Hiện trạng Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường nối từ nút giao ngã ba Hòa Mạc đến đường ĐH.05, ghi nhận ngày 17/7/2026. Ảnh: Trung Hà.

Theo kết luận của Thanh tra tỉnh Ninh Bình, Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường nối từ nút giao ngã ba Hòa Mạc đến đường ĐH.05 (Km0+00 đến Km2+560,41) được triển khai theo hình thức hợp đồng BT, tổng mức đầu tư hơn 145 tỷ đồng.

Dự án được đầu tư nhằm từng bước hoàn thiện mạng lưới hạ tầng giao thông khu vực trung tâm đô thị Duy Tiên, kết nối các khu dân cư, khu công nghiệp và tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội địa phương.

Qua thanh tra, Thanh tra tỉnh ghi nhận dự án đã cơ bản hoàn thành khối lượng xây lắp. Đến thời điểm thanh tra, công tác giải phóng mặt bằng đạt khoảng 99,6%; khối lượng thi công đạt khoảng 99%; nhiều hạng mục đã được nghiệm thu giai đoạn với giá trị hơn 88,3 tỷ đồng.

Tuy nhiên, dự án vẫn chưa thể hoàn tất do còn vướng mắc trong giải phóng mặt bằng và xác định giá trị công trình BT, giá trị quỹ đất thanh toán; thực hiện các thủ tục quyết toán theo quy định.

Dự án gần hoàn thành nhưng còn nhiều điểm nghẽn cần tháo gỡ

Kết luận thanh tra chỉ ra một số tồn tại ngay từ giai đoạn chuẩn bị đầu tư. Theo đó, Báo cáo đánh giá tác động môi trường được phê duyệt sau khi UBND tỉnh Hà Nam (cũ) phê duyệt Báo cáo nghiên cứu khả thi là chưa phù hợp theo khoản 2 Điều 25 Luật Bảo vệ môi trường năm 2014.

UBND tỉnh giao Liên danh nhà đầu tư lập Báo cáo nghiên cứu khả thi, bản vẽ thi công và dự toán nhưng không có văn bản thỏa thuận giữa UBND tỉnh và nhà đầu tư là chưa phù hợp quy định của Nghị định số 63/2018/NĐ-CP; nhà đầu tư chưa cung cấp được hồ sơ chứng minh, cơ quan có thẩm quyền đã kiểm tra năng lực, kinh nghiệm và kết quả lựa chọn nhà thầu trước khi doanh nghiệp dự án được phê duyệt.

Trong quá trình thực hiện, việc lựa chọn, ký hợp đồng tư vấn giám sát không đúng chủ thể theo Hợp đồng BT và khoản 2 Điều 52 Nghị định 63/2018/NĐ-CP; làm giảm tính độc lập trong công tác giám sát thi công.

Thanh tra tỉnh Ninh Bình cũng xác định dự án chậm tiến độ so với thời gian thực hiện giai đoạn 2018-2020 (đã gia hạn đến quý II/2026). Đến thời điểm thanh tra, vẫn còn khoảng 308m² chưa hoàn thành giải phóng mặt bằng; chi phí giải phóng mặt bằng phát sinh lớn so với dự kiến; làm tăng tổng mức đầu tư khoảng 33,55 tỷ đồng; cần rà soát tính hợp pháp, hợp lệ trước khi quyết toán.

Một điểm nghẽn lớn khác được kết luận thanh tra chỉ rõ là việc thanh toán hợp đồng BT. Đến thời điểm thanh tra, chưa xác định đầy đủ tổng giá trị công trình BT, tổng giá trị quỹ đất hoàn trả Chợ Lương và Văn Xá cũng như phần chênh lệch phải xử lý theo nguyên tắc ngang giá theo quy định tại Nghị định số 69/2019/NĐ-CP và Nghị quyết số 16/2026/NQ-CP.

Trong khi qua rà soát sơ bộ, giá trị quỹ đất hoàn trả Chợ Lương cơ bản đáp ứng nghĩa vụ thanh toán Hợp đồng BT, dẫn đến nguy cơ quỹ đất hoàn trả Văn Xá không còn được sử dụng để thanh toán BT, trong khi pháp luật hiện hành chưa có quy định cụ thể về cơ chế xử lý đối với trường hợp dự án hoàn trả đã được giao đất, đầu tư hạ tầng nhưng có thể không còn nhu cầu thanh toán BT.

Ngoài ra, việc xác định đầy đủ các khoản chi phí hợp pháp của dự án, trong đó có chi phí lãi vay huy động vốn, chưa được tính đúng, tính đủ theo quy định của pháp luật.

Hiện trạng Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường nối từ nút giao ngã ba Hòa Mạc đến đường ĐH.05, ghi nhận ngày 17/7/2026. Ảnh: Trung Hà.

Kiến nghị tháo gỡ để hoàn tất thanh toán hợp đồng BT

Đáng chú ý, Thanh tra tỉnh Ninh Bình nhận định Dự án đường nối ngã ba Hòa Mạc thuộc trường hợp đủ điều kiện tiếp tục rà soát, xem xét xử lý theo Nghị quyết số 254/2025/QH15 của Quốc hội và Nghị quyết số 16/2026/NQ-CP của Chính phủ, hướng dẫn của Bộ Tài chính về tháo gỡ khó khăn, vướng mắc đối với các dự án tồn đọng.

Trên cơ sở đó, Thanh tra tỉnh kiến nghị UBND tỉnh Ninh Bình chỉ đạo các sở, ngành kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm của tổ chức, cá nhân đối với các tồn tại, hạn chế; tập trung xử lý dứt điểm các điểm nghẽn để hoàn thành công tác giải phóng mặt bằng, nghiệm thu, quyết toán và thanh toán hợp đồng BT.

Theo kiến nghị của cơ quan thanh tra, Sở Tài chính chủ trì rà soát phương án tài chính, phối hợp xác định giá trị công trình BT được thanh toán và giá trị quỹ đất hoàn trả; Sở Nông nghiệp và Môi trường tham mưu xác định giá đất cụ thể, hoàn thiện các thủ tục đất đai đối với khu hoàn trả Chợ Lương, Văn Xá; Sở Xây dựng hướng dẫn hoàn thiện hồ sơ điều chỉnh dự án, điều chỉnh thiết kế (nếu có), đôn đốc hoàn thiện hồ sơ nghiệm thu, hoàn công và quyết toán công trình.

Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng số 3 tỉnh Ninh Bình được giao phối hợp với nhà đầu tư thực hiện nghiệm thu, xác nhận khối lượng hoàn thành, xử lý dứt điểm các tồn tại của dự án.

Thanh tra tỉnh Ninh Bình cũng kiến nghị UBND phường Đồng Văn tiếp tục thực hiện công tác giải phóng mặt bằng đối với phần diện tích còn lại; rà soát các hồ sơ liên quan đến quy hoạch, đất đai và phối hợp với các cơ quan chuyên môn giải quyết dứt điểm các khó khăn phát sinh.

Đối với nhà đầu tư, Thanh tra tỉnh yêu cầu tiếp tục phối hợp cung cấp đầy đủ hồ sơ phục vụ xác định giá trị công trình BT và giá trị quỹ đất thanh toán; thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính, định kỳ báo cáo tiến độ và đề xuất phương án xử lý các khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện dự án theo quy định.