từ buổi gặp gỡ đó, công dân đã không còn phát sinh đơn khiếu nại.
Từ quá trình giải quyết vụ việc cụ thể, Chánh Thanh tra Công an tỉnh Ninh Bình đã rút ra bài học kinh nghiệm trong công tác tiếp dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo chính là việc nghiên cứu, phân tích, điều tra cơ bản phải được thực hiện vô cùng kỹ lưỡng trước mỗi buổi tiếp công dân.
Quan trọng hơn cả, cán bộ tiếp dân, giải quyết đơn không được "đóng khung" tư duy theo lối mòn, không thể chỉ coi làm đúng quy trình, quy chế là xong nhiệm vụ. Thay vào đó, cán bộ phải đi sâu tìm hiểu bản chất của vụ việc, nắm được tâm tư, nguyện vọng chính đáng của công dân.
Có như vậy mới có thể hướng dẫn, vận động công dân chấp hành pháp luật, tránh tình trạng phức tạp, kéo dài trong tiếp dân, giải quyết đơn. Đồng thời, tham mưu đúng, trúng và kịp thời cho lãnh đạo đơn vị giúp Đảng ủy, Giám đốc Công an tỉnh chỉ đạo giải quyết vấn đề thấu tình, đạt lý; giúp người dân hiểu rõ bản chất sự việc, chấm dứt tình trạng khiếu nại kéo dài.
Thực tiễn sinh động từ công tác tiếp công dân, giải quyết đơn thời gian qua tại Thanh tra Công an tỉnh Ninh Bình đã khẳng định một thông điệp sâu sắc, pháp luật là thước đo của sự công bằng, nhưng chính tình người và sự thấu cảm mới là “chất xúc tác” để sự công bằng ấy thực sự đi vào đời sống.
Khi người cán bộ từ bỏ thói quen hành chính hóa, thực tâm lắng nghe và trân trọng từng nỗi niềm của công dân, mọi “nút thắt” dù phức tạp đến đâu cũng sẽ tìm được hướng mở. Cách làm thấu tình, đạt lý ấy không chỉ là cách hóa giải triệt để các vụ việc khiếu nại kéo dài, mà hơn hết, đó còn là con đường ngắn nhất để bồi đắp và củng cố vững chắc niềm tin của Nhân dân đối với hình ảnh người chiến sĩ Công an bản lĩnh, nhân văn, vì Nhân dân phục vụ.
