Trung tâm Phục vụ hành chính công thành phố Hà Nội Chi nhánh 01 tư vấn, hỗ trợ người dân đến kiến nghị, phản ánh. Ảnh: HH

Đơn thư các loại gia tăng

Từ 1/7/2025, Hà Nội cùng với cả nước chính thức vận hành bộ máy hành chính tinh gọn chỉ còn cấp thành phố và 126 xã, phường.

Việc cắt giảm cấp trung gian giúp chính quyền phản ứng nhanh hơn, nhưng đồng thời cũng tạo ra áp lực không nhỏ khi "bộ đệm" cấp quận, huyện không còn, khiến số lượng đơn thư dồn trực tiếp về thành phố gia tăng đáng kể.

Trong bối cảnh đó, thành phố Hà Nội xác định công tác tiếp công dân là "chìa khóa" để ổn định tình hình.

Số liệu cho thấy, năm 2025, các cơ quan hành chính đã tiếp hơn 45.136 lượt công dân, tăng 5,7% so với năm trước. Tổng số đơn thư các loại tiếp nhận lên tới 62.762 đơn, tăng hơn 16% so với năm 2024.

Điểm sáng nổi bật là sự chuyển biến mạnh mẽ trong trách nhiệm người đứng đầu. Lãnh đạo các đơn vị đã thực hiện gần 15.000 lượt tiếp dân định kỳ và đột xuất, tăng tới 45,3% so với cùng kỳ.

Điều này cho thấy, đội ngũ lãnh đạo từ cấp xã, phường đến sở, ngành đã sẵn sàng lắng nghe, đối thoại, không né tránh va chạm, góp phần giải tỏa bức xúc ngay từ cơ sở.

Theo đánh giá của UBND thành phố Hà Nội, nguyên nhân gia tăng đơn thư là do trong giai đoạn chuyển giao những vụ việc tồn đọng cũ chưa giải quyết dứt điểm, người dân chưa nắm rõ đầu mối tiếp nhận nên gửi đơn thư vượt cấp, hoặc gửi đến nhiều nơi cùng lúc.

Đáng nói, có tình trạng công dân lợi dụng việc thay đổi địa giới hành chính để yêu cầu giải quyết lại các vụ việc đã có kết luận diễn ra khá phổ biến.

Tuy nhiên, với sự chỉ đạo quyết liệt, toàn thành phố đã giải quyết 4.315 vụ khiếu nại, tố cáo trên tổng số 5.109 vụ việc thụ lý, đạt tỷ lệ 84,46% (năm 2024 tỷ lệ giải quyết là 73,75%). Qua đó, đã kiến nghị xử lý hành chính đối với 130 cá nhân, 7 tổ chức có sai phạm và chuyển cơ quan điều tra 2 vụ việc và khôi phục quyền lợi cho người dân.

Đặc biệt, thực hiện chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm và Chính phủ trong việc rà soát, giải quyết các vụ việc khiếu nại, tố cáo kéo dài, vượt cấp lên Trung ương, Hà Nội đã hoàn thành rà soát 36/36 vụ việc khiếu kiện đông người, phức tạp kéo dài.

Đến nay, 31 vụ việc đã được giải quyết theo quy định, còn 5 vụ việc liên quan đến giao đất dịch vụ, UBND thành phố Hà Nội đang tiếp tục chỉ đạo các đơn vị liên quan và phối với Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức thực hiện.

Tăng cường thanh tra trách nhiệm người đứng đầu

Phó Chủ tịch HĐND thành phố Hà Nội Phạm Quí Tiên chủ trì buổi tiếp công dân định kỳ tháng 12/2025. Ảnh: Lê Hải

Theo UBND thành phố, khi vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, công tác tiếp dân, giải quyết đơn thư còn có những khó khăn.

Tại 126 xã, phường mới, đội ngũ cán bộ thực hiện nhiệm vụ tiếp công dân hầu hết là người mới, chưa có nhiều kinh nghiệm. Hơn nữa, việc không còn cơ quan Thanh tra cấp huyện cũng khiến cơ sở thiếu đi bộ phận chuyên trách tham mưu, dẫn đến lúng túng trong xử lý các vụ việc phức tạp.

Công tác bàn giao hồ sơ giữa hai mô hình chính quyền ở một số nơi chưa chặt chẽ, gây gián đoạn quy trình xử lý. Đây là nguyên nhân chính khiến tỷ lệ thực hiện các quyết định giải quyết khiếu nại đã có hiệu lực pháp luật chưa cao.

Bên cạnh đó, hạ tầng công nghệ cũng là một điểm nghẽn cần tháo gỡ. Dù Hà Nội đang nỗ lực chuyển đổi số, nhưng hệ thống dữ liệu về khiếu nại, tố cáo chưa được liên thông đồng bộ, khiến công tác quản lý, theo dõi còn thủ công và thiếu tính khoa học.

Phân tích sâu hơn cho thấy, đất đai vẫn là lĩnh vực chiếm phần lớn đơn thư khiếu kiện, khi chiếm tới 75% tổng số vụ việc, trong đó riêng giải phóng mặt bằng chiếm 60%.

Những bất cập về cơ chế và sự thay đổi của pháp luật qua các thời kỳ vẫn là những "nút thắt" cần được tháo gỡ.

Bước sang năm 2026, Hà Nội đặt mục tiêu duy trì tỷ lệ giải quyết vụ việc mới phát sinh trên 85% và tổ chức thực hiện các quyết định đã có hiệu lực trên 90%.

Để hiện thực hóa điều này, bên cạnh việc kiến nghị hoàn thiện chính sách đãi ngộ cho cán bộ cơ sở, thành phố xác định công nghệ sẽ là đòn bẩy chiến lược.

Hà Nội dự kiến nghiên cứu triển khai tiếp nhận và trả lời đơn thư qua hệ thống VneID, giúp người dân dễ dàng giám sát và giảm tải áp lực cho bộ phận tiếp nhận trực tiếp.

Song song đó, việc khẩn trương hoàn thiện cơ sở dữ liệu đất đai được xác định là giải pháp căn cơ nhất để giảm thiểu tranh chấp từ gốc.

Thành phố cũng tăng cường kiểm tra, thanh tra trách nhiệm thủ trưởng cơ quan hành chính trong công tác giải quyết đơn thư để nâng cao hiệu quả quản lý Nhà nước, đồng thời củng cố niềm tin của Nhân dân đối với các cấp chính quyền.