Khu xử lý chất thải rắn Lộc Thủy, nơi triển khai Dự án Lò đốt rác thải sinh hoạt được Thanh tra TP Huế thanh tra. Ảnh: Minh Tân

Nhiều bất cập trong chuẩn bị đầu tư

Theo KLTT số 1489 ngày 17/6/2026 của Thanh tra TP Huế về thanh tra chuyên đề các dự án có khó khăn, vướng mắc, tồn đọng kéo dài trên địa bàn TP, Dự án Lò đốt rác thải sinh hoạt tại Khu xử lý chất thải rắn Lộc Thủy do Công ty Cổ phần Môi trường và Công trình đô thị Huế làm chủ đầu tư.

Dự án được UBND tỉnh Thừa Thiên Huế phê duyệt chủ trương đầu tư năm 2017, với tổng mức đầu tư 9,899 tỷ đồng; đến năm 2021 được phê duyệt dự án đầu tư. Dù đã hoàn thành xây dựng, lắp đặt thiết bị và giải ngân hơn 7,7 tỷ đồng trong tổng số 8,24 tỷ đồng vốn bố trí, dự án vẫn chưa được cấp Giấy phép môi trường nên chưa thể đưa vào hoạt động.

Qua thanh tra, Thanh tra TP Huế xác định quá trình triển khai dự án để xảy ra nhiều vi phạm, thiếu sót ngay từ giai đoạn chuẩn bị đầu tư.

Cụ thể, chủ đầu tư thuê Công ty TNHH Tư vấn và Xây dựng Tín Đạt lập báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư nhưng chưa xác nhận nội dung báo cáo do đơn vị tư vấn lập theo quy định của Luật Đầu tư công năm 2014.

KLTT xác định, thời điểm phê duyệt chủ trương đầu tư năm 2017, vị trí xây dựng lò đốt chưa được cập nhật trong Quy hoạch quản lý chất thải rắn của tỉnh; đồng thời dự án chưa lập, phê duyệt Báo cáo đánh giá tác động môi trường (ĐTM) theo quy định. Trách nhiệm thuộc Sở Kế hoạch và Đầu tư (nay là Sở Tài chính) cùng các tổ chức, cá nhân liên quan.

Đến giai đoạn lập và thẩm định Báo cáo kinh tế - kỹ thuật, hồ sơ xác định quy mô đầu tư không thống nhất với quyết định chủ trương đầu tư; thiếu thiết kế bản vẽ thi công đối với phần thiết bị và nhiều hạng mục; dự toán thiết bị được lập trên cơ sở chứng thư thẩm định giá có nội dung không thống nhất.

Kết luận thanh tra chỉ rõ nhiều vi phạm, thiếu sót trong quá trình đầu tư Dự án Lò đốt rác thải sinh hoạt tại Khu xử lý chất thải rắn Lộc Thủy. Ảnh: Minh Tân

Thanh tra TP Huế cũng chỉ rõ, thời điểm Sở Xây dựng thẩm định Báo cáo kinh tế - kỹ thuật, Báo cáo ĐTM đã hết hiệu lực hơn hai năm nhưng chưa được lập lại. Dù cơ quan chuyên môn yêu cầu bổ sung, hoàn thiện hồ sơ, chủ đầu tư vẫn không thực hiện đầy đủ; việc nghiệm thu hồ sơ thiết kế còn được thực hiện trước khi cơ quan có thẩm quyền thẩm định, phê duyệt dự án.

Đặc biệt, Báo cáo ĐTM lập lại năm 2021 xác định nước thải sau xử lý chỉ đạt cột B theo quy chuẩn môi trường, trong khi UBND tỉnh đã yêu cầu các dự án đầu tư mới phải xử lý đạt cột A. Ban Quản lý Khu kinh tế, công nghiệp tỉnh vẫn thẩm định, phê duyệt Báo cáo ĐTM theo tiêu chuẩn cột B.

Theo Thanh tra TP Huế, đây là nguyên nhân trực tiếp khiến dự án đến nay chưa được cấp Giấy phép môi trường để đưa vào vận hành dù đã hoàn thành xây dựng và lắp đặt thiết bị.

Ngoài ra, chủ đầu tư còn điều chỉnh dự toán làm tăng chi phí, sử dụng chi phí dự phòng khi chưa được chấp thuận và cắt giảm một số khối lượng thi công nhưng không nêu rõ căn cứ.

Kiến nghị thu hồi gần 144 triệu đồng, kiểm điểm nhiều đơn vị

Thanh tra TP Huế xác định dự án có 11 gói thầu, gồm 1 gói đấu thầu rộng rãi và 10 gói chỉ định thầu. Đối với gói thầu xây lắp và thiết bị, chủ đầu tư đăng tải kế hoạch lựa chọn nhà thầu chậm 45 ngày; hồ sơ mời thầu chưa đúng quy định và báo cáo đánh giá hồ sơ dự thầu lập chậm 6 ngày.

Đối với các gói chỉ định thầu, nhiều gói không công khai kết quả lựa chọn nhà thầu, ba gói không có quyết định phê duyệt dự toán và một số nhà thầu chưa có tên trong cơ sở dữ liệu quốc gia.

Thanh tra cũng phát hiện nhiều gói thầu đã hoàn thành sản phẩm nhưng không ký hợp đồng, không nghiệm thu, thanh lý hoặc thanh toán; một số gói không thương thảo trước khi ký kết. Trong 8 hợp đồng được kiểm tra chỉ có 1 hợp đồng đúng tiến độ, 6 hợp đồng chậm và 1 hợp đồng không thực hiện.

Đối với gói thầu lập Báo cáo ĐTM, Trung tâm Thông tin và Ứng dụng tiến bộ khoa học và công nghệ Huế không trực tiếp thực hiện việc lấy mẫu, phân tích môi trường mà sử dụng kết quả của đơn vị khác. Tuy nhiên, chủ đầu tư vẫn nghiệm thu, thanh toán toàn bộ giá trị hợp đồng, không giảm trừ phần công việc tương ứng với số tiền gần 10,7 triệu đồng.

Đối với gói thầu lập lại Báo cáo ĐTM, Thanh tra phát hiện kế hoạch quan trắc được lập sau thời điểm lấy mẫu; hồ sơ lấy mẫu không thống nhất; biên bản thiếu xác nhận của đơn vị giám sát.

Trong 129 chỉ tiêu quan trắc có 39 chỉ tiêu không bảo đảm quy định, với tổng chi phí thực hiện không đúng là hơn 30,2 triệu đồng. Ngoài ra, Trung tâm còn nghiệm thu vượt 26,7 triệu đồng lệ phí thẩm định ĐTM sau khi chỉ nộp ngân sách 5,8 triệu đồng.

Thanh tra còn phát hiện chủ đầu tư thanh toán gần 3 tỷ đồng giá trị xây lắp nhưng không giữ lại 5% tiền bảo hành; hồ sơ thanh toán chưa thống nhất. Kiểm tra hiện trường xác định một số hạng mục thi công không đúng thiết kế, làm giảm giá trị xây lắp hơn 76 triệu đồng; nhật ký thi công và việc kiểm soát chất lượng vật liệu cũng chưa bảo đảm quy định.

Lò đốt rác thải sinh hoạt tại Khu xử lý chất thải rắn Lộc Thủy đã hoàn thành xây dựng, lắp đặt thiết bị nhưng chưa đủ điều kiện đưa vào vận hành. Ảnh: Minh Tân

Thanh tra TP Huế xác định trách nhiệm của Công ty Cổ phần Môi trường và Công trình đô thị Huế; Sở Kế hoạch và Đầu tư (nay là Sở Tài chính), Sở Xây dựng, Ban Quản lý Khu kinh tế, công nghiệp; Công ty Cổ phần Tập đoàn Công nghệ T-Tech Việt Nam, Trung tâm Thông tin và Ứng dụng tiến bộ khoa học và công nghệ Huế cùng các đơn vị tư vấn, tập thể và cá nhân liên quan qua từng thời kỳ.

Về xử lý kinh tế, Chánh Thanh tra TP Huế quyết định thu hồi nộp ngân sách Nhà nước 143,824 triệu đồng của Công ty Cổ phần Môi trường và Công trình đô thị Huế.

Thanh tra TP Huế cũng kiến nghị Chủ tịch UBND TP chỉ đạo Sở Tài chính, Sở Xây dựng, Ban Quản lý Khu kinh tế, công nghiệp TP và các đơn vị liên quan nghiêm túc thực hiện KLTT; tổ chức kiểm điểm, xử lý trách nhiệm đối với các tập thể, cá nhân để xảy ra vi phạm, thiếu sót; đồng thời chỉ đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường đôn đốc, hướng dẫn chủ đầu tư hoàn thiện các thủ tục theo quy định để sớm đưa dự án vào vận hành.

Bên cạnh đó, Thanh tra TP Huế yêu cầu Công ty Cổ phần Môi trường và Công trình đô thị Huế tổ chức kiểm điểm trách nhiệm tập thể, cá nhân; xác định trách nhiệm đối với các đơn vị tư vấn để xảy ra những vi phạm, thiếu sót để xử lý theo quy định của pháp luật.

Công ty Cổ phần Môi trường và Công trình đô thị Huế phải khẩn trương hoàn thiện các thủ tục pháp lý để đưa dự án vào hoạt động; khẩn trương khắc phục các vi phạm, thiếu sót, hoàn thiện thủ tục pháp lý, báo cáo kết quả khắc phục về UBND TP Huế và Thanh tra TP theo quy định của pháp luật.