(Thanh tra) - Đề tài khoa học “Công tác đào tạo, bồi dưỡng và nghiên cứu khoa học của Thanh tra Chính phủ đáp ứng yêu cầu của công tác thanh tra trong tình hình mới”, do bà Phạm Thị Thu Quế, Trường Cán bộ Thanh tra làm chủ nhiệm, nhấn mạnh yêu cầu cấp thiết trong việc nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đáp ứng nhiệm vụ thanh tra trong tình hình mới.
Ngày 24/3, tại hội thảo hoàn thiện đề cương nghiên cứu đề tài, bà Phạm Thị Thu Quế cho biết, công tác đào tạo, bồi dưỡng và nghiên cứu khoa học của Thanh tra Chính phủ giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong việc xây dựng đội ngũ công chức ngành Thanh tra có đủ năng lực, phẩm chất và bản lĩnh để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ.
“Đào tạo, bồi dưỡng không chỉ giúp nâng cao kiến thức, kỹ năng nghiệp vụ mà còn góp phần bồi đắp đạo đức công vụ, từ đó nâng cao chất lượng các cuộc thanh tra và uy tín của ngành.
Trong khi đó, nghiên cứu khoa học cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn cho việc hoàn thiện thể chế, phục vụ hiệu quả công tác quản lý Nhà nước về thanh tra”, bà Quế nhấn mạnh.
Bà Quế chia sẻ thêm, hai lĩnh vực này có mối quan hệ chặt chẽ, bổ trợ lẫn nhau. Nhu cầu thực tiễn từ công tác đào tạo, bồi dưỡng đặt ra bài toán cho nghiên cứu khoa học, trong khi kết quả nghiên cứu lại cung cấp dữ liệu, phương pháp và định hướng mới cho hoạt động đào tạo, bồi dưỡng. Sự gắn kết này nếu được phát huy hiệu quả sẽ tạo ra chu trình phát triển bền vững cho toàn ngành Thanh tra.
Trong bối cảnh hiện nay, công tác thanh tra đang đứng trước những yêu cầu ngày càng cao. Nghị quyết số 27 đã nhấn mạnh vai trò của cơ quan thanh tra như một thiết chế quan trọng trong kiểm soát quyền lực Nhà nước. Điều này đòi hỏi hoạt động thanh tra phải không ngừng nâng cao chất lượng, hiệu lực và hiệu quả.
Bên cạnh đó, việc kiện toàn tổ chức bộ máy theo Nghị định 109/2025/NĐ-CP với cơ cấu gồm 22 đơn vị trực thuộc Thanh tra Chính phủ đã đặt ra yêu cầu mới về chuyên môn hóa và tính chuyên sâu của đội ngũ cán bộ.
Mặt khác, các lĩnh vực thanh tra ngày càng đa dạng, từ tài chính, ngân hàng, xây dựng, môi trường đến y tế, giáo dục, đòi hỏi cán bộ thanh tra phải có kiến thức liên ngành và khả năng thích ứng cao.
Đặc biệt, Luật Thanh tra năm 2025 đã bổ sung các hình thức thanh tra mới như thanh tra từ xa trên cơ sở dữ liệu điện tử, thanh tra kết hợp trực tiếp và trực tuyến. Điều này yêu cầu đội ngũ thanh tra viên không chỉ nắm vững pháp luật mà còn phải thành thạo công nghệ, có kỹ năng phân tích dữ liệu và nhận diện rủi ro.
Bên cạnh đó, khối lượng và tính chất công việc của ngành Thanh tra cũng ngày càng phức tạp. Nhiều vụ việc do Chính phủ giao có quy mô lớn, liên quan đến nhiều lĩnh vực, đòi hỏi cán bộ thanh tra phải có năng lực tổng hợp, tư duy phân tích sâu và khả năng xử lý tình huống linh hoạt. Đây là áp lực lớn đối với công tác đào tạo và bồi dưỡng hiện nay.
Cùng với đó, trong bối cảnh chuyển đổi số quốc gia theo định hướng của Nghị quyết 57, hoạt động thanh tra cũng phải chuyển mình mạnh mẽ. Việc số hóa quy trình, ứng dụng công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo và dữ liệu lớn không còn là xu hướng mà đã trở thành yêu cầu bắt buộc. Điều này kéo theo yêu cầu đổi mới nội dung và phương thức đào tạo, bồi dưỡng cũng như định hướng nghiên cứu khoa học.
Tuy nhiên, thực tiễn cho thấy công tác đào tạo, bồi dưỡng và nghiên cứu khoa học của Thanh tra Chính phủ vẫn còn một số hạn chế.
Nội dung chương trình đào tạo chưa theo kịp yêu cầu thực tiễn, thiếu các kỹ năng mới như phân tích dữ liệu, quản lý rủi ro, thanh tra số. Hình thức đào tạo còn nặng về lý thuyết, thiếu tính thực hành và ứng dụng.
Phương pháp giảng dạy chưa thực sự đổi mới, chủ yếu theo lối truyền thống, chưa phát huy tính chủ động của người học. Tài liệu đào tạo chưa thực sự trở thành công cụ hỗ trợ hiệu quả trong công việc thực tế. Điều này dẫn đến tình trạng sau đào tạo, nhiều cán bộ vẫn gặp khó khăn khi xử lý các tình huống phát sinh.
Đối với công tác nghiên cứu khoa học, việc xác định định hướng nghiên cứu còn thiếu tính dài hạn, chưa gắn kết chặt chẽ với nhu cầu thực tiễn.
Một số đề tài còn mang tính lý luận chung, chưa có khả năng ứng dụng cao. Cơ chế tổ chức và quản lý nghiên cứu khoa học còn bất cập, chưa khuyến khích được sự tham gia rộng rãi của đội ngũ cán bộ trong ngành.
Trước thực trạng đó, đề tài do bà Phạm Thị Thu Quế chủ trì hướng tới mục tiêu đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm nâng cao chất lượng công tác đào tạo, bồi dưỡng và nghiên cứu khoa học. Trong đó, nhấn mạnh việc đổi mới nội dung chương trình theo hướng hiện đại, thiết thực, gắn với yêu cầu công việc.
Đồng thời, cần đa dạng hóa phương pháp đào tạo, tăng cường các hình thức học tập tương tác, tình huống, mô phỏng thực tế. Việc xây dựng tài liệu đào tạo cần hướng đến tính ứng dụng cao, trở thành “cẩm nang” cho cán bộ thanh tra trong quá trình thực thi nhiệm vụ.
Đối với nghiên cứu khoa học, cần xác định rõ các định hướng ưu tiên, tập trung vào những vấn đề cấp thiết của ngành. Cơ chế quản lý nghiên cứu cần được đổi mới theo hướng linh hoạt, minh bạch, tạo điều kiện thuận lợi cho cán bộ tham gia nghiên cứu, đồng thời bảo đảm chất lượng và tiến độ.
Tại hội thảo, các đại biểu đánh giá cao tính cấp thiết của đề tài và cơ bản thống nhất với nội dung, cách tiếp cận của đề tài.
Đồng thời đề nghị chủ nhiệm bổ sung sự gắn kết chặt chẽ hơn nữa giữa đào tạo, bồi dưỡng và nghiên cứu khoa học với thực tiễn hoạt động thanh tra; tăng cường ứng dụng công nghệ số, mở rộng hợp tác quốc tế và xây dựng đội ngũ giảng viên, nhà nghiên cứu có trình độ cao.
Có thể khẳng định, trong bối cảnh mới với nhiều thách thức và yêu cầu ngày càng cao, việc đổi mới công tác đào tạo, bồi dưỡng và nghiên cứu khoa học không chỉ là nhiệm vụ cấp thiết mà còn là yếu tố quyết định để ngành Thanh tra nâng cao hiệu quả hoạt động, đáp ứng kỳ vọng của Đảng, Nhà nước và xã hội.
