Phó Chánh Thanh tra tỉnh Sơn La Lê Huy Long chủ trì công bố quyết định thanh tra việc chấp hành các quy định của pháp luật về lao động, an toàn vệ sinh lao động, Luật Bảo hiểm xã hội tại một số doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh. Ảnh: CTV

Thanh tra có trọng tâm, xử lý nghiêm vi phạm

Theo Thanh tra tỉnh Sơn La, giai đoạn 2016-2026, đơn vị đã chủ động lồng ghép các mục tiêu hội nhập quốc tế về lao động vào chương trình, kế hoạch thanh tra hằng năm, bảo đảm hoạt động thanh tra có trọng tâm, trọng điểm.

Trong lĩnh vực lao động, bảo hiểm xã hội và an toàn vệ sinh lao động, Thanh tra tỉnh đã thực hiện 3 cuộc thanh tra. Trong đó có 1 cuộc về việc chấp hành pháp luật hợp đồng lao động, bảo hiểm xã hội tại Công ty TNHH Nông nghiệp Tô Hiệu - Sơn La và 2 cuộc tại một số doanh nghiệp trên địa bàn về lao động, an toàn vệ sinh lao động và bảo hiểm xã hội.

Qua thanh tra, nhiều tồn tại, hạn chế đã được chỉ ra và yêu cầu chấn chỉnh. Đáng chú ý, Thanh tra tỉnh đã chuyển thông tin 1 vụ việc sang Công an tỉnh để xem xét, xử lý. Quý IV/2026, hoạt động thanh tra trong các lĩnh vực này tiếp tục được triển khai tại một số doanh nghiệp.

Một kết quả đáng chú ý khác nằm ở lĩnh vực đào tạo nghề cho lao động nông thôn. Trong giai đoạn 2016-2026, thanh tra của 12 huyện, thành phố trước đây đã thực hiện 12 cuộc thanh tra.

Các cuộc thanh tra đã phát hiện tổng sai phạm về kinh tế hơn 8,17 tỷ đồng. Trong đó, kiến nghị thu hồi ngân sách Nhà nước gần 5,96 tỷ đồng, xử lý khác về kinh tế hơn 2,21 tỷ đồng. Có 30 tập thể bị xử lý hành chính; 5 cá nhân bị khiển trách, 1 cá nhân bị cảnh cáo và 131 cá nhân được yêu cầu kiểm điểm, rút kinh nghiệm. Đặc biệt, Cơ quan Cảnh sát điều tra đã khởi tố vụ án và khởi tố 8 bị can liên quan đến sai phạm trong công tác đào tạo nghề cho lao động nông thôn.

Theo Phó Chánh Thanh tra tỉnh Sơn La Lê Huy Long, việc đưa các mục tiêu hội nhập vào chương trình thanh tra không chỉ nhằm phát hiện sai phạm mà quan trọng hơn là kịp thời chấn chỉnh việc thực hiện chính sách pháp luật, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động, người sử dụng lao động.

Ông Long cho rằng, kết quả thanh tra trong 10 năm qua cho thấy việc lựa chọn đúng trọng tâm, trọng điểm có ý nghĩa quan trọng. Những vi phạm về kinh tế, hành chính được xử lý; những vụ việc có dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự được chuyển cơ quan điều tra, qua đó góp phần bảo đảm tính nghiêm minh của pháp luật.

Hướng tới quản lý chặt từ lao động đến đào tạo nghề

Bên cạnh những kết quả đạt được, Thanh tra tỉnh Sơn La thẳng thắn chỉ ra rằng việc chấp hành pháp luật về lao động, an toàn vệ sinh lao động và đóng bảo hiểm xã hội tại một số doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh vẫn còn hạn chế.

Đây cũng là vấn đề đặt ra cho công tác thanh tra trong những năm tới.

Theo định hướng đến năm 2030, Thanh tra tỉnh sẽ chủ động xây dựng kế hoạch thanh tra có trọng tâm, trọng điểm. Trọng tâm là việc chấp hành pháp luật lao động, an toàn vệ sinh lao động, bảo hiểm xã hội tại doanh nghiệp; đồng thời tăng cường thanh tra công tác đào tạo nghề và giải quyết việc làm.

Phó Chánh Thanh tra tỉnh Lê Huy Long nhấn mạnh yêu cầu tiếp tục đổi mới, nâng cao chất lượng và hiệu quả thanh tra việc thực hiện chính sách, pháp luật về lao động, an toàn vệ sinh lao động, bảo hiểm xã hội và đào tạo nghề.

Mục tiêu không dừng ở việc phát hiện và xử lý vi phạm. Công tác thanh tra phải đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của cả người lao động và người sử dụng lao động, qua đó góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.

Một yêu cầu khác được đặt ra là nâng cao chất lượng kết luận thanh tra. Thanh tra tỉnh sẽ thực hiện nghiêm việc theo dõi, đôn đốc, kiểm tra thực hiện các kết luận, kiến nghị và quyết định xử lý sau thanh tra.

Đây được xem là khâu quan trọng để kết quả thanh tra thực sự đi vào cuộc sống, hạn chế tình trạng vi phạm kéo dài hoặc tái diễn.

Sau khi tổ chức lại bộ máy từ ngày 1/7/2025, Thanh tra tỉnh Sơn La hiện hoạt động theo mô hình thanh tra tập trung cấp tỉnh với 9 phòng nghiệp vụ. Chức năng, nhiệm vụ thanh tra của 11 thanh tra sở và 12 thanh tra cấp huyện trước đây được chuyển về Thanh tra tỉnh.

Việc kiện toàn tổ chức từng bước ổn định, bảo đảm thực hiện nhiệm vụ theo Luật Thanh tra năm 2025. Tuy nhiên, khối lượng công việc lớn, phạm vi nhiệm vụ rộng trong giai đoạn đầu sau sắp xếp cũng tạo áp lực nhất định đối với tổ chức và nhân lực.

Trong bối cảnh đó, việc tiếp tục nâng chất lượng thanh tra lĩnh vực lao động - xã hội, tăng tính chủ động trong lựa chọn đối tượng, lĩnh vực và siết chặt theo dõi sau thanh tra sẽ là những nhiệm vụ trọng tâm của Thanh tra tỉnh Sơn La đến năm 2030.