Đại biểu dự hội nghị tổng kết công tác thanh tra và phát động phong trào thi đua yêu nước năm 2026 tại Thanh tra Hưng Yên. Ảnh: Bùi Bình

Chuyển đổi số – yêu cầu tất yếu từ thực tiễn công tác

Theo ông Phạm Việt Cường, hoạt động thanh tra, tiếp công dân, giải quyết KN,TC có tính chất đặc thù, khối lượng hồ sơ lớn, thời gian xử lý kéo dài, liên quan đến nhiều cơ quan, nhiều cấp, nhiều lĩnh vực. Trong khi đó, yêu cầu về tính chính xác, kịp thời, khách quan và đúng pháp luật ngày càng cao.

Trao đổi với phóng viên, ông Phạm Việt Cường cho rằng nếu vẫn duy trì phương thức quản lý truyền thống, chủ yếu dựa vào hồ sơ giấy và xử lý thủ công, không chỉ tạo áp lực cho đội ngũ cán bộ, công chức mà còn khó đáp ứng yêu cầu nâng cao chất lượng tham mưu, phục vụ sự chỉ đạo, điều hành của lãnh đạo các cấp. Vì vậy, chuyển đổi số đối với ngành Thanh tra không còn là lựa chọn, mà là yêu cầu tất yếu.

Cũng theo ông Phạm Việt Cường, một trong những vướng mắc lớn hiện nay là công tác quản lý dữ liệu thanh tra, KN,TC còn phân tán, lưu trữ dưới nhiều hình thức khác nhau (từ hồ sơ giấy đến các tệp văn bản điện tử rời rạc), thiếu sự liên thông và thống nhất (lưu trữ theo đơn vị hoặc cá nhân được giao xử lý vụ việc). Dẫn đến việc tra cứu lịch sử các vụ việc kéo dài nhiều năm, hay rà soát tình trạng đơn thư trùng lặp gặp rất nhiều khó khăn, vẫn chủ yếu dựa vào kinh nghiệm cá nhân của cán bộ xử lý.

Bên cạnh đó, công tác tổng hợp, thống kê, báo cáo định kỳ còn nặng về nhập liệu cơ học trên máy tính, chưa có chuẩn hóa tiêu thức, liên kết logic hệ thống, dẫn đến mất nhiều thời gian, qua nhiều khâu tổng hợp, tiềm ẩn nguy cơ sai sót, ảnh hưởng đến tiến độ tham mưu, chỉ đạo, điều hành. Trong bối cảnh tổ chức bộ máy ngành Thanh tra được sắp xếp theo hướng tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả, yêu cầu đặt ra là phải làm việc nhanh hơn, chính xác hơn với nguồn lực không tăng.

Từ thực tiễn đó, ông Phạm Việt Cường cho biết, Phòng Thanh tra, giải quyết KN,TC lĩnh vực xây dựng, khoa học, công nghệ đã chủ động nghiên cứu, từng bước triển khai các giải pháp ứng dụng công nghệ số vào công tác chuyên môn.

“Chuyển đổi số trong ngành Thanh tra không nên bắt đầu từ việc đầu tư công nghệ một cách dàn trải, mà trước hết phải bắt đầu từ tư duy quản trị dữ liệu”, ông Cường chia sẻ. Trên cơ sở đó, đơn vị tập trung chuẩn hóa dữ liệu ngay từ khâu đầu vào (thiết lập hệ thống công thức chuẩn hóa các tiêu thức yêu cầu báo cáo, đồng thời cảnh báo logic khi dữ liệu nhập không phù hợp); trực tiếp hướng dẫn các sở, ngành, UBND cấp xã thuộc địa bàn Phòng được phân công phụ trách thực hiện nhập liệu thống nhất, có kiểm soát logic, hạn chế tình trạng nhập tự do, thiếu đồng bộ; qua đó phát huy tối ưu hiệu quả, giảm đầu mối trung gian xử lý, giảm thời gian thực hiện và đặc biệt dữ liệu được chuẩn hóa, phản ánh chính xác hiện trạng. Từ hiệu quả mô hình, đã triển khai nhân rộng đến các phòng nghiệp vụ của Thanh tra tỉnh sử dụng và hướng dẫn các sở, ngành, địa phương theo địa bàn phụ trách thực hiện.

Theo ông Cường, việc chuẩn hóa dữ liệu giúp hình thành hệ thống thông tin đầy đủ, chính xác, tạo nền tảng quan trọng để khai thác, phân tích và phục vụ hiệu quả công tác quản lý, điều hành.

Ông Phạm Việt Cường, Trưởng phòng Thanh tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo lĩnh vực xây dựng, khoa học, công nghệ (Thanh tra tỉnh Hưng Yên) làm việc tại cơ quan. Ảnh: Bùi Bình

Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, đổi mới sáng tạo

Theo trao đổi với ông Phạm Việt Cường, năm 2025, cán bộ, thanh tra viên trong Phòng đã tích cực đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, đổi mới, sáng tạo, phát huy kinh nghiệm thực tiễn để triển khai hiệu quả các nhiệm vụ được giao. Nổi bật là sáng kiến xây dựng “Sổ tiếp công dân điện tử”, góp phần chuẩn hóa dữ liệu và tự động hóa công tác thống kê, báo cáo theo thời gian thực.

Đặc biệt, việc Thanh tra tỉnh Hưng Yên được UBND tỉnh phê duyệt nhiệm vụ khoa học và công nghệ cấp tỉnh về ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong hoạt động thống kê, báo cáo công tác thanh tra; tiếp công dân, giải quyết KN,TC, phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực được xem là bước tiến quan trọng trong lộ trình chuyển đổi số của ngành.

Trong năm 2026, Phòng sẽ tiếp tục phát huy vai trò chủ đạo cùng các phòng nghiệp vụ tham mưu lãnh đạo Thanh tra tỉnh hoàn thành nhiệm vụ khoa học đã được UBND tỉnh phê duyệt.

Ông Cường cho rằng, việc đưa AI vào hoạt động thanh tra không chỉ giúp giảm tải công việc thủ công, mà còn nâng cao chất lượng tổng hợp, phân tích dữ liệu, phục vụ tốt hơn công tác chỉ đạo, điều hành trong bối cảnh thực hiện chính quyền địa phương hai cấp.

Trao đổi về định hướng thời gian tới, ông Phạm Việt Cường nhấn mạnh cần tiếp tục hoàn thiện quy trình nội bộ, xác định rõ trách nhiệm từng khâu để làm căn cứ đánh giá cán bộ, công chức; chú trọng nâng cao chất lượng nguồn nhân lực số; gắn ứng dụng công nghệ với bảo đảm an toàn, an ninh thông tin; đồng thời thường xuyên tổng kết, cập nhật kinh nghiệm, cách làm hay sau mỗi cuộc thanh tra, kiểm tra.

Chuyển đổi số trong ngành Thanh tra là quá trình lâu dài, đòi hỏi sự quyết tâm của người đứng đầu, sự đồng thuận của tập thể và cách làm bài bản, phù hợp với điều kiện thực tiễn.

Từ thực tiễn tại Thanh tra tỉnh Hưng Yên cho thấy, khi chuyển đổi số được triển khai đúng hướng, gắn với yêu cầu công việc cụ thể, hiệu quả công tác thanh tra sẽ từng bước được nâng cao, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.