Sau sắp xếp, Thanh tra tỉnh Lai Châu tập trung ổn định tổ chức, phân công rõ người, rõ việc, bảo đảm công việc không bị gián đoạn. Ảnh: Bùi Bình

Bộ máy gọn hơn, công việc không chững lại

Sắp xếp tổ chức bộ máy đặt ra yêu cầu tinh gọn đầu mối nhưng không làm gián đoạn nhiệm vụ, nhất là những lĩnh vực gắn trực tiếp với quyền, lợi ích của người dân.

Thanh tra tỉnh Lai Châu được tổ chức lại thành 7 đơn vị chuyên môn, gồm Văn phòng; 4 phòng phụ trách địa bàn; Phòng Phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực và Phòng Giám sát, kiểm tra và xử lý sau thanh tra.

Việc sắp xếp hoàn thành từ ngày 1/6/2025. Số vị trí việc làm được giao giảm từ 88 xuống 83 biên chế, cùng 3 lao động hợp đồng; thực tế hiện có 78 công chức và 3 lao động hợp đồng.

Điều đáng chú ý là trong quá trình chuyển tiếp, công việc thanh tra vẫn được duy trì. Năm 2025, Thanh tra tỉnh thực hiện 15 cuộc thanh tra, gồm 14 cuộc theo kế hoạch và 1 cuộc đột xuất, hoàn thành 100%. Năm 2026, kế hoạch tiếp tục triển khai 20 cuộc, gồm 18 cuộc theo kế hoạch và 2 cuộc đột xuất.

Tính chung, 35 cuộc thanh tra đã được thực hiện, ban hành 27 kết luận tại 144 đơn vị. Qua thanh tra, phát hiện sai phạm kinh tế hơn 16,4 tỷ đồng; kiến nghị thu hồi về ngân sách hơn 13,85 tỷ đồng và xử lý khác hơn 2,56 tỷ đồng. Đến nay, hơn 7,98 tỷ đồng đã được thu hồi về tài khoản tạm giữ của Thanh tra tỉnh. Cơ quan thanh tra cũng kiến nghị xem xét trách nhiệm đối với 41 tập thể và 180 cá nhân.

Những con số ấy cho thấy bộ máy mới không chờ đến khi hoàn tất mọi khâu chuyển tiếp mới vận hành, mà vừa kiện toàn tổ chức vừa bảo đảm công việc được tiếp nối.

Theo Phó Chánh Thanh tra tỉnh Lai Châu Vũ Văn Quý, cùng với kiện toàn tổ chức, yêu cầu đặt ra là tiếp tục rà soát quy trình, phân định rõ trách nhiệm và kịp thời tháo gỡ những vấn đề phát sinh, để việc sắp xếp thực sự nâng cao hiệu quả hoạt động, không tạo thêm điểm nghẽn.

Công tác tiếp công dân, xử lý đơn thư cũng được duy trì. Thanh tra tỉnh đã tiếp 8 lượt với 9 người, 8 vụ việc; lãnh đạo thực hiện 1 lượt tiếp công dân với 1 người, 1 vụ việc. Tổng số 70 đơn được tiếp nhận, xử lý; 23 đơn đủ điều kiện, 47 đơn không đủ điều kiện được lưu. Cơ quan thanh tra hướng dẫn 3 vụ việc đến cơ quan có thẩm quyền, chuyển 15 vụ việc, thụ lý 2 vụ việc thuộc thẩm quyền và xác minh, báo cáo UBND tỉnh 3 vụ việc.

78 hồ sơ thuộc lĩnh vực tiếp công dân, xử lý đơn được giải quyết đúng và trước hạn, không có hồ sơ quá hạn; 100% được số hóa.

Rà lại pháp lý, không để khoảng trống sau sắp xếp

Nếu tổ chức lại bộ máy là phần dễ nhìn thấy, thì xử lý những điểm chưa đồng bộ của hệ thống pháp luật mới là bài toán phía sau.

Thực hiện Luật Tổ chức chính quyền địa phương số 72/2025/QH15, đặc biệt Điều 54 về rà soát, xử lý văn bản quy phạm pháp luật, Thanh tra tỉnh Lai Châu đã chủ động kiểm tra các văn bản liên quan đến chức năng, nhiệm vụ được giao.

Qua đó, Thanh tra tỉnh tham mưu HĐND tỉnh ban hành Nghị quyết số 18 ngày 3/6/2026; UBND tỉnh ban hành Quyết định số 18 ngày 13/3/2026 để xử lý, bãi bỏ những quy định không còn phù hợp sau sắp xếp.

Một số nội dung khác tiếp tục được rà soát, trong đó có quy định về chế độ chi cho công tác tiếp công dân, xử lý đơn, dự kiến được xem xét tại kỳ họp thứ 6 HĐND tỉnh khóa XVI, nhiệm kỳ 2026-2031.

Sau sắp xếp, vấn đề không chỉ là chuyển người, chuyển việc mà còn phải chuyển tiếp đầy đủ trách nhiệm pháp lý, hồ sơ và quy trình xử lý.

Trong công tác phòng, chống tham nhũng và kiểm soát tài sản, thu nhập, năm 2025, Thanh tra tỉnh kiểm soát việc kê khai của 1.352 người tại 42 cơ quan, tổ chức, đơn vị; 100% bản kê khai được công khai. Qua xác minh 14/77 người thuộc diện kiểm tra, tất cả trường hợp đều đã được kết luận.

Năm 2026, kế hoạch xác minh được xây dựng đối với 33 người tại 13 cơ quan, đơn vị; đến thời điểm báo cáo, đã hoàn thành xác minh 32 trường hợp. Kết quả đánh giá công tác phòng, chống tham nhũng của tỉnh năm 2025 đạt 71,77/100 điểm, chưa tính chỉ số cải cách hành chính.

Sau kiện toàn, chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Thanh tra tỉnh được xác định rõ; chế độ báo cáo về thanh tra, tiếp công dân, khiếu nại, tố cáo, phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực cũng được phân công, duy trì theo yêu cầu mới.

Dù vậy, quá trình chuyển đổi vẫn còn những điểm cần tháo gỡ. Luật Thanh tra năm 2025 và các văn bản hướng dẫn được triển khai cùng thời điểm với việc tổ chức lại cơ quan thanh tra và vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Một số quy định mới còn ở mức nguyên tắc, văn bản chuyên ngành chưa hoàn toàn đồng bộ; việc chuyển tiếp hồ sơ, kết luận thanh tra, trách nhiệm của cơ quan cũ và mới, kết nối dữ liệu cũng cần tiếp tục hoàn thiện.

Sau sắp xếp, thước đo của một bộ máy không nằm ở việc có bao nhiêu phòng hay bao nhiêu biên chế, mà ở chỗ công việc có tiếp tục được giải quyết đúng lúc, đúng trách nhiệm.

Ở Thanh tra Lai Châu, những cuộc thanh tra vẫn được triển khai, kết luận vẫn được theo dõi, người dân vẫn có nơi gửi đơn, tiền sai phạm vẫn được thu hồi và trách nhiệm vẫn được đặt ra đối với tập thể, cá nhân liên quan.

Bộ máy có thể thay đổi, đầu mối có thể được sắp xếp lại, nhưng điều người dân cần nhìn thấy là công việc không bị bỏ lại phía sau. Đó cũng là cách rõ nhất để chứng minh rằng sau sắp xếp, không có khoảng trống trong thực thi công vụ.