Mức xử phạt cụ thể được quy định dựa trên loại đất vi phạm, diện tích vi phạm và địa bàn xảy ra vi phạm (khu vực nông thôn hay đô thị). Ngoài việc bị phạt tiền, người có hành vi sử dụng đất sai mục đích còn được áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả.

Hành vi sử dụng đất không đúng mục đích (tự ý chuyển mục đích sử dụng đất) sẽ bị xử phạt hành chính theo quy định của pháp luật đất đai hiện hành. Ảnh minh họa: VGP

Cụ thể, công dân Nguyễn Văn Lâm có phản ánh, kiến nghị đến Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết, ông có 200 m2 đất, trong Giấy chứng nhận ghi 50 m2 đất ở tại đô thị, 150 m2 đất trồng cây.

Nay nhà ông có nhu cầu chuyển 100 m2 sang đất ở (phù hợp quy hoạch và kế hoạch sử dụng đất). Một phần đất trong 100 m2 đó ông đã xây nhà.

Ông Lâm cho biết theo trả lời của Phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị phường, đất trồng cây xây dựng nhà không được phép chuyển mục đích cho dù đất phù hợp sử dụng đất ở.

Vì thế, ông Lâm hỏi: “Điều khoản nào trong Luật Đất đai quy định có nhà trên đất trồng cây không được chuyển mục đích? Giờ nhà tôi muốn chuyển mục đích và giữ nguyên nhà thì có được không (chịu phạt hành chính sai quy định)?”.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường trả lời vấn đề này như sau:

Tại Điều 10 Nghị định số 123/2024/NĐ-CP ngày 4/10/2024 của Chính phủ quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai về sử dụng đất nông nghiệp không phải là đất trồng lúa, không phải là đất lâm nghiệp sang đất phi nông nghiệp mà không được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền cho phép quy định:

"1. Hành vi chuyển đất nông nghiệp không phải là đất trồng lúa, không phải là đất lâm nghiệp sang đất phi nông nghiệp (không phải đất ở) thuộc địa giới hành chính của xã thì hình thức và mức xử phạt như sau:

a) Phạt tiền từ 3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng đối với diện tích đất dưới 0,05 héc ta;

b) Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng đối với diện tích đất từ 0,05 héc ta đến dưới 0,1 héc ta;

c) Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với diện tích đất từ 0,1 héc ta đến dưới 0,5 héc ta;

d) Phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng đối với diện tích đất từ 0,5 héc ta đến dưới 1 héc ta;

đ) Phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng đối với diện tích đất từ 1 héc ta đến dưới 2 héc ta;

e) Phạt tiền từ 100.000.000 đồng đến 150.000.000 đồng đối với diện tích đất từ 2 héc ta trở lên.

2. Hành vi chuyển đất nông nghiệp không phải là đất trồng lúa, không phải là đất lâm nghiệp sang đất ở thuộc địa giới hành chính của xã thì hình thức và mức xử phạt như sau:

a) Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với diện tích đất từ dưới 0,01 héc ta;

b) Phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng đối với diện tích đất từ 0,01 héc ta đến dưới 0,03 héc ta;

c) Phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng đối với diện tích đất từ 0,03 héc ta đến dưới 0,05 héc ta;

d) Phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng đối với diện tích đất từ 0,05 héc ta đến dưới 0,1 héc ta;

đ) Phạt tiền từ 100.000.000 đồng đến 150.000.000 đồng đối với diện tích đất từ 0,1 héc ta trở lên.

3. Hành vi chuyển đất nông nghiệp không phải là đất trồng lúa, không phải là đất lâm nghiệp sang đất phi nông nghiệp thuộc địa giới hành chính của phường, thị trấn thì mức xử phạt bằng 2 lần mức phạt tương ứng với quy định tại khoản 1 và khoản 2 Điều này.

4. Biện pháp khắc phục hậu quả:

a) Buộc khôi phục lại tình trạng ban đầu của đất trước khi vi phạm, trừ trường hợp quy định tại khoản 3 Điều 139 Luật Đất đai;

b) Buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp có được do thực hiện hành vi vi phạm".

Đây là vụ việc cụ thể, đề nghị ông có văn bản và hồ sơ, tài liệu kèm theo gửi cơ quan có chức năng quản lý đất đai tại địa phương để được hướng dẫn, giải quyết theo thẩm quyền và quy định của pháp luật.