Tỷ lệ sắp xếp các cơ sở nhà, đất dôi dư tại Đồng Tháp thấp, có nguyên nhân "nhạc trưởng" là Sở Tài chính chưa làm hết trách nhiệm (Ảnh: Đan Quế)

Sở Tài chính Đồng Tháp chậm thực hiện chỉ đạo

Sau khi hợp nhất tỉnh và thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính, Sở Tài chính đã tham mưu UBND tỉnh Đồng Tháp ban hành nhiều văn bản chỉ đạo về rà soát, bố trí, sắp xếp và xử lý tài sản công dôi dư; đồng thời tổng hợp nhu cầu sử dụng tài sản của các cơ quan, đơn vị để trình UBND tỉnh quyết định giao quản lý, khai thác.

Theo kết luận thanh tra, Sở Tài chính đã tham mưu UBND tỉnh ban hành 17 quyết định xử lý nhà, đất dôi dư, trong đó có 6 quyết định đối với tài sản trên địa bàn tỉnh và 11 quyết định tiếp nhận, xử lý tài sản của các cơ quan Trung ương chuyển giao. Qua đó, toàn bộ 506 cơ sở nhà, đất dôi dư đã được UBND tỉnh giao cho các đơn vị quản lý, xử lý theo đúng thẩm quyền, hoàn thành bước đầu của quá trình sắp xếp tài sản công.

Sau khi được giao quản lý, Trung tâm Phát triển quỹ đất và UBND các xã, phường tiếp tục lập phương án khai thác cụ thể đối với từng cơ sở. Đến thời điểm thanh tra, 449 cơ sở đã có phương án hoặc kế hoạch xử lý được phê duyệt, bao gồm nhiều hình thức như cho thuê, đấu giá, chuyển đổi công năng, điều chuyển hoặc tiếp tục sử dụng.

Tuy nhiên, kết quả thực hiện lại chưa tương xứng với khối lượng công việc đã chuẩn bị.

Đến tháng 6/2026, trong tổng số 506 cơ sở, mới chỉ 38 cơ sở hoàn thành việc điều chuyển, bàn giao, còn 468 cơ sở vẫn trong tình trạng dôi dư, phần lớn đang bỏ trống hoặc chưa đưa vào khai thác.

Kết luận thanh tra xác định, bên cạnh những nguyên nhân khách quan, Sở Tài chính  Đồng Tháp còn để xảy ra một số tồn tại trong quá trình thực hiện chức năng tham mưu.

Sở Tài chính  Đồng Tháp để xảy ra một số tồn tại trong quá trình thực hiện chức năng tham mưu sắp xếp các cơ sở nhà, đất dôi dư (Ảnh: Cổng TTĐT Đồng Tháp)

Đầu tiên là sai sót trong công tác thống kê, tổng hợp và đối chiếu dữ liệu, dẫn đến việc tham mưu UBND tỉnh ban hành quyết định giao trùng 5 cơ sở nhà, đất cho các đơn vị quản lý. Dù đã được phát hiện và điều chỉnh, nhưng sai sót này phản ánh việc rà soát dữ liệu chưa thật sự chặt chẽ, ảnh hưởng đến tiến độ triển khai các bước tiếp theo.

Một tồn tại đáng chú ý khác là trong thời gian từ 1/3/2025 đến 30/4/2026, Sở Tài chính chưa xây dựng kế hoạch và chưa thực hiện giám sát, kiểm tra việc quản lý, xử lý các cơ sở nhà, đất dôi dư tại các cơ quan, đơn vị và địa phương theo chỉ đạo của UBND tỉnh.

Theo Thanh tra tỉnh, việc thiếu kiểm tra, giám sát khiến nhiều địa phương chậm xây dựng phương án xử lý, chậm triển khai phương án đã được phê duyệt nhưng không được phát hiện, chấn chỉnh kịp thời.

Đồng thời, Sở Tài chính cũng chưa tham mưu UBND tỉnh phê bình hoặc xử lý trách nhiệm đối với những địa phương chậm thực hiện nhiệm vụ, làm ảnh hưởng đến tiến độ xử lý tài sản công trên phạm vi toàn tỉnh.

Kiểm điểm trách nhiệm để khơi thông nguồn lực công

Không chỉ cơ quan tham mưu, kết luận thanh tra còn chỉ ra trách nhiệm của nhiều UBND xã, phường.

Tại thời điểm thanh tra, vẫn còn 57 cơ sở nhà, đất chưa có phương án hoặc kế hoạch xử lý cụ thể; trong đó 40 cơ sở thuộc 14 UBND xã, phường chưa thực hiện xây dựng phương án theo đúng chỉ đạo của Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Tháp.

Thanh tra tỉnh Đồng Tháp xác định, đến thời điểm thanh tra vẫn còn 14 UBND xã, phường chưa xây dựng phương án hoặc kế hoạch khai thác, xử lý đối với 40 cơ sở nhà, đất dôi dư được giao quản lý, chưa thực hiện đúng chỉ đạo của Chủ tịch UBND tỉnh. Các xã, phường gồm: Hậu Mỹ, Cái Bè, Bình Phú, Bình Trưng, Kim Sơn, Tân Hương, Lương Hòa Lạc, Tân Đông, Tân Dương, Phương Thịnh, Phú Cường, Tân Hòa, phường Bình Xuân và một số đơn vị liên quan.

Thanh tra cũng ghi nhận 8 cơ sở bị người dân lấn chiếm, trong đó có trường hợp xây dựng nhà ở trên đất công nhưng chưa được xử lý dứt điểm. Một số địa phương còn để xảy ra tình trạng cho mượn tài sản công không đúng quy định, làm kéo dài thêm quá trình xử lý.

Thanh tra tỉnh Đồng Tháp cũng xác định Chủ tịch UBND phường Đạo Thạnh và các xã Tân Khánh Trung, Bình Thành, Lai Vung, Trường Xuân, Tân Dương chịu trách nhiệm do chưa kịp thời xử lý các trường hợp người dân lấn chiếm cơ sở nhà, đất được giao quản lý. Đây đều là những trường hợp đã được đoàn thanh tra kiểm tra thực tế và yêu cầu khẩn trương xử lý nhằm tránh thất thoát, lãng phí tài sản công.

Một điểm đáng chú ý trong kết luận thanh tra là phần lớn các tài sản dôi dư không phải chưa có phương án xử lý, mà đã có kế hoạch nhưng chưa thể triển khai. Nguyên nhân của tình trạng "ách tắc" do quy hoạch sử dụng đất chưa phù hợp, hồ sơ pháp lý chưa hoàn chỉnh, thủ tục cho thuê, đấu giá kéo dài hoặc còn vướng mắc về hiện trạng sử dụng.

Trên 1 triệu mét vuông công sở, trong đó có nhiều vị trí "vàng" tại Đồng Tháp đang chờ được khơi thông nguồn lực để góp phần vào sự phát triển của địa phương (Ảnh: Đan Quế)

Đáng chú ý, 160 cơ sở đã được phê duyệt cho thuê và 149 cơ sở được phê duyệt đấu giá, nhưng đến thời điểm thanh tra, chưa có trường hợp nào hoàn thành theo phương án đã được phê duyệt.

Từ những tồn tại nêu trên, Thanh tra tỉnh kiến nghị Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Tháp yêu cầu Giám đốc Sở Tài chính tổ chức họp rút kinh nghiệm đối với các cá nhân liên quan, đồng thời khẩn trương tham mưu điều chỉnh các quyết định giao tài sản bị trùng, tăng cường hướng dẫn địa phương xây dựng phương án khai thác phù hợp và đẩy mạnh công tác kiểm tra, giám sát trong thời gian tới.

Chủ tịch UBND các xã, phường được yêu cầu kiểm điểm trách nhiệm đối với những tồn tại trong việc chậm xây dựng phương án xử lý, để xảy ra tình trạng lấn chiếm tài sản công hoặc quản lý tài sản chưa đúng quy định.

UBND xã Lấp Vò (trước đây là UBND xã Bình Thành) chịu trách nhiệm do đã cho Hội Hoa kiểng xã Bình Thành (nay là Hội Sinh vật cảnh xã Lấp Vò) mượn đất để sử dụng không đúng quy định của pháp luật.

Có thể thấy, việc xử lý 506 cơ sở nhà, đất dôi dư không chỉ là nhiệm vụ quản lý tài sản công đơn thuần mà còn là yêu cầu cấp thiết nhằm chống thất thoát, lãng phí và tạo thêm nguồn lực cho phát triển. Khi những "điểm nghẽn" về dữ liệu, pháp lý, quy hoạch và trách nhiệm thực thi được tháo gỡ, khối tài sản công này sẽ có cơ hội được đưa vào khai thác hiệu quả hơn, góp phần phục vụ các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của Đồng Tháp trong giai đoạn mới.