(Thanh tra) - Đại tướng Lương Tam Quang cho biết khi không tổ chức cơ quan điều tra của VKSND Tối cao, dự thảo Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự sửa đổi bổ sung quy định chuyển thẩm quyền của cơ quan điều tra VKSND Tối cao sang cơ quan an ninh điều tra Bộ Công an.
Chiều 17/10, Bộ trưởng Bộ Công an thừa ủy quyền của Thủ tướng trình bày Báo cáo tiếp thu, giải trình và chỉnh lý dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) và Tờ trình về dự án Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự sửa đổi.
Về dự án Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự (sửa đổi), Đại tướng Lương Tam Quang, Bộ trưởng Bộ Công an cho biết dự thảo gồm 8 chương, 52 điều (giảm 21 điều so với luật hiện hành).
Trong đó, Bộ trưởng Lương Tam Quang cho biết dự thảo luật quy định về tổ chức cơ quan điều tra và giao Bộ trưởng Bộ Công an, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng quy định tổ chức bộ máy các cơ quan điều tra của Công an nhân dân và trong Quân đội nhân dân.
Khi không tổ chức cơ quan điều tra của VKSND Tối cao, Đại tướng Lương Tam Quang cho biết dự thảo luật bổ sung quy định theo hướng chuyển thẩm quyền của cơ quan điều tra VKSND Tối cao sang cơ quan an ninh điều tra Bộ Công an; chuyển thẩm quyền của cơ quan điều tra Viện kiểm sát quân sự Trung ương sang cơ quan an ninh điều tra Bộ Quốc phòng.
Một nội dung quan trọng khác được Đại tướng Lương Tam Quang đề cập là việc sửa đổi, bổ sung các quy định về cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra và công an cấp xã.
Trong đó, dự thảo luật hoàn thiện quy định về cơ chế ủy quyền, phân công của thủ trưởng cơ quan điều tra cho phó thủ trưởng cơ quan điều tra và điều tra viên trung cấp, cao cấp là trưởng hoặc phó trưởng công an cấp xã.
Dự thảo đồng thời bổ sung nhiệm vụ, quyền hạn và trách nhiệm của điều tra viên trung cấp, điều tra viên cao cấp là trưởng hoặc phó trưởng công an cấp xã khi được thủ trưởng, phó thủ trưởng cơ quan điều tra phân công giải quyết nguồn tin về tội phạm, khởi tố, điều tra.
Nêu quan điểm của cơ quan thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu đề nghị quy định cụ thể về tổ chức bộ máy cơ quan điều tra của Công an nhân dân và tổ chức bộ máy cơ quan điều tra của Quân đội nhân dân ngay tại luật này.
Ủy ban Pháp luật và Tư pháp cũng đề nghị quy định giới hạn đối với thẩm quyền điều tra của điều tra viên trung cấp, cao cấp là trưởng công an cấp xã, phó trưởng công an cấp xã theo loại tội và theo lãnh thổ theo đúng quy định của dự thảo Bộ luật Tố tụng Hình sự.
Đồng thời, cơ quan thẩm tra đề nghị loại trừ thẩm quyền “quyết định áp dụng, thay đổi, hủy bỏ biện pháp điều tra tố tụng đặc biệt” của điều tra viên cao cấp, trung cấp là trưởng hoặc phó trưởng công an cấp xã để bảo đảm phù hợp với vị trí, vai trò của chức danh này và phù hợp với quy định của dự thảo Bộ luật Tố tụng Hình sự.
Về dự án Bộ luật Hình sự sửa đổi, Bộ trưởng Công an cho biết đến nay, nhiều nội dung quan trọng đã được tiếp thu, sửa đổi, bổ sung vào dự thảo, như các trường hợp loại trừ trách nhiệm hình sự, tạm hoãn truy cứu trách nhiệm hình sự, miễn trách nhiệm hình sự; bổ sung các tội danh mới, hành vi phạm tội mới...
Bên cạnh những vấn đề được thống nhất cao, theo Bộ trưởng Lương Tam Quang, vẫn còn ý kiến về một số vấn đề khác, ví dụ việc áp dụng hình phạt đối với pháp nhân thương mại và cá nhân thực hiện hành vi phạm tội với danh nghĩa pháp nhân thương mại; thu hẹp hình phạt tử hình; quyết định hình phạt dưới mức thấp nhất của khung hình phạt…
Tiếp thu ý kiến, cơ quan chủ trì soạn thảo đã nghiên cứu, đánh giá để chỉnh lý các nội dung liên quan đến hình phạt của pháp nhân thương mại và hình phạt của cá nhân thực hiện hành vi phạm tội với danh nghĩa pháp nhân thương mại theo hướng bỏ hình phạt đình chỉ hoạt động có thời hạn, giảm mức phạt tiền đối với pháp nhân thương mại ở một số tội danh.
Điều này nhằm tránh xử lý quá nặng và làm ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh và người lao động.
Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu cho biết Thường trực Ủy ban tán thành việc tiếp tục thu hẹp phạm vi áp dụng hình phạt tử hình.
“Tuy nhiên, việc xem xét bỏ hình phạt tử hình ở tội nào cần được cân nhắc kỹ”, ông Hiếu nói.
Theo Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp, một số ý kiến đề nghị cân nhắc việc bỏ hình phạt tử hình ở một số tội, gồm tội mua bán trái phép chất ma túy (Điều 251); Tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi (Điều 142) nhằm tránh gây tác động bất lợi tới hiệu quả răn đe, phòng ngừa, xử lý tội phạm.
Việc bỏ hình phạt tử hình ở một số tội trên cũng cần đặt trong mối tương quan về tính chất nguy hiểm của các tội phạm và tính hiệu quả trong tổng thể các biện pháp phòng, chống các tội phạm đặc biệt nguy hiểm, phù hợp với pháp luật quốc tế.
Dự thảo Bộ luật Hình sự đã bổ sung 11 tội danh mới; bổ sung 63 hành vi, tình tiết định tội, định khung hình phạt mới trong cấu thành các tội hiện hành; đồng thời bổ sung, quy định tăng nặng các mức hình phạt cả ở hình phạt tiền và hình phạt tù…
Theo cơ quan thẩm tra, việc điều chỉnh chính sách hình sự theo hướng hình sự hóa rộng hơn và tăng nặng hơn ở một số hình phạt là vấn đề lớn, có tác động nhiều mặt đến hệ thống pháp luật cũng như về kinh tế - xã hội.
Do đó, Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục nghiên cứu, cân nhắc việc bổ sung các tội danh mới và hình sự hóa một số hành vi phạm tội mới.
