(Thanh tra) - Đề tài khoa học “Nâng cao hiệu quả phối hợp giữa Thanh tra Chính phủ và chính quyền cấp tỉnh trong giải quyết các vụ việc khiếu nại, tố cáo phức tạp, kéo dài” có ý nghĩa trong giai đoạn hiện nay, đề tài đề xuất các giải pháp tháo gỡ những tồn tại trong xử lý các vụ việc khiếu nại, tố cáo phức tạp, kéo dài.
Ngày 26/3, đề tài khoa học “Nâng cao hiệu quả phối hợp giữa Thanh tra Chính phủ và chính quyền cấp tỉnh trong giải quyết các vụ việc khiếu nại, tố cáo phức tạp, kéo dài”, do bà Đậu Thị Hiền, Trường Cán bộ Thanh tra làm chủ nhiệm, đã tổ chức hội thảo nhằm hoàn thiện đề cương nghiên cứu.
Trình bày đề cương nghiên cứu, bà Đậu Thị Hiền cho biết, trong những năm qua, Thanh tra Chính phủ đã ban hành nhiều kế hoạch nhằm kiểm tra, rà soát và giải quyết các vụ việc khiếu nại, tố cáo đông người, phức tạp, kéo dài.
Đặc biệt, việc triển khai Kết luận của Tổng Bí thư tại buổi làm việc với Thanh tra Chính phủ ngày 17/3/2025 về giải quyết 226 vụ việc khiếu nại, tố cáo kéo dài, vượt cấp lên Trung ương đã tạo bước chuyển biến tích cực.
Thực hiện chỉ đạo này, Thanh tra Chính phủ cũng ban hành Kế hoạch số 96/KH-TTCP cùng ngày để giải quyết dứt điểm các vụ việc tồn đọng. Kết quả đạt được rất đáng ghi nhận khi đã xử lý xong 203/226 vụ việc, đạt tỷ lệ 89,8%.
Theo đánh giá, việc giải quyết dứt điểm các vụ việc này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong việc đảm bảo ổn định xã hội, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, đồng thời xử lý nghiêm các hành vi lợi dụng khiếu kiện để gây mất an ninh trật tự.
“Trong thành công chung đó, hiệu quả phối hợp giữa Thanh tra Chính phủ và chính quyền cấp tỉnh đóng vai trò then chốt”, bà Hiền nói.
Bên cạnh đó, hệ thống pháp luật liên quan như Luật Tiếp công dân, Luật Khiếu nại, Luật Tố cáo đã được sửa đổi, bổ sung và hoàn thiện, tạo cơ sở pháp lý quan trọng cho công tác tiếp công dân và giải quyết khiếu nại, tố cáo.
Tuy nhiên, theo bà Đậu Thị Hiền, thực tiễn cho thấy cơ chế phối hợp giữa Thanh tra Chính phủ và chính quyền cấp tỉnh vẫn còn tồn tại nhiều hạn chế cần được nghiên cứu, khắc phục.
Một trong những vấn đề nổi bật là khung pháp lý điều chỉnh hoạt động phối hợp chưa hoàn thiện. Hiện nay, việc giải quyết các vụ việc khiếu nại, tố cáo phức tạp, kéo dài chủ yếu dựa trên cơ chế rà soát, phân loại và xử lý vụ việc.
Trong khi đó, nhiều vụ việc đã được giải quyết theo đúng quy định pháp luật nhưng người dân vẫn tiếp tục khiếu nại, tố cáo do nhiều nguyên nhân khác nhau, đòi hỏi phải có cơ chế phối hợp hiệu quả hơn giữa các cơ quan.
Trên thực tế, một số bộ, ngành và địa phương đã ban hành các quy định riêng nhằm điều chỉnh hoạt động phối hợp, trong đó xác định rõ nội dung, phương thức và trách nhiệm của các bên liên quan.
Tuy nhiên, những quy định này còn mang tính cục bộ, chưa tạo thành một khuôn khổ pháp lý thống nhất, đồng bộ trên phạm vi toàn quốc.
Thanh tra Chính phủ thời gian qua đã chủ động triển khai nhiều biện pháp như thành lập các tổ công tác, tổ chức các cuộc họp liên ngành với sự tham gia của các cơ quan Trung ương và địa phương để xử lý các vụ việc phức tạp.
Cụ thể, cần làm rõ vai trò chỉ đạo, hướng dẫn, kiểm tra của Thanh tra Chính phủ, đồng thời xác định trách nhiệm của chính quyền địa phương trong việc rà soát, xử lý các vụ việc thuộc thẩm quyền. Việc thiếu rõ ràng về trách nhiệm đôi khi dẫn đến tình trạng đùn đẩy, né tránh hoặc phối hợp chưa hiệu quả.
Về thực tiễn triển khai, việc xây dựng và thực hiện các kế hoạch rà soát, xử lý vụ việc, một số địa phương chưa chủ động, chưa rà soát đầy đủ các vụ việc khiếu nại, tố cáo phức tạp, kéo dài để đưa vào kế hoạch chung. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ và hiệu quả giải quyết.
Bên cạnh đó, công tác phối hợp trong tiếp công dân, đảm bảo an ninh trật tự và tuyên truyền, vận động người dân còn hạn chế. Một số địa phương cử cán bộ tham gia tiếp công dân chưa đúng thành phần, ảnh hưởng đến chất lượng xử lý vụ việc.
Một hạn chế khác là việc cung cấp thông tin, tài liệu giữa các cơ quan còn chậm trễ, thiếu đầy đủ.
Theo bà Hiền, trong nhiều vụ việc, Thanh tra Chính phủ gặp khó khăn trong việc tiếp cận hồ sơ, tài liệu từ địa phương, ảnh hưởng đến quá trình kiểm tra, rà soát và đưa ra phương án xử lý….
Từ những tồn tại nêu trên, hội thảo thống nhất rằng việc nghiên cứu đề tài là hết sức cần thiết, nhằm xây dựng cơ sở khoa học cho việc hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả phối hợp giữa Thanh tra Chính phủ và chính quyền cấp tỉnh.
Các đại biểu tham dự hội thảo đều bày tỏ sự đồng tình cao với nội dung nghiên cứu, đồng thời đóng góp nhiều ý kiến thiết thực để hoàn thiện đề cương.
Nhiều ý kiến nhấn mạnh cần xây dựng một cơ chế phối hợp mang tính bắt buộc, có chế tài rõ ràng, thay vì chỉ dừng ở mức khuyến khích như hiện nay.
Bên cạnh đó, cần tăng cường vai trò giám sát của các cơ quan dân cử, sự tham gia của các tổ chức chính trị, xã hội và người dân trong quá trình giải quyết khiếu nại, tố cáo, qua đó nâng cao tính minh bạch và đồng thuận xã hội.
Có thể thấy, trong bối cảnh các vụ việc khiếu nại, tố cáo phức tạp, kéo dài vẫn còn diễn biến khó lường, việc nâng cao hiệu quả phối hợp giữa Thanh tra Chính phủ và chính quyền cấp tỉnh không chỉ là yêu cầu trước mắt mà còn mang tính chiến lược lâu dài.
