Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính, Trưởng Ban Chỉ đạo Quốc gia triển khai Nghị quyết số 79-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế Nhà nước chủ trì Phiên họp thứ nhất của Ban Chỉ đạo. Ảnh: VGP/Nhật Bắc

Đột phá từ cơ chế bảo vệ cán bộ

Trong bối cảnh nền kinh tế đối mặt với nhiều biến động, tâm lý e ngại, "giữ an toàn" trong một bộ phận cán bộ quản lý tài sản Nhà nước đã trở thành lực cản lớn cho sự phát triển. Nhận diện rõ nút thắt này, Bộ Chính trị đã đưa vào Nghị quyết 79-NQ/TW những chỉ đạo mang tính "cởi trói" về mặt tư duy và pháp lý.

Cụ thể, Nghị quyết yêu cầu xây dựng một cơ chế đủ mạnh để bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung trong các trường hợp không có yếu tố tham nhũng, vụ lợi. Đây được xem là một "lá chắn" thực thụ, giúp cán bộ quản lý tự tin hơn khi đưa ra các quyết định đổi mới, sáng tạo.

Điểm mới đặc biệt trong Nghị quyết là việc thiết lập quy trình xem xét độc lập, toàn diện và minh bạch. Quy trình này có nhiệm vụ phân tích kỹ lưỡng bản chất vụ việc để phân định rạch ròi: Đâu là sai sót khách quan trong quá trình tìm tòi, thử nghiệm cái mới và đâu là hành vi cố tình vi phạm pháp luật để trục lợi. Việc xử lý đúng người, đúng tội dựa trên sự thấu cảm về bối cảnh thực hiện nhiệm vụ sẽ ngăn chặn tình trạng "hình sự hóa" các quan hệ kinh tế dân sự vốn gây ra nhiều hệ lụy thời gian qua.

Chủ tịch HĐTV Petrovietnam Lê Ngọc Sơn phân tích, Nghị quyết 79 đã đặt ra yêu cầu xây dựng cơ chế đủ mạnh để cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung trong trường hợp không có yếu tố tham nhũng, vụ lợi; đồng thời thiết lập quy trình xem xét độc lập, toàn diện, minh bạch nhằm đánh giá đúng bản chất sai sót khách quan hay vi phạm pháp luật, xử lý đúng người, đúng trách nhiệm.

Chấm dứt thanh tra chồng chéo

Một thực trạng gây nhức nhối cho nhiều doanh nghiệp Nhà nước (DNNN) và đơn vị sự nghiệp công lập là sự chồng chéo, trùng lặp của các đoàn thanh tra, kiểm tra, kiểm toán. Tình trạng này không chỉ gây lãng phí thời gian, công sức mà còn làm tê liệt các hoạt động sản xuất, kinh doanh bình thường của doanh nghiệp.

Nghị quyết 79 đưa ra thông điệp quyết liệt: Chấm dứt tình trạng thanh tra, kiểm tra, kiểm toán chồng chéo, trùng lặp, kéo dài và không cần thiết. Đây là một mệnh lệnh chính trị nhằm giải phóng DNNN khỏi những áp lực hành chính không đáng có.

Để hiện thực hóa điều này, Nghị quyết đề ra các giải pháp công nghệ hiện đại như đẩy mạnh việc kiểm tra trên nền tảng số, đảm bảo thống nhất với kế hoạch chuyển đổi số quốc gia. Chuyển mạnh từ “tiền kiểm” sang “hậu kiểm” dựa trên nguyên tắc quản lý rủi ro. Các trường hợp lạm dụng thanh tra để gây khó khăn, sách nhiễu tổ chức, đơn vị sẽ bị xử lý nghiêm khắc và kịp thời.

Nghị quyết 79 không chỉ nói về việc "giảm" thanh tra mà còn nói về việc nâng cao "chất lượng" giám sát. Chìa khóa chính là việc hoàn thiện và liên thông cơ sở dữ liệu quốc gia.

Dữ liệu về các nguồn lực của kinh tế Nhà nước phải được chuẩn hóa, cập nhật thường xuyên và tích hợp để các cơ quan quản lý có thể theo dõi "theo thời gian thực". Việc khai thác dữ liệu này sẽ làm căn cứ khoa học cho hoạch định chính sách và phân bổ nguồn lực, thay vì dựa vào các báo cáo thủ công dễ bị sai lệch.

Ông Lê Trung Hiếu, Phó Giám đốc Sở Tài chính thành phố Hà Nội nhận định, việc giảm chồng chéo trong thanh tra, kiểm tra, gắn giám sát với trách nhiệm giải trình rõ ràng, sẽ tạo điều kiện để cán bộ mạnh dạn đổi mới, sáng tạo, nhưng vẫn trong khuôn khổ kỷ luật, kỷ cương.

Một kỷ nguyên quản trị mới

Dù thiết lập "lá chắn" bảo vệ, Nghị quyết 79 vẫn đi đôi với kỷ cương, kỷ luật. Nghị quyết yêu cầu phân định rõ chức năng, nhiệm vụ và đề cao trách nhiệm giải trình của từng cơ quan, tổ chức. Đặc biệt, ý thức trách nhiệm của người đứng đầu trong việc quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước là yếu tố quyết định.

Mục tiêu cốt lõi của việc bảo vệ cán bộ và cải cách thanh tra là để kinh tế Nhà nước thực hiện tốt chức năng dẫn dắt. DNNN phải là lực lượng tiên phong trong việc xác lập mô hình tăng trưởng mới, lấy đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực chính.

Nghị quyết 79-NQ/TW là một văn kiện lịch sử không chỉ vì những mục tiêu con số tham vọng mà còn vì tinh thần nhân văn và khoa học trong quản lý con người. Việc thiết lập "lá chắn" bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm và quyết tâm giảm tình trạng thanh tra chồng chéo là minh chứng cho sự cầu thị, lắng nghe thực tiễn của Đảng và Nhà nước.

Khi niềm tin của đội ngũ cán bộ được củng cố và những rào cản hành chính được dỡ bỏ, kinh tế Nhà nước sẽ thực sự trở thành nền tảng vững chắc, bảo đảm tự chủ chiến lược và sức cạnh tranh toàn diện của nền kinh tế Việt Nam trên trường quốc tế.