Một trường hợp lấn chiếm đất rừng tại Phú Quốc bị lực lượng chức năng cưỡng chế. Ảnh: Công an An Giang

Nhiều tồn tại trong quản lý đất rừng

Thanh tra tỉnh An Giang vừa ban hành Kết luận thanh tra số 23/KL-TTT ngày 14/8/2026 về thanh tra việc thực hiện chính sách, pháp luật trong quản lý diện tích đất rừng thực hiện 4 dự án trên địa bàn Phú Quốc (4 dự án gồm: Khu tái định cư Hàm Ninh; Khu tái định cư Cửa Cạn; Hồ nước Cửa Cạn và Nhà máy nước hồ Cửa Cạn; Khu xử lý rác Bãi Bổn - Hàm Ninh).

Theo kết luận thanh tra, diện tích đất rừng được UBND tỉnh cấp Giấy chứng nhận số K475649 tại Quyết định số 2163/QĐ-UB ngày 18/6/1998 cho Ban Quản lý rừng phòng hộ và đặc dụng Phú Quốc là 33.307,822ha, gồm 12.815,04ha rừng đặc dụng và 20.492,78ha rừng phòng hộ.

Năm 2013, UBND tỉnh cấp đổi diện tích đất rừng phòng hộ trên Giấy chứng nhận số K475649 cho Ban Quản lý rừng phòng hộ Phú Quốc. Trong đó, diện tích 103,19ha khu vực Đồng Tràm (Hàm Ninh) được cấp Giấy chứng nhận số BL609236 (hiện nay thực hiện Dự án Khu tái định cư Hàm Ninh); diện tích 333,7ha khu vực Đồng Cây Sao (Cửa Dương) được cấp Giấy chứng nhận số BL609243 (hiện nay thực hiện Dự án Khu tái định cư Cửa Cạn, Dự án Hồ nước Cửa Cạn và Nhà máy nước Cửa Cạn).

Đến năm 2019, Ban Quản lý rừng phòng hộ Phú Quốc được sáp nhập vào Vườn Quốc gia Phú Quốc (viết tắt là Vườn Quốc gia), theo đó diện tích đất rừng phòng hộ giao lại cho Vườn Quốc gia quản lý.

Theo Thanh tra tỉnh An Giang, năm 2011, Sở Tài nguyên và Môi trường nghiệm thu bản đồ địa chính, theo đó có diện tích 6,48ha tại tờ bản đồ số 52, xã Cửa Dương, có 12 hộ gia đình, cá nhân kê khai.

Đến năm 2013, Sở Tài nguyên Môi trường tham mưu UBND tỉnh cấp Giấy chứng nhận số BL609243 với diện tích 333,7ha, trong đó có diện tích 6,48ha nằm ngoài diện tích đất rừng phòng hộ nhưng không thực hiện trình tự, thủ tục thu hồi đất của các hộ gia đình, cá nhân và ban hành quyết định giao đất cho Ban Quản lý rừng phòng hộ Phú Quốc.

Đối với hợp đồng giao khoán, kết luận thanh tra cho biết, giai đoạn năm 2017 - 4/2026, Ban Quản lý rừng phòng hộ Phú Quốc và Vườn Quốc gia không tổ chức rà soát, phân loại đối tượng khoán, nội dung giao khoán thực hiện khoán đất rừng phòng hộ.

Hợp đồng ký chuyển tiếp chưa đúng quy định

Thanh tra tỉnh An Giang xác định có 16 hợp đồng ký chuyển tiếp chưa đúng quy định; lập hồ sơ thanh lý không đúng quy định đối với 6 hợp đồng giao khoán, dẫn đến việc thanh lý 6 hợp đồng giao khoán phải hỗ trợ về cây trồng, vật kiến trúc với số tiền hơn 817 triệu đồng.

Cùng với đó, có 1 hợp đồng không xác định được vị trí đất giao khoán trên thực địa; không có bản gốc 2 hợp đồng giao khoán và 14 cá nhân tự ý xây dựng công trình trên đất rừng nhận khoán. Việc thanh lý 18 hợp đồng không đúng đối tượng nhận khoán và chậm thanh lý 5 hợp đồng giao khoán theo lệnh của Chủ tịch UBND tỉnh.

Đáng chú ý, qua thanh tra nhận thấy Ban Quản lý rừng phòng hộ Phú Quốc, Vườn Quốc gia quản lý không chặt chẽ đất rừng phòng hộ, dẫn đến có 315 hộ gia đình, cá nhân vào chiếm diện tích 260,06ha đất rừng phòng hộ. Trong đó, có 68 trường hợp xây dựng nhà ở, nhà tiền chế trên diện tích đất rừng phòng hộ đã chiếm.

Theo Thanh tra tỉnh An Giang, những hạn chế trên xuất phát cả từ nguyên nhân khách quan và chủ quan. Trong đó, nguyên nhân chủ quan là Ban Quản lý rừng phòng hộ Phú Quốc và Vườn Quốc gia quản lý không chặt chẽ diện tích đất rừng; không kiểm tra, rà soát kỹ, kịp thời hiện trạng sử dụng đất của hộ dân nằm trong diện tích được giao và cấp giấy chứng nhận.

Bên cạnh đó, ý thức trách nhiệm trong thực thi công vụ của một bộ phận đội ngũ công chức, viên chức của Ban Quản lý rừng phòng hộ Phú Quốc và Vườn Quốc gia chưa cao; từng lúc, từng nơi còn buông lỏng quản lým, dẫn đến các hạn chế, khuyết điểm, sai phạm.

Từ kết quả thanh tra, Thanh tra tỉnh An Giang kiến nghị Chủ tịch UBND tỉnh giao Giám đốc Sở Nội vụ tham mưu tổ chức kiểm điểm trách nhiệm đối với tập thể Ban Giám đốc Vườn Quốc gia giai đoạn 2020 - 4/2026 về những hạn chế, vi phạm.

Đồng thời, kiểm điểm trách nhiệm đối với Giám đốc, Phó Giám đốc (phụ trách lĩnh vực quản lý bảo vệ và phát triển rừng) Vườn Quốc gia giai đoạn 2020 - 4/2026 về trách nhiệm trong việc lãnh đạo, tổ chức thực hiện nhiệm vụ được giao, để xảy ra những hạn chế, vi phạm như đã nêu; qua kiểm điểm, căn cứ tính chất, mức độ xử lý theo quy định pháp luật.

Về xử lý kinh tế, Thanh tra tỉnh An Giang kiến nghị giao UBND đặc khu Phú Quốc thu hồi, nộp ngân sách theo quy định từ Vườn Quốc gia số tiền hơn 817 triệu đồng đã lập phương án hỗ trợ về cây trồng, vật kiến trúc đối với 6 cá nhân nhận khoán tại Dự án Khu tái định cư Hàm Ninh.