(Thanh tra) - Qua thanh tra công tác quản lý, quy hoạch, cấp phép và khai thác khoáng sản tại tỉnh Hải Dương tỉnh cũ (nay là TP Hải Phòng), Thanh tra Chính phủ kiến nghị kiểm điểm trách nhiệm tập thể, cá nhân; đồng thời yêu cầu xử lý nghiêm các dự án được cấp phép sai quy định
Ngày 16/4, Thanh tra Chính phủ ban hành Thông báo Kết luận thanh tra số 1066 chuyên đề về công tác quản lý thăm dò, khảo sát, quy hoạch, cấp phép, khai thác, vận chuyển các mỏ vật liệu xây dựng tại tỉnh Hải Dương cũ (nay là TP Hải Phòng) trong giai đoạn từ 1/1/2019 đến 30/6/2024.
Theo thông báo kết luận, công tác quản lý khoáng sản tại tỉnh Hải Dương (cũ) dù có chuyển biến tích cực, góp phần phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, song vẫn bộc lộ nhiều hạn chế, thiếu sót.
Sai phạm trong quy hoạch, cấp phép, khai thác khoáng sản
Kết luận thanh tra nêu rõ, trong thời kỳ được thanh tra, UBND tỉnh Hải Dương chậm ban hành, chậm tổ chức thực hiện một số văn bản quản lý Nhà nước về khoáng sản; không kịp thời sửa đổi văn bản không còn phù hợp với thực tiễn.
Việc chậm thực hiện đấu giá quyền khai thác khoáng sản không đúng quy định tại khoản 1 Điều 78 Luật Khoáng sản năm 2010; Nghị định số 22/2012/NĐ-CP và Nghị định số 158/2016/NĐ-CP của Chính phủ.
UBND tỉnh Hải Dương không lập, trình, phê duyệt quy hoạch khoáng sản giai đoạn 2010–2015, tầm nhìn đến 2020 theo quy định tại khoản 1 Điều 10 Luật Khoáng sản năm 2010. Theo kết luận thanh tra, việc kéo dài thực hiện quy hoạch theo Quyết định số 1669/QĐ-UBND không bảo đảm căn cứ pháp lý.
Khi điều chỉnh, bổ sung quy hoạch khoáng sản lại không bảo đảm điều kiện theo khoản 1 Điều 14 Luật Khoáng sản năm 2010. Quy hoạch không lấy ý kiến các bộ, ngành liên quan; không trình HĐND tỉnh thông qua theo quy định tại Nghị định số 158/2016/NĐ-CP. Sau khi điều chỉnh, quy hoạch không được công khai theo khoản 2 Điều 15 Luật Khoáng sản năm 2010.
Đáng lưu ý, UBND tỉnh Hải Dương cấp một số giấy phép thăm dò, khai thác khoáng sản vào khu vực cấm hoặc khu vực đặc thù nhưng không báo cáo Thủ tướng Chính phủ theo quy định tại khoản 4 Điều 28 Luật Khoáng sản năm 2010.
UBND tỉnh cũng gia hạn giấy phép khai thác khoáng sản không đúng quy định của Luật Khoáng sản năm 2010; cấp giấy phép khai thác vào khu vực cấm hoạt động khoáng sản không đúng quy định pháp luật.
Vẫn theo kết luận thanh tra, trong hoạt động khai thác khoáng sản có các vi phạm, như khai thác vượt công suất; không đúng thiết kế mỏ được phê duyệt; khai thác ngoài ranh giới được cấp phép; không lắp đặt trạm cân, camera giám sát; không thực hiện các công trình bảo vệ môi trường theo quy định.
Công tác quản lý sản lượng khai thác thông qua báo cáo của các doanh nghiệp chưa chặt chẽ, thể hiện ở việc một số doanh nghiệp báo cáo khai thác vượt công suất hoặc có sai số nhưng chưa được phát hiện, xử lý kịp thời.
Kết luận chỉ rõ, các tồn tại, hạn chế nêu trên thuộc trách nhiệm của UBND tỉnh Hải Dương các nhiệm kỳ 2015–2020, 2020–2025 và các lãnh đạo UBND tỉnh có liên quan. Bên cạnh đó là trách nhiệm tham mưu của các sở, ngành liên quan và trách nhiệm của các chủ đầu tư dự án mỏ có vi phạm.
Kiến nghị xử lý trách nhiệm, chuyển hồ sơ nếu có dấu hiệu hình sự
Từ kết quả thanh tra, Thanh tra Chính phủ kiến nghị Thủ tướng chỉ đạo UBND TP Hải Phòng tổ chức kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm của tập thể, cá nhân qua các thời kỳ trong việc thực hiện chức trách, nhiệm vụ được giao, tham mưu, đề xuất và quản lý để xảy ra các vi phạm, hạn chế đã được chỉ ra.
Căn cứ kết quả kiểm điểm của các sở, ngành, cơ quan, đơn vị, Chủ tịch UBND TP Hải Phòng thực hiện xử lý trách nhiệm theo thẩm quyền hoặc kiến nghị cơ quan có thẩm quyền xử lý các tập thể, cá nhân có sai phạm theo quy định.
Thanh tra Chính phủ cũng kiến nghị UBND TP Hải Phòng chỉ đạo kiểm tra, rà soát, làm rõ trách nhiệm và xử lý nghiêm đối với các chủ đầu tư dự án mỏ có vi phạm đã được kết luận; đồng thời rà soát các dự án khác có dấu hiệu vi phạm tương tự để xử lý theo quy định.
Cùng với đó, các cơ quan liên quan được giao rà soát, đôn đốc thực hiện đầy đủ các khoản phải thu vào ngân sách nhà nước, bảo đảm thu đúng, thu đủ, không để thất thoát, lãng phí.
Với các dự án cụ thể, Thanh tra Chính phủ đề nghị xem xét chấm dứt hoạt động đầu tư, thu hồi giấy phép khai thác khoáng sản đối với Dự án khai thác đất đồi tại đồi Ngang Vọng (phường Thái Học, TP Chí Linh) của Công ty TNHH một thành viên Thương mại Tân Thành do việc gia hạn khai thác không đúng quy định.
Thanh tra Chính phủ đồng thời đề nghị xử lý nghiêm theo đúng quy định pháp luật đối với 2 dự án, gồm: Dự án khai thác mỏ vật liệu xây dựng thông thường làm cát nhân tạo tại khu vực đồi Thông (phường Phả Lại, TP Chí Linh) của Công ty Cổ phần sản xuất thương mại và dịch vụ Minh Hằng; Dự án khai thác mỏ đất sét trắng (phường Cộng Hòa, TP Chí Linh) của Công ty Cổ phần Đầu tư phát triển thương mại Tân Thành Long. Bởi 2 dự án này được cấp phép trong khu vực cấm hoạt động khoáng sản.
Quá trình tổ chức thực hiện, Thanh tra Chính phủ lưu ý nếu phát hiện dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự thì chuyển hồ sơ sang cơ quan điều tra để xử lý theo quy định.
Bên cạnh đó, thực hiện ý kiến chỉ đạo của Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ tại Văn bản số 2640 ngày 27/3/2026, Thanh tra Chính phủ đề nghị Chủ tịch UBND TP Hải Phòng tổ chức thực hiện đầy đủ các nội dung kiến nghị, bảo đảm xử lý dứt điểm các vi phạm, tồn tại theo kết luận thanh tra.
