Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Liên Hương tham quan, trải nghiệm robot lễ tân thông minh tại Bệnh viện Nội tiết Trung ương. Ảnh: Thanh Lương

Khẩn trương hoàn thiện thể chế, không để chậm tiến độ

Với quy mô cắt giảm hàng trăm thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh, đợt cải cách này được triển khai theo tinh thần “thần tốc”, dự kiến giúp tiết kiệm khoảng 23.000 tỷ đồng chi phí tuân thủ mỗi năm, một trong những mục tiêu xuyên suốt của loạt giải pháp mà Chính phủ đang thúc đẩy.

Theo đánh giá, việc triển khai đồng bộ các nghị quyết sẽ tạo dư địa lớn để giảm gánh nặng chi phí, cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh và nâng cao hiệu quả quản lý. Thông tin này được nêu tại họp báo Chính phủ thường kỳ ngày 4/5 vừa qua, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tịnh cho biết kết quả rà soát bước đầu cho thấy tiềm năng cắt giảm vẫn còn rất lớn nếu thực thi nghiêm túc.

Trong bối cảnh Chính phủ vừa ban hành đồng loạt 8 nghị quyết ngày 29/4/2026 nhằm cắt giảm, đơn giản hóa và phân cấp mạnh thủ tục hành chính trên nhiều lĩnh vực trọng điểm như công thương, khoa học và công nghệ, y tế, giáo dục, công an, nông nghiệp, văn hóa…, với quy mô cải cách lớn, phạm vi rộng.

Yêu cầu triển khai đồng bộ trên toàn quốc, Thủ tướng Chính phủ đã yêu cầu các bộ, ngành khẩn trương hoàn thiện văn bản hướng dẫn, bảo đảm tính thống nhất và sớm có hiệu lực.

Theo đó, 184 thủ tục hành chính đã được bãi bỏ, 349 thủ tục được đơn giản hóa và 134 thủ tục được phân cấp cho địa phương; đồng thời 890 điều kiện kinh doanh bị loại bỏ. Mục tiêu đặt ra là giảm trên 50% thời gian và chi phí tuân thủ so với năm 2024, qua đó tạo bước chuyển mạnh từ “quản lý” sang “phục vụ”.

Trên tinh thần đó, Thủ tướng Chính phủ nhấn mạnh việc tổ chức thực hiện phải hoàn thành đúng hạn, tránh tình trạng “nghị quyết ban hành nhưng chậm đi vào cuộc sống”, bảo đảm các cải cách nhanh chóng phát huy hiệu quả thực chất đối với người dân và doanh nghiệp.

Nhiều lĩnh vực chuyển động, kéo gần khoảng cách thực thi

Trong quá trình triển khai, một số bộ đã có kết quả cắt giảm đáng kể, đặc biệt ở những lĩnh vực có nhiều điều kiện kinh doanh.

Trong lĩnh vực y tế, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 21/2026/NQ-CP về cắt giảm, đơn giản hóa điều kiện kinh doanh, thủ tục hành chính và phân cấp thẩm quyền thực hiện thủ tục hành chính, trong đó một số thủ tục được bãi bỏ, nhiều thẩm quyền được chuyển về cấp tỉnh.

Theo lộ trình, các quy định về phân cấp thẩm quyền thực hiện thủ tục hành chính thuộc lĩnh vực y tế có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, góp phần rút ngắn quy trình xử lý và tăng tính chủ động cho địa phương.

Ngành Y tế đang đẩy mạnh chuyển đổi số, đơn giản hóa giấy tờ công dân trong nhiều thủ tục hành chính. Ảnh minh họa: Thanh Lương

Song song đó, Bộ Y tế đang đẩy mạnh chuyển đổi số, đơn giản hóa giấy tờ công dân trong nhiều thủ tục hành chính, gắn với triển khai bệnh án điện tử và sổ sức khỏe điện tử, hướng tới nâng cao chất lượng phục vụ người dân.

Chỉ tính riêng 2025, Bộ Y tế đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, đạt kết quả đáng chú ý khi cắt giảm, đơn giản hóa 104/231 thủ tục (45%) và 383/1.272 điều kiện kinh doanh, tương đương hơn 30%. Việc làm này góp phần rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục 33,4%, góp phần giảm chi phí tuân thủ cho người dân và doanh nghiệp.

Cùng với đó, việc phân cấp mạnh về địa phương và thúc đẩy chuyển đổi số đang được đẩy nhanh, thể hiện qua việc chỉ còn 74/304 thủ tục hành chính thuộc thẩm quyền giải quyết của Bộ Y tế (24,34%).

Trong triển khai số hóa, cũng trong năm 2025, cả nước đã có hơn 1.200 bệnh viện (chiếm khoảng 75%) áp dụng bệnh án điện tử và 34,3 triệu sổ sức khỏe điện tử được tích hợp trên ứng dụng VNeID, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý và chất lượng phục vụ trong toàn ngành Y tế.

Ở lĩnh vực khoa học và công nghệ, Nghị quyết số 20/2026/NQ-CP cũng tập trung vào phân cấp, đơn giản hóa thủ tục hành chính theo hướng tạo thuận lợi cho tổ chức, cá nhân, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và thương mại hóa công nghệ.

Trong lĩnh vực khoa học và công nghệ, cải cách thủ tục hành chính còn được thúc đẩy đồng thời với chuyển đổi số và phân cấp.

Hiện, cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) đã được triển khai theo hướng giao quyền cho địa phương cấp phép, rút ngắn quy trình xét duyệt.

Cùng với đó, việc tích hợp dữ liệu lên các nền tảng số như VNeID cho phép người dân tự tra cứu, xác nhận thông tin mà không cần thực hiện lại thủ tục trực tiếp, góp phần giảm chi phí và nâng cao tính minh bạch..., những thông tin này được đại diện Bộ Khoa học và Công nghê nêu ra tại cuộc họp báo thường kỳ tháng 4 ngày 29/4 vừa qua.

Bộ Khoa học và Công nghê tổ chức họp báo thường kỳ tháng 4 vào ngày 29/4 vừa qua. Ảnh: Thanh Lương

Trong bối cảnh Chính phủ triển khai đồng loạt các nghị quyết cắt giảm thủ tục hành chính, với mục tiêu tiết kiệm khoảng 23.000 tỷ đồng chi phí tuân thủ mỗi năm, việc đơn giản hóa quy trình phân bổ nguồn lực cho khoa học, công nghệ cũng được đẩy nhanh theo hướng thực chất, hiệu quả hơn.

Theo định hướng tại Nghị quyết 20, Bộ Khoa học và Công nghệ đặt mục tiêu các thủ tục hành chính trong lĩnh vực này được đánh giá, công khai, cập nhật kịp thời và gắn với chuyển đổi số trong năm 2026.

Tương tự, ở các ngành Tư pháp, Ngoại giao, Xây dựng,… hiện cũng đang được triển khai đồng bộ trong khuôn khổ các nghị quyết, nhằm bảo đảm cải cách nhất quán, hạn chế chồng chéo giữa các ngành.

Tăng giám sát, bảo đảm cải cách đi vào thực chất

Ở cấp địa phương, nhiều tỉnh, thành, trong đó có tỉnh Tuyên Quang đã chủ động rà soát, đánh giá việc thực hiện các chỉ tiêu cắt giảm, gắn với yêu cầu cải cách thủ tục hành chính và đẩy mạnh ứng dụng dịch vụ công trực tuyến.

Tuy nhiên, thực tế cho thấy vẫn còn một số bộ, ngành chưa đạt mục tiêu giảm 50% thời gian hoặc chi phí tuân thủ cho thấy khoảng cách giữa chính sách và thực thi vẫn còn hiện hữu cần tiếp tục được thu hẹp.

Theo luật sư Bùi Kim Liên, Công ty Luật Sinh Hùng, Đoàn Luật sư Thành phố Hà Nội, cải cách thủ tục hành chính không chỉ dừng ở việc “cắt giảm con số”, mà quan trọng hơn là thay đổi cách thức vận hành. Nếu kiểm soát tốt khâu thực thi, nguy cơ phát sinh thủ tục mới hoặc “biến tướng” điều kiện kinh doanh sẽ không thể xảy ra.

Cũng theo luật sư Bùi Kim Liên, Chính phủ xác định, cải cách lần này không chỉ là nhiệm vụ kỹ thuật mà còn là yêu cầu về đổi mới tư duy quản trị. Các bộ, ngành phải chuyển mạnh sang phục vụ người dân và doanh nghiệp, lấy hiệu quả thực tế làm thước đo.

Luật sư Bùi Kim Liên, Công ty Luật Sinh Hùng, Đoàn Luật sư Thành phố Hà Nội. Ảnh: Thanh Lương

Cùng với đó, việc đẩy mạnh số hóa, thực hiện thủ tục hành chính trực tuyến, liên thông dữ liệu giữa các cơ quan được xem là giải pháp then chốt để giảm chi phí tuân thủ và hạn chế phát sinh thủ tục trung gian, luật sư Bùi Kim Liên nhấn mạnh.

Luật sư Bùi Kim Liên cho rằng, thời gian tới, yêu cầu đặt ra là tiếp tục rà soát, loại bỏ các điều kiện kinh doanh không cần thiết, đồng thời tăng cường kiểm tra, giám sát quá trình thực thi ở các bộ, ngành và địa phương.

Khi các nghị quyết được triển khai đồng bộ, nhất quán và có trách nhiệm, mục tiêu xây dựng một nền hành chính minh bạch, hiệu quả, phục vụ phát triển mới sẽ thực sự đạt được như kỳ vọng, luật sư Bùi Kim Liên bày tỏ.

Bài 4: Bộ Giáo dục và Đào tạo “khai tử” gần 50% thủ tục hành chính