(Thanh tra) - Từ những lô đất được bố trí, nhiều hộ nghèo, đồng bào dân tộc thiểu số ở Đắk Lắk có thêm cơ hội xây dựng nhà ở, ổn định cuộc sống. Với mục tiêu cấp đất ở cho hơn 6.500 hộ đến năm 2030, địa phương đang nỗ lực giải quyết nhu cầu an cư, đồng thời tạo điều kiện để người dân phát triển kinh tế, vươn lên thoát nghèo.
Với những gia đình nhiều năm sống trong nhà tạm, phải dựng nhà trên đất mượn của người thân, được giao một mảnh đất hợp pháp để xây dựng tổ ấm là niềm mong mỏi lớn.
Tại xã Phú Xuân (tỉnh Đắk Lắk), 12 hộ đồng bào dân tộc thiểu số thiếu đất ở được bốc thăm nhận đất trong đợt đầu triển khai Đề án “Phát triển kinh tế - xã hội gắn với bảo vệ an ninh, quốc phòng địa bàn Tây Nguyên” (Đề án 104).
Trong số đó, gia đình chị H'ring Kbuôr, người dân tộc Ê Đê, đã lập gia đình từ năm 2012 nhưng đến nay vẫn phải sống trong căn nhà tạm dựng trên đất mượn của ông bà nội. Gia đình có 4 thành viên, cuộc sống còn nhiều thiếu thốn. Việc được bố trí đất mở ra cơ hội để vợ chồng chị từng bước xây dựng căn nhà của riêng mình.
Bà Nông Thị Thu, Bí thư Đảng ủy xã Phú Xuân, cho biết việc bố trí đất ở cho các hộ đồng bào dân tộc thiểu số nghèo, có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn thể hiện sự quan tâm của địa phương đối với đời sống người dân. Chính quyền mong muốn các hộ sau khi nhận đất tiếp tục nỗ lực lao động, phát triển kinh tế gia đình, từng bước vươn lên thoát nghèo.
Tại xã biên giới Ia Rvê, 28 hộ đồng bào dân tộc thiểu số nghèo, cận nghèo cũng được bốc thăm nhận đất ở trong đợt đầu triển khai Đề án 104. Qua rà soát, địa phương xác định 155 hộ thuộc diện đề nghị bố trí đất và hỗ trợ pháp lý. Trong đó, 92 hộ chưa có đất ở và đất sản xuất, 6 hộ có đất sản xuất nhưng thiếu đất ở; các hộ còn lại có nhu cầu hỗ trợ thủ tục pháp lý liên quan đến đất đai.
Để đáp ứng nhu cầu, Ia Rvê quy hoạch khu đất rộng 7,92ha dọc tuyến đường liên thôn từ thôn 8 đến thôn 10, chia thành 198 lô. Mỗi lô có diện tích 400m², gồm 200m² đất ở và 200m² đất trồng cây hằng năm.
Đắk Lắk đặt mục tiêu đến năm 2030 hoàn thành cấp đất ở cho hơn 6.500 hộ nghèo, cận nghèo là đồng bào dân tộc thiểu số. Từ đầu năm 2026 đến thời điểm thống kê được công bố, toàn tỉnh đã cấp đất ở cho khoảng 240 hộ, với diện tích bình quân mỗi hộ hơn 200m².
Tại xã Krông Búk, gia đình chị H'Ngứt Niê là một trong 9 hộ có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn ở buôn Mùi được trao quyết định giao 210m² đất ở. Mảnh đất mở ra cơ hội để gia đình chị tính toán việc xây dựng nhà kiên cố, thay cho cảnh sống trong căn nhà tạm trên đất mượn của người thân.
Cùng với việc bố trí đất, các hộ thuộc diện thụ hưởng được hỗ trợ những thủ tục, khoản phí, lệ phí liên quan đến đất đai theo quy định. Các địa phương cũng lồng ghép nguồn lực để đầu tư hạ tầng thiết yếu, hỗ trợ nhà ở và triển khai các chương trình phát triển kinh tế - xã hội tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
Tuy nhiên, có đất ở mới chỉ là bước đầu. Với những hộ nghèo chưa có tích lũy, việc xây dựng nhà kiên cố vẫn cần thêm thời gian và nguồn lực. Nếu không có việc làm, thu nhập ổn định, nhiều gia đình sẽ khó chủ động kinh phí xây nhà và duy trì cuộc sống sau khi nhận đất.
Tại Ia Rvê, bên cạnh đất ở, địa phương dự kiến bố trí 266ha đất sản xuất tại các thôn 7, 12 và 13, với diện tích khoảng 10.000m²/hộ. Cùng với đó, địa phương triển khai các giải pháp hướng dẫn người dân tiếp cận vốn ưu đãi, chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi và học nghề.
Để chính sách phát huy hiệu quả, việc rà soát đúng đối tượng, chuẩn bị quỹ đất phù hợp và hoàn thiện thủ tục pháp lý cần đi đôi với đầu tư hạ tầng thiết yếu. Đường giao thông, điện, nước và các điều kiện sinh hoạt cơ bản là những yếu tố cần thiết để người dân ổn định cuộc sống tại nơi ở mới. Với những hộ thiếu vốn, việc kết nối các nguồn hỗ trợ nhà ở và sinh kế cũng có ý nghĩa thiết thực.
Ông Lê Ngọc Vinh, Phó Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Đắk Lắk, nhấn mạnh, việc triển khai các chính sách dân tộc giai đoạn 2026-2030 sẽ tiếp tục dồn sức giải quyết dứt điểm các vấn đề cốt lõi về đất ở, nhà ở và đất sản xuất, qua đó vừa trao cho bà con tư liệu sản xuất vừa kiến tạo chốn an cư lạc nghiệp bền vững.
Mục tiêu bố trí đất ở cho hơn 6.500 hộ đến năm 2030 đòi hỏi các địa phương tiếp tục tháo gỡ khó khăn về quỹ đất, nguồn lực và tiến độ triển khai. Hiệu quả của chính sách không chỉ nằm ở số hộ được giao đất, mà còn ở khả năng biến những lô đất thành nơi ở thực sự, giúp người dân có điều kiện phát triển kinh tế và từng bước vươn lên thoát nghèo bền vững.
