(Thanh tra) - Thanh tra tỉnh Phú Thọ đã ban hành Kết luận số 02/KL-TTr (ngày 23/1/2026), trong đó chỉ rõ nhiều tồn tại, thiếu sót trong việc giao đất ở không qua đấu giá và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nông nghiệp sau dồn điền, đổi thửa tại xã Ngọc Lương, huyện Yên Thủy, tỉnh Hòa Bình cũ (nay là xã Yên Trị, tỉnh Phú Thọ), đồng thời kiến nghị kiểm điểm, xem xét trách nhiệm nhiều tập thể, cá nhân liên quan.
Theo kết luận thanh tra, giai đoạn 2016-2020, UBND huyện Yên Thủy, tỉnh Hoà Bình cũ (nay là tỉnh Phú Thọ) đã giao đất ở nông thôn có thu tiền sử dụng đất cho 23 hộ gia đình, cá nhân tại xã Ngọc Lương. Các thửa đất có nguồn gốc là đất trồng lúa khác do UBND xã quản lý, được để lại sau dồn điền, đổi thửa nhằm tạo quỹ đất giãn dân.
Về tổng thể, việc giao đất phù hợp quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất; các hộ dân đã thực hiện nghĩa vụ tài chính theo quy định. Tuy nhiên, quá trình thẩm định, tham mưu và tổ chức thực hiện còn bộc lộ nhiều thiếu sót.
Đáng chú ý, trong 23 hồ sơ giao đất, Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Yên Thủy (cũ) chưa đánh giá đầy đủ hiện trạng, mục đích sử dụng đất và điều kiện chuyển mục đích sử dụng đất từ đất nông nghiệp sang đất ở. Tại thời điểm thẩm định, các thửa đất vẫn là đất nông nghiệp, nhưng hồ sơ không thể hiện rõ nội dung xem xét điều kiện chuyển mục đích sử dụng đất theo khoản 1, Điều 57 Luật Đất đai 2013. Việc tham mưu giao đất vì vậy chưa bảo đảm chặt chẽ về mặt pháp lý.
Thanh tra cũng chỉ ra 1 trường hợp giao đất không đúng đối tượng là hồ sơ của hộ ông Trịnh Tuấn Linh, bà Bùi Thị Lan Hương. Dù đã chuyển hộ khẩu khỏi địa phương, hồ sơ vẫn được đưa vào diện xét duyệt và được giao đất. Trường hợp này sau đó đã bị UBND huyện Yên Thủy (cũ) thu hồi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất theo quyết định ban hành tháng 3/2024.
Bên cạnh đó, toàn bộ 22/23 hồ sơ còn lại (1 hồ sơ đã bị thu hồi) chưa áp dụng hệ số điều chỉnh giá đất khi xác định tiền sử dụng đất phải nộp. Việc không áp dụng hệ số theo quy định tại Nghị định 45/2014/NĐ-CP và quyết định của UBND tỉnh Hòa Bình (cũ) dẫn đến xác định nghĩa vụ tài chính chưa chính xác. Đến ngày 21/1/2026, cơ quan thuế đã hoàn thành truy thu bổ sung tiền sử dụng đất đối với 22 trường hợp.
Thanh tra xác định trách nhiệm thuộc Trưởng Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Yên Thủy (cũ), công chức thụ lý hồ sơ; Chi cục trưởng Chi cục Thuế khu vực Lạc Sơn - Yên Thủy (cũ) giai đoạn 2019-2020 và công chức thuế được giao nhiệm vụ.
Đối với công tác cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nông nghiệp sau dồn điền, đổi thửa tại xóm Dương 2, xã Ngọc Lương, kết luận thanh tra ghi nhận những kết quả nhất định. Sau khi thực hiện dồn điền, đổi thửa theo Kế hoạch số 23/KH-UBND ngày 22/3/2016 của UBND huyện Yên Thủy (cũ), số thửa đất giảm từ 518 xuống còn 243 thửa, góp phần thuận lợi cho quản lý và sản xuất.
UBND huyện đã cấp 230 giấy chứng nhận với tổng diện tích hơn 262.260m². Tuy nhiên, quá trình kiểm tra 117 hồ sơ (60 hồ sơ cấp mới, 57 hồ sơ cấp đổi) cho thấy nhiều tồn tại.
Cụ thể, 53/57 hồ sơ cấp đổi thiếu một hoặc một số thành phần hồ sơ theo quy định tại Điều 78 Nghị định 43/2014/NĐ-CP; 4 hồ sơ không cung cấp được tài liệu lưu trữ. Đối với hồ sơ cấp mới, có 10/60 hồ sơ sai lệch thông tin giữa giấy chứng nhận và bản đồ địa chính về chủ sử dụng, số thửa, diện tích.
Đặc biệt, 5 hồ sơ cấp mới xác định không đúng nguồn gốc, đối tượng sử dụng đất (các hộ Quách Thị Kim Mai, Bùi Văn Ba, Quách Đăng Khoa, Nguyễn Văn Giang, Nguyễn Xuân Phú). Những trường hợp này đã bị UBND huyện Yên Thủy (cũ) thu hồi giấy chứng nhận theo quyết định ban hành ngày 5/3/2024.
Thanh tra đánh giá, các sai sót trên phản ánh việc thẩm định, xét duyệt hồ sơ chưa chặt chẽ; công tác lưu trữ, quản lý hồ sơ địa chính còn lỏng lẻo. Trách nhiệm được xác định thuộc Trưởng Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Yên Thủy (cũ), Giám đốc Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai huyện Yên Thủy (cũ), Chủ tịch UBND xã Ngọc Lương (cũ) và các công chức, viên chức liên quan.
Theo kết luận, nguyên nhân chủ yếu của các tồn tại, thiếu sót xuất phát từ việc chưa tuân thủ đầy đủ quy định pháp luật về đất đai trong khâu thẩm định, tham mưu; công tác phối hợp giữa các cơ quan chuyên môn còn thiếu chặt chẽ; việc kiểm tra, giám sát nội bộ chưa thường xuyên, kịp thời phát hiện sai sót.
Thanh tra tỉnh khẳng định trách nhiệm chung thuộc UBND huyện Yên Thủy (cũ), Chủ tịch UBND huyện giai đoạn 2016-2020 trong chỉ đạo, điều hành và tổ chức thực hiện.
Trên cơ sở đó, Thanh tra tỉnh Phú Thọ kiến nghị Chủ tịch UBND tỉnh chỉ đạo:
Sở Nông nghiệp và Môi trường tổ chức kiểm điểm, xem xét trách nhiệm lãnh đạo và viên chức Chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai Yên Thủy (trước đây) có liên quan; trường hợp vi phạm đến mức xử lý thì thực hiện theo quy định.
Thuế tỉnh chỉ đạo kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm tập thể, cá nhân thuộc Thuế cơ sở số 16 (trước đây là Chi cục Thuế khu vực Lạc Sơn - Yên Thủy) trong việc xác định nghĩa vụ tài chính chưa đúng quy định.
UBND xã Yên Trị và UBND xã Lạc Lương xem xét kiểm điểm cán bộ, công chức trước đây thuộc UBND xã Ngọc Lương và Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Yên Thủy (cũ) có liên quan đến sai sót trong tham mưu, thẩm định, xác nhận hồ sơ.
Đồng thời, Thanh tra tỉnh kiến nghị UBND xã Yên Trị rà soát toàn bộ hồ sơ giao đất và hồ sơ cấp giấy chứng nhận sau dồn điền, đổi thửa; kiểm tra, đối chiếu diện tích, số thửa, chủ sử dụng đất; kịp thời xử lý nếu phát hiện cấp không đúng quy định, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người sử dụng đất.
