(Thanh tra) - Ngày 3/4, Bộ Tư pháp tổ chức hội nghị tham vấn chính sách dự án Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi) nhằm hoàn thiện thể chế, tăng cường công khai, minh bạch, ngăn chặn tiêu cực trong hoạt động đấu giá tài sản.
Thứ trưởng Bộ Tư pháp Phan Chí Hiếu và Phó Cục trưởng Cục Bổ trợ tư pháp Lê Văn Tuấn đồng chủ trì hội nghị.
Phát biểu tại hội nghị, Thứ trưởng Phan Chí Hiếu đề nghị các đại biểu tập trung trao đổi, thảo luận về trình tự, thủ tục đấu giá, nhất là việc đấu giá một số tài sản đặc thù, ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số và việc tiêu cực, trục lợi trong đấu giá.
Mặt khác, cho ý kiến thêm về trách nhiệm của cơ quan Nhà nước về tài sản đấu giá để đảm bảo khách quan, công khai, minh bạch, nhất là đấu giá tài sản công.
Theo ông Lê Văn Tuấn, Phó Cục trưởng Cục Bổ trợ tư pháp, Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi) tập trung vào 3 nhóm chính sách lớn, cụ thể:
Chính sách 1: Hoàn thiện các quy định về tiêu chuẩn, điều kiện của đấu giá viên; tổ chức, hoạt động, quyền và trách nhiệm của tổ chức hành nghề đấu giá tài sản.
Trong đó, có việc quy định điều kiện của đấu giá viên làm Trưởng chi nhánh doanh nghiệp đấu giá tài sản; mở rộng quyền của tổ chức hành nghề đấu giá tài sản trong việc đấu giá tài sản thuộc sở hữu của tổ chức, cá nhân; chuẩn hoá các quy định về thủ tục hành chính liên quan đến cấp, cấp lại, thu hồi Chứng chỉ hành nghề đấu giá viên, đăng ký hoạt động của doanh nghiệp đấu giá tài sản.
Chính sách 2: Hoàn thiện trình tự, thủ tục đấu giá tài sản mà pháp luật quy định phải đấu giá; có cơ chế khuyến khích, tạo điều kiện thuận lợi cho việc đấu giá tài sản thuộc sở hữu của tổ chức cá nhân; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong việc thực hiện trình tự, thủ tục đấu giá tài sản.
Theo đó, quy định đầy đủ, rõ ràng, chặt chẽ cách thức, trình tự, thủ tục niêm yết, thông báo công khai việc đấu giá tài sản, đăng ký tham gia đấu giá... theo hướng thực chất, minh bạch; xác định tiền đặt trước phù hợp với các loại tài sản, góp phần khắc phục tình trạng trả giá cao rồi bỏ cọc, nhằm mục đích cố tình phá cuộc đấu giá hoặc “thổi giá”; sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện trình tự thực hiện cụ thể đối với 4 hình thức đấu giá nhằm ngăn chặn, xử lý các hành vi tiêu cực.
Chính sách 3: Phân định và nâng cao trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan trong hoạt động đấu giá tài sản; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, thúc đẩy chuyển đổi số trong công tác quản lý Nhà nước về đấu giá tài sản.
Cùng với việc xác định phạm vi, chức năng, nhiệm vụ của các bộ, ngành, cơ quan, tổ chức, cá nhân trong hoạt động đấu giá tài sản, chính sách 3 còn nhằm ngăn chặn, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm trong hoạt động đấu giá tài sản.
Hội nghị đã nhận được nhiều ý kiến của các đại biểu tập trung vào các vấn đề, như: Đối tượng tham gia đấu giá tài sản; hình thức đấu giá tài sản trực tuyến; niêm yết thông tin đấu giá tài sản… nhằm hoàn thiện thể chế, công khai minh bạch và ngăn chặn, xử lý hành vi tiêu cực trong lĩnh vực này.
Theo ông Trần Thanh Cường, Giám đốc Trung tâm Dịch vụ đấu giá tài sản thành phố Hải Phòng, dự thảo Luật chưa quy định rõ ràng người có tài sản thực hiện quyền giám sát như thế nào trong đấu giá vì trên thực tế, người có tài sản đấu giá đôi khi vượt thẩm quyền của mình.
Về chủ thể tham gia đấu giá, ông Cường cho rằng nên bỏ trường hợp “không được tham gia đấu giá” và nên tập trung vào 2 trường hợp: Cấm tham gia đấu giá; không đủ điều kiện tham gia đấu giá.
Ông Trần Mai Long, Công ty TNHH MTV Quản lý tài sản của các tổ chức tín dụng Việt Nam (VAMC) băn khoăn về quy định thông báo và niêm yết thông tin. Theo ông, việc niêm yết thông tin tại phường, xã không còn phù hợp, mang tính hình thức vì địa bàn xã, phường hiện nay rất rộng. Hơn nữa, người dân ít đến trực tiếp mà thực hiện các thủ tục hành chính trên Cổng dịch vụ công. Vì vậy, ông đề nghị nên cân nhắc việc công khai, niêm yết ở địa phương, trừ đấu giá quyền sử dụng đất nhỏ lẻ ở địa phương.
Đồng ý với mô hình đấu giá trực tuyến, song ông Long cho rằng cần làm rõ việc xây dựng, bảo đảm nền tảng đấu giá trực tuyến (vận hành, kết nối, các bước thực hiện, trả thù lao, các biện pháp bảo đảm an ninh…). Mặt khác, nên có lộ trình đối việc đấu giá trực tuyến và quy định rõ trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, cá nhân.
Về tên gọi của hệ thống đấu giá trực tuyến, ông Long, đại diện C06, Bộ Công an đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo chỉnh sửa, thống nhất về tên gọi đối với hệ thống Bộ Công an được giao triển khai là “Hệ thống quản lý đấu giá tài sản”.
Đối với chính sách 2, đại diện Bộ Công an đề nghị quy định thực hiện đấu giá trực tuyến thông qua Hệ thống quản lý đấu giá tài sản do Bộ Công an xây dựng. Trong đó, Bộ Công an sẽ ban hành tiêu chuẩn để kết nối đến trang thông tin đấu giá của các tổ chức đấu giá, tránh tình trạng không đảm bảo an ninh, an toàn trong quá trình thực hiện đấu giá trực tuyến.
Đồng thời, Bộ Công an cũng đề nghị quy định những tài sản bắt buộc phải thực hiện đấu giá trực tuyến, gồm: (1) Tài sản công tại các đơn vị, tổ chức, đơn vị được giao quản lý tài sản thuộc sở hữu toàn dân; các tài sản dự án của Nhà nước theo quy định của pháp luật về quản lý tài sản công, trừ những tài sản đặc thù tại lực lượng vũ trang; (2) quyền sử dụng đất.
Về việc quy định hạn chế, cấm người tham gia đấu giá tài sản (như người làm giả giấy tờ), ông Long thông tin, Bộ Công an đã tham mưu đưa vào các nghị định của Chính phủ liên quan đến việc bắt buộc những người tham gia phải thực hiện định danh với dữ liệu của Bộ Công an.
Ông Long nhấn mạnh, hiện nay, Bộ Công an quản lý toàn bộ dữ liệu dân cư. Do đó, tất cả những người tham gia đấu giá tài sản đều có thể xác định được quan hệ nhân thân, có thuộc trường hợp bị cấm hay không. Bộ có thể cung cấp cho các doanh nghiệp, tổ chức hoặc cung cấp cho cơ quan Nhà nước khi có yêu cầu trong trường hợp thiếu minh bạch.
Ông cũng đề nghị tổ soạn thảo bổ sung quy định phải định danh qua thẻ căn cước công dân gắn chip thì mới được tham gia đấu giá. Còn trên môi trường điện tử thì phải tham gia bằng ứng dụng VNeID nhằm thực hiện truy vết và xử lý đối với những trường hợp đấu giá không đảm bảo quy chuẩn.
