Bộ GD&ĐT cắt giảm gần 50% thủ tục hành chính trong lĩnh vực giáo dục. Ảnh: HH

Giảm gánh nặng thủ tục hành chính

Thực hiện chỉ đạo của Trung ương, Bộ GD&ĐT đã rà soát tổng thể các thủ tục hành chính, điều kiện đầu tư kinh doanh thuộc phạm vi quản lý Nhà nước của Bộ.

Trên cơ sở rà soát, Bộ đã đề xuất phương án cắt giảm quy mô lớn. Kết quả, 40% ngành, nghề kinh doanh có điều kiện bị bãi bỏ.

Đồng thời, gần 50% thủ tục hành chính và gần 70% điều kiện kinh doanh so với năm 2024 được cắt giảm triệt để.

Đáng chú ý, Bộ GD&ĐT thực hiện phân cấp quản lý mạnh mẽ cho địa phương, cấp Bộ chỉ trực tiếp giải quyết 25% thủ tục hành chính, còn lại 75% phân cấp cho địa phương và các cơ quan có thẩm quyền (cơ sở giáo dục, tổ chức khác).

Phương án Bộ GD&ĐT đề xuất đã đáp ứng và vượt các chỉ tiêu theo yêu cầu của Trung ương.

Để triển khai, Bộ GD&ĐT đã tham mưu Chính phủ ban hành Nghị quyết số 23.

Theo Nghị quyết 23 có 7 nhóm thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh thuộc phạm vi quản lý của Bộ GD&ĐT được cắt giảm, đơn giản hóa gồm: Hoạt động của cơ sở giáo dục mầm non; giáo dục phổ thông; giáo dục đại học; giáo dục có vốn đầu tư nước ngoài, văn phòng đại diện giáo dục nước ngoài tại Việt Nam, phân hiệu của cơ sở giáo dục có vốn đầu tư nước ngoài; hoạt động của cơ sở giáo dục thường xuyên, cơ sở giáo dục khác; dịch vụ tư vấn du học; hoạt động giáo dục nghề nghiệp.

Nghị quyết 23 cũng chỉ rõ các điều, khoản, điểm tại các nghị định, nghị quyết của Chính phủ có liên quan cần sửa đổi, bổ sung hoặc bãi bỏ để tổ chức thực hiện thống nhất.

Bộ GD&ĐT khẳng định, đã rà soát và thực hiện cắt giảm các thủ tục hành chính một cách tổng thể ở tất cả các lĩnh vực do Bộ quản lý.

Trong đó, các thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh mà Bộ GD&ĐT cắt giảm tập trung nhiều vào lĩnh vực kiểm định chất lượng giáo dục, liên kết đào tạo với nước ngoài, hoạt động của các cơ sở giáo dục có vốn đầu tư nước ngoài và hoạt động tư vấn du học.

"Hiện nay, chúng tôi đang tiếp tục phối hợp với Bộ Tư pháp và các cơ quan có liên quan xây dựng Nghị quyết của Chính phủ để xử lý các nội dung vướng luật, nghị quyết của Quốc hội, bảo đảm tiến độ theo yêu cầu của Chính phủ", đại diện Bộ GD&ĐT cho biết.

Tác động tích cực, lan tỏa đối với ngành Giáo dục

Bộ GD&ĐT đánh giá, các thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh không cần thiết khi được cắt giảm, bãi bỏ đều mang lại lợi ích cho người dân, doanh nghiệp và toàn ngành Giáo dục.

Theo Bộ GD&ĐT, trong số các nhóm thủ tục hành chính được cắt giảm lần này thì các thủ tục hành chính về hoạt động của các cơ sở giáo dục có vốn đầu tư nước ngoài khi cắt giảm là rất phù hợp phương thức quản lý.

Việc coi cơ sở giáo dục có vốn đầu tư nước ngoài hoạt động tại Việt Nam vận hành như cơ sở tư thục trong nước, với ngành Giáo dục cũng là một bước tiến về tư duy quản lý.

Cụ thể, với những nội dung có cùng bản chất quản lý, cơ sở giáo dục có vốn đầu tư nước ngoài hoạt động tại Việt Nam sẽ được áp dụng thủ tục tương đồng với cơ sở giáo dục tư thục trong nước; qua đó giảm trùng lặp thủ tục, giảm chi phí tuân thủ và rút ngắn thời gian gia nhập thị trường.

Tuy nhiên, Bộ GD&ĐT cũng nhấn mạnh, các nội dung liên quan đến cơ sở giáo dục nước ngoài, phân hiệu của cơ sở giáo dục nước ngoài, chương trình giáo dục nước ngoài, cấp văn bằng nước ngoài, hợp tác quốc tế và các yêu cầu bảo đảm quốc phòng, an ninh vẫn tiếp tục được quản lý chặt chẽ theo quy định riêng.

Nhiều thủ tục mang tính hình thức cũng đã bị bãi bỏ nhằm tăng tính chủ động cho cơ sở. Điển hình như đối với trường mầm non và phổ thông, thủ tục xin phép cơ quan quản lý để hoạt động trở lại sau thời gian bị đình chỉ được bãi bỏ hoàn toàn. Khi khắc phục xong vi phạm, các trường tự tổ chức hoạt động trở lại.

Cơ sở chỉ cần công khai thông tin và gửi thông báo bằng văn bản cho UBND cấp xã trước ít nhất 5 ngày làm việc. Các trung tâm giáo dục thường xuyên, học tập cộng đồng cũng áp dụng cơ chế tự chủ thông báo này, chấm dứt khâu trung gian chờ đợi phê duyệt hành chính.

Chuyển mạnh từ "tiền kiểm" sang "hậu kiểm"

Đại diện Bộ GD&ĐT khẳng định, việc cắt giảm, phân cấp, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh lần này được thực hiện thực chất, không chạy theo thành tích, thực sự tạo thuận lợi cho tổ chức, cá nhân, tạo lập môi trường kinh doanh công bằng, lành mạnh.

Các yêu cầu cốt lõi như đội ngũ nhà giáo, cán bộ quản lý; chương trình, nội dung đào tạo; cơ sở vật chất; an toàn người học; tiêu chuẩn chất lượng giáo dục… phải được cơ sở giáo dục duy trì và bảo đảm trong suốt quá trình tổ chức, hoạt động thay vì chỉ chứng minh tại hồ sơ giấy.

Cơ quan quản lý Nhà nước về giáo dục các cấp sẽ tăng cường kiểm tra, giám sát việc duy trì các điều kiện này trong suốt quá trình hoạt động của cơ sở giáo dục.

Về phương thức quản lý, Bộ đang chuyển mạnh từ quản lý theo cấp phép, tiền kiểm sang quản lý bằng các tiêu chí, tiêu chuẩn và thực hiện hậu kiểm, công nhận chất lượng.

Đặc biệt, Bộ sẽ tăng cường kiểm tra định kỳ và đột xuất, giám sát thường xuyên; ứng dụng cơ sở dữ liệu số để theo dõi, cảnh báo sớm rủi ro và xử lý nghiêm các vi phạm nếu có.

Khi quyền lực được phân cấp, trách nhiệm giám sát của cơ quan quản lý địa phương đóng vai trò then chốt.

Điển hình ở lĩnh vực tư vấn du học, các thủ tục cấp mới, gia hạn, điều chỉnh giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh đều bị xóa bỏ. Tổ chức kinh doanh chỉ cần thông báo bằng văn bản đến Sở GD&ĐT trước khi hoạt động 5 ngày làm việc, nêu rõ danh sách và trình độ chuyên môn của nhân viên tư vấn.

Đổi lại, Sở GD&ĐT chịu trách nhiệm cập nhật dữ liệu, theo dõi, kiểm tra và xử lý vi phạm dựa trên nội dung cơ sở đã thông báo.

Qua đợt cắt giảm quy mô lớn này, ngành Giáo dục hướng tới việc tháo gỡ triệt để rào cản hành chính, đồng thời nâng cao ý thức tự tuân thủ của cơ sở, bảo đảm một nền giáo dục phát triển thực chất và bền vững.

Bài 5: Đột phá cắt giảm thủ tục hành chính: Minh bạch và trách nhiệm thực thi là yếu tố then chốt