Phó Tổng Thanh tra Chính phủ Lê Tiến Đạt phát biểu tại buổi công bố quyết định thanh tra. Ảnh: Phương Hiếu

Thanh tra Chính phủ vừa ban hành Thông báo Kết luận thanh tra số 2768/TB-TTCP, ngày 7/8/2026 về Kết luận số 438/KL-TTCP thanh tra chuyên đề cơ sở nhà, đất dôi dư sau sắp xếp tại TP Hải Phòng. Kết luận đánh giá địa phương đã chủ động triển khai nhiều giải pháp quản lý, sắp xếp, xử lý tài sản công sau sắp xếp đơn vị hành chính và tổ chức bộ máy, đồng thời chỉ ra những tồn tại cần sớm khắc phục để nâng cao hiệu quả khai thác nguồn lực nhà, đất.

Xác định 363 cơ sở dôi dư không còn nhu cầu sử dụng

Theo Kết luận thanh tra số 438/KL-TTCP ngày 17/7/2026 của Thanh tra Chính phủ, sau khi sáp nhập đơn vị hành chính và thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, tổng số cơ sở nhà, đất UBND thành phố Hải Phòng đang quản lý, đã phê duyệt xử lý là 3.769 cơ sở.

Trong đó, 3.109 cơ sở tiếp tục sử dụng; 297 cơ sở được điều hòa, điều chuyển/chuyển đổi công năng phục vụ vào các mục đích cơ sở giáo dục, y tế, văn hóa và kết cấu hạ tầng phục vụ lợi ích công cộng; 363 cơ sở nhà, đất dôi dư không có nhu cầu sử dụng được chuyển giao về Trung tâm Phát triển quỹ đất thành phố để quản lý, khai thác theo quy định.

Thanh tra Chính phủ đánh giá việc rà soát, sắp xếp được thành phố Hải Phòng triển khai tương đối đồng bộ, góp phần bảo đảm bộ máy sau sắp xếp hoạt động thông suốt, không phải đầu tư thêm trụ sở mới và tạo thêm nguồn lực phục vụ phát triển kinh tế - xã hội cho địa phương.

Để triển khai nhiệm vụ, thành phố đã ban hành 146 văn bản chỉ đạo, thành lập Ban Chỉ đạo, Tổ giúp việc; ban hành 51 văn bản đôn đốc, kiểm tra việc thực hiện phương án sắp xếp, xử lý nhà, đất.

Ông Trần Quân - Phó Chủ tịch UBND thành phố Hải Phòng phát biểu tại buổi công bố quyết định thanh tra. Ảnh: Phương Hiếu.

Nhiều tồn tại, hạn chế làm chậm khai thác nguồn lực đất đai

Mặc dù đạt nhiều kết quả, Thanh tra Chính phủ xác định việc khai thác quỹ nhà, đất dôi dư vẫn còn một số tồn tại, thiếu sót.

Kết quả thanh tra cho thấy, có 176/363 cơ sở chưa hoàn thiện hồ sơ pháp lý về đất đai, chưa được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất; 10/363 cơ sở theo dõi trên sổ kế toán không xác định rõ nguyên giá và giá trị còn lại của tài sản trên đất; các cơ sở nhà đất chưa thực hiện cập nhật lại giá trị quyền sử dụng đất, chưa hạch toán, theo dõi giá trị quyền sử dụng đất sau cập nhật trên sổ kế toán theo quy định về quản lý, sử dụng tài sản công.

Thanh tra Chính phủ cũng chỉ ra tình trạng một số phương án xử lý phải điều chỉnh do chưa thực hiện rà soát đầy đủ nhu cầu quản lý, sử dụng; việc điều chuyển một số cơ sở cho cơ quan Trung ương còn chậm do phải rà soát trao đổi nhiều lần.

Đặc biệt, đến thời điểm thanh tra, 363 cơ sở nhà, đất dôi dư vẫn chưa hoàn thành việc khai thác hoặc xử lý triệt để (bước 2) theo chỉ đạo tại Công điện số 39/CĐ-TTg ngày 14/5/2026 của Thủ tướng Chính phủ.

Theo Thanh tra Chính phủ, nguyên nhân xuất phát từ việc nhiều trụ sở được xây dựng từ lâu, hồ sơ pháp lý trải qua nhiều lần bàn giao; sau sắp xếp bộ máy, các cơ quan tập trung ổn định tổ chức nên việc hoàn thiện hồ sơ đất đai còn chậm. Bên cạnh đó, việc điều chỉnh quy hoạch, định giá tài sản, đấu giá quyền sử dụng đất, chuyển đổi công năng và bố trí kinh phí cải tạo cũng làm kéo dài thời gian đưa tài sản vào khai thác…

Kết luận thanh tra nêu rõ, trường hợp hoàn thành việc khai thác hoặc xử lý triệt để 363 cơ sở nhà, đất dôi dư, Hải Phòng sẽ khai thông nguồn lực lớn cho phát triển kinh tế - xã hội với tổng diện tích 515.235m² đất và 239.623m² sàn xây dựng.

Cơ quan thanh tra cũng ghi nhận, đến thời điểm thanh tra Trung tâm Phát triển quỹ đất thành phố và các sở chuyên ngành đã xây dựng phương án đấu giá đất ở đối với 192 cơ sở, đấu giá đất thương mại, dịch vụ đối với 51 cơ sở và cho thuê ngắn hạn 120 cơ sở.

Tổ công tác Cục 1, Thanh tra Chính phủ làm việc với Thanh tra thành phố Hải Phòng về thực hiện các cuộc thanh tra chuyên đề. Ảnh: Trung Hà

Kiến nghị hoàn thiện hồ sơ, sớm đưa nhà, đất dôi dư vào sử dụng

Từ kết quả thanh tra, Tổng Thanh tra Chính phủ kiến nghị Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo Bộ Tài chính chủ trì tham mưu Chính phủ xây dựng, ban hành cơ chế cho phép UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương khi phê duyệt phương án khai thác sử dụng cơ sở nhà, đất theo quy định của pháp luật về đất đai thì đương nhiên cập nhật, điều chỉnh quy hoạch liên quan đến đất đai, xây dựng, đô thị, nông thôn theo mục đích sử dụng đất được phê duyệt tại phương án khai thác, sử dụng nhằm đẩy nhanh tiến độ khai thác, xử lý nhà, đất dôi dư sau sắp xếp.

Chỉ đạo UBND TP Hải Phòng, tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo để sớm hoàn thành các phương án xử lý, đưa các cơ sở nhà, đất dôi dư vào khai thác, sử dụng hiệu quả; chỉ đạo cơ quan chức năng tiến hành thanh tra, xử lý đối với các cơ sở nhà đất bỏ trống, không sử dụng trên 12 tháng liên tục (nếu có); xác định rõ tính chất, mức độ, hậu quả, nguyên nhân, trách nhiệm, xử lý nghiêm vi phạm, sai phạm theo quy định pháp luật; nếu phát hiện có dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự thì chuyển cơ quan chức năng để xem xét, xử lý.

Thanh tra Chính phủ cũng kiến nghị UBND thành phố Hải Phòng khẩn trương hoàn thiện hồ sơ pháp lý đất đai; cập nhật đầy đủ dữ liệu tài sản công; sớm hoàn thành phương án khai thác hoặc xử lý triệt để 363 cơ sở nhà, đất dôi dư; ưu tiên bố trí kinh phí cải tạo, chuyển đổi công năng và tăng cường đào tạo đội ngũ làm công tác quản lý tài sản công. Đồng thời, UBND thành phô Hải Phòng và các cơ quan liên quan có trách nhiệm tổ chức thực hiện đầy đủ các kiến nghị của kết luận thanh tra, báo cáo kết quả về Thanh tra Chính phủ để tổng hợp, báo cáo Thủ tướng Chính phủ.