Quan điểm khiếu kiện kéo dài do cán bộ né tránh, đùn đẩy phải làm rõ trách nhiệm được Phó Thủ tướng nhấn mạnh tại phiên họp Ủy ban Thường vụ Quốc hội khi cho ý kiến báo cáo công tác dân nguyện của Quốc hội trong tháng 8 năm 2026, chiều 21/9.

Khiếu kiện đông người chủ yếu liên quan đến đất đai

Trình bày báo cáo, Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát Lê Thị Nga cho biết, cử tri quan tâm việc UBND TP Hà Nội tổ chức lấy ý kiến người dân về điều chỉnh tổng thể quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng (đoạn từ cầu Hồng Hà đến cầu Mễ Sở), điều chỉnh cục bộ Quy hoạch phân khu đô thị khu vực hồ Gươm và phụ cận.

Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát Lê Thị Nga. Ảnh: quochoi.vn

Về tình hình khiếu nại, tố cáo, theo báo cáo, trong tháng 8, tại địa điểm tiếp công dân của Quốc hội, Trụ sở Tiếp công dân trung ương tại Hà Nội và TPHCM, các cơ quan đã tiếp 825 công dân (tăng 25%) đến trình bày về 387 vụ việc (tăng 22%); trong đó có 27 lượt đoàn khiếu kiện đông người (tăng 17%).

Thường trực Ủy ban Dân nguyện và Giám sát kiến nghị Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị Chính phủ, Thủ tướng chỉ đạo UBND TP Hà Nội bảo đảm tổng hợp đầy đủ và công khai kết quả tiếp thu, giải trình các nội dung ý kiến của người dân về quy hoạch một số dự án trọng điểm của TP trong thời gian tới.

Ủy ban Dân nguyện và Giám sát cũng đề nghị thực hiện tốt công tác rà soát, giải quyết các vụ việc đông người, phức tạp, nhất là các vụ việc đã được rà soát, kết luận, thông báo chấm dứt nhưng công dân vẫn còn khiếu kiện kéo dài tại Hà Nội.

Phát biểu sau đó, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu nhấn mạnh Chính phủ đặc biệt lưu ý những vấn đề tác động trực tiếp đến đời sống của người dân như vận hành chính quyền địa phương hai cấp; sách giáo khoa, bữa ăn học đường; bảo hiểm y tế; khiếu nại, tố cáo về đất đai, bồi thường, tái định cư...

“Quan điểm của Chính phủ và Thủ tướng là xử lý đến cùng những vấn đề thuộc thẩm quyền, làm rõ trách nhiệm đối với tổ chức, cá nhân chậm xử lý”, Phó Thủ tướng cho biết.

Theo Phó Thủ tướng, các vụ khiếu kiện đông người trong tháng 8 hầu hết là các vụ việc liên quan đến đất đai, quy hoạch, thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ tái định cư và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

Bên cạnh đó xuất hiện một số vụ việc liên quan đến chính sách người có công và chế độ việc làm đối với người lao động sau khi sắp xếp đơn vị hành chính.

Theo Phó Thủ tướng, Chính phủ đã đề nghị Thanh tra Chính phủ và Chủ tịch UBND các địa phương liên quan rà soát từng vụ việc.

“Vụ việc nào đã đúng chính sách, đúng pháp luật thì giải thích, đối thoại để người dân hiểu và chấp hành. Vụ việc nào còn thiếu sót phải khẩn trương khắc phục. Vụ việc nào kéo dài do cán bộ né tránh, đùn đẩy hoặc tổ chức thực hiện không nghiêm thì phải làm rõ trách nhiệm”, Phó Thủ tướng nêu quan điểm.

Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu. Ảnh: quochoi.vn

Đặc biệt với những dự án lớn tác động đến nhiều người dân, theo Phó Thủ tướng, phải làm tốt công tác dân vận ngay từ khi chuẩn bị dự án, công khai chính sách, tăng cường đối thoại, giải quyết kiến nghị về bồi thường, tái định cư, sinh kế và ổn định cuộc sống.

Ông cũng nêu rõ Thanh tra Chính phủ và các bộ liên quan phải tổng hợp những nguyên nhân, vướng mắc lặp đi lặp lại ở nhiều vụ việc để đề xuất sửa chính sách và pháp luật.

“Nếu cùng một kiểu khiếu nại tiếp tục phát sinh ở nhiều địa phương thì không thể chỉ giải quyết từng vụ việc riêng lẻ mà phải xử lý nguyên nhân từ cơ chế và chính sách”, theo lời lãnh đạo Chính phủ.

Chưa bao giờ xảy ra sự cố thiếu sách giáo khoa lớn như lần này

Vấn đề khác, theo bà Nga, cử tri và Nhân dân quan tâm, lo lắng về việc thiếu sách giáo khoa ở các cấp học trước và sau ngày khai giảng ở một số địa phương.

Chất lượng bữa ăn bán trú của học sinh; điều kiện dạy, học; các khoản thu đầu năm học; bảo đảm an toàn cho học sinh đến trường cũng là vấn đề cử tri lo lắng.

Cử tri và Nhân dân cũng quan tâm việc rà soát, xử lý tiền chi sai chế độ nghỉ việc, hưởng chế độ theo Nghị định 178 và Nghị định số 67 của Chính phủ; thẻ BHYT hết hạn trong khi đã thực hiện đóng tiền bảo hiểm y tế.

Nêu ý kiến, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải cho rằng việc thiếu sách giáo khoa mang tính cục bộ, tập trung vào một số đầu sách, tại một số địa phương.

Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải. Ảnh: quochoi.vn

Bà đồng thời lưu ý tình trạng lừa đảo, đẩy giá sách giáo khoa lên nhiều lần. “Lần đầu tiên và chưa bao giờ có sự cố lớn như thế này”, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường nói và đề nghị có cam kết 100% học sinh đủ sách giáo khoa.

Nhấn mạnh Chính phủ, Thủ tướng đặc biệt quan tâm vấn đề thiếu sách giáo khoa, Phó Thủ tướng cho biết hôm nay, Thủ tướng đã họp với Bộ Giáo dục và Đào tạo để chỉ đạo xử lý dứt điểm tình trạng thiếu sách giáo khoa trước ngày 25/9.

“Chính phủ và Thủ tướng đã chỉ đạo xác định sách giáo khoa như hàng hóa thiết yếu để có cơ chế quản lý, cung ứng kịp thời; kể cả việc rà soát cơ cấu giá, nâng cao chất lượng, tiếp tục giảm giá sách giáo khoa”. Phó Thủ tướng cho biết.

Thủ tướng cũng yêu cầu Bộ Giáo dục và Đào tạo nghiên cứu, xem xét điều chỉnh Chương trình giáo dục phổ thông 2018.

Đối với bữa ăn học đường và các khoản thu đầu năm, Phó Thủ tướng cho biết, ngay trước năm học mới, Thủ tướng đã ra chỉ thị yêu cầu công khai, minh bạch, kiểm soát chặt nguồn thực phẩm, đơn vị cung cấp, thực đơn, định lượng, suất ăn thực tế, các khoản thu phải đúng quy định, đúng mục đích.

Với phản ánh người dân đã đóng tiền nhưng chưa được gia hạn thẻ BHYT, Chính phủ đã giao Bộ Y tế, Bộ Tài chính, Bảo hiểm xã hội Việt Nam rà soát quy trình thu; xác nhận và cập nhật dữ liệu; xác định rõ nguyên nhân, trách nhiệm, xử lý sai phạm nếu có.

“Trước hết phải bảo đảm quyền và lợi ích chính đáng của người đã thực hiện đầy đủ việc đóng BHYT”, Phó Thủ tướng nêu quan điểm.